mały|upright|Maria z Dzieciątkiem, 1450-1460 38,7 x 28,5 cm Musée des Beaux-Arts w Tournai mały|upright|Portret Jeana Grosa, 1450-146038,5 × 28,8 cmArt Institute of Chicago thumb|160px|Herb Grosów na rewersie portretu Jeana Grosa Dyptyk Jeana Grosa – dyptyk niderlandzkiego malarza Rogiera van der Weydena.
W latach 1450–1460 Weyden jako jeden z pierwszych zaczął tworzyć dyptyki dewocyjno-portretowe. Gdy pracował w Tournai, a następnie w Brukseli, wykonał kilka dyptyków oraz niezależnych portretów na zlecenie najważniejszych przedstawicieli burgundzkiej elity władzy w ostatniej dekadzie przed 1464 rokiemArt Institute Chicago. Zachowały się trzy jego prace z tego okresu: Dyptyk Jeana Grosa, Dyptyk Philippe'a de Croÿ i Dyptyk Jeana de Froimonta. Madonna na dyptykach została namalowana w stylu naśladującym XIV-wieczne ikony italo-bizantyjskie. Innowacyjność Weydena polegała na sposobie przedstawienia postaci Maryi, która po raz pierwszy została ukazana w półpostaci, co w kolejnych latach było często kopiowane przez wielu naśladowców Weydena, z niewielkimi tylko zmianamiWeb Gallery of Art.
Dyptyk powstał prawdopodobnie na zlecenie Jeana Grosa III. Początkowo był on sekretarzem księcia Burgundii Filipa Dobrego, by od 1456 przejść na służbę jego syna, Karola, w charakterze pierwszego sekretarza i wysokiej rangi urzędnika w kancelarii książęcej (audiencier). Później został doradcą księżnej Marii. Pochodzący z rodziny o tradycjach urzędniczych Jean Gros III, ożeniony w roku 1472 z siostrzenicą kanclerza Hugoneta, był bardzo zamożnym człowiekiem i fundatorem kaplicy przy kościele św. Jakuba (Sint-Jakobskerk) w Brugii.
Na lewym skrzydle ukazana została Madonna karmiąca Dzieciątko, na prawym przedstawiony został donator w pozycji modlitewnej, zwrócony w stronę Maryi. Na odwrocie dyptyku znajdują się herby, dewizy i emblematy Jeana GrosaRewers skrzydła z Madonną.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Obrazy Rogiera van der Weydena Kategoria:Dyptyki (malarstwo) Kategoria:Obrazy w Art Institute of Chicago Kategoria:Obrazy w Musée des Beaux-Arts w Tournai Kategoria:Matka Boska na obrazach