Zdzisław Goszczyński (ur. 31 sierpnia 1897 w Janowicach, zm. 4–5 kwietnia 1940 w Katyniu) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Witolda i Stanisławy z Kossowskich. W okresie gimnazjalnym zaciągnął się do pułku huzarów armii rosyjskiej. Po wybuchu I wojny światowej służył w szeregach Legionu Puławskiego, I Korpusu Polski w Rosji. Był dwukrotnie ranny, m.in. w lipcu 1915 pod Władysławowem. W lutym 1918 brał udział w bitwie pod Tichiniczami w rejonie Bobrujska, gdzie został ranny trzeci raz. Za bohaterstwo podczas tej bitwy otrzymał order „Virtuti Militari" V klasy. Po rozbrojeniu działał w Polskiej Organizacji Wojskowej w Kielcach.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w stopniu wachmistrza, 11 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Przydzielono go do 7 Pułku Ułanów, z którym ruszył na front. W marcu 1919 został skierowany do Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie.W tym też roku otrzymał awans na stopień podporucznika. Po jej ukończeniu 14 lutego 1920, podczas wojny polsko-bolszewickiej służył w stopniu porucznika, jako dowódca kompanii w 55 pułku piechoty. Na zajmowanym stanowisku był brawurowy i pomysłowy, co pokazał w bitwach pod Kurpiczami, Nowo-Baranowiczami i pod Mińskiem. Następnie przeszedł do Korpusu Ochrony Pogranicza i służył w 17 batalionie KOP „Dawidgródek”. 31 marca 1924 został mianowany kapitanem ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 56. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W grudniu 1931 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy KOP, a z dniem 31 maja 1932 przeniesiony w stan spoczynku.
W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Początkowo był przetrzymywany w obozie w Putywlu, a następnie od listopada 1939 przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku. W odnalezionym dzienniku, którego autorem był inny jeniec mjr Kazimierz Szczekowski, pojawiła się notka, że Zdzisław Goszczyński otrzymał w obozie od rodziny paczkę żywnościową, której zawartością podzielił się z innymi oficerami, organizując suty jak na tamtejsze warunki posiłek na Wielkanoc 24 marca 1940. 3 kwietnia 1940 przekazano go do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa bez numeru z 2 kwietnia 1940, pozycja 57. Został zamordowany między 4 a 5 kwietnia 1940 w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 zidentyfikowano go podczas ekshumacji nadzorowanych przez Niemców, pod numerem 4128 – opisany jako „Goszynski Zdzislaw" (raport dzienny z 7 czerwca 1943). Przy jego szczątkach znaleziono legitymację MSWojsk., a także legitymację nadania orderu „Virtuti Militari". Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 04128. Ponadto Zdzisław Goszczyński znajduje się na odnalezionej liście 27 oficerów przetrzymywanych w obozie w Putywlu. W Archiwum Robla wymieniony we wpisach w dzienniku znalezionym przy szczątkach Kazimierza Szczekowskiego (pakiet 01231-02, 06, 11).
Jego żoną była Janina, z domu Turska, z którą miał córkę Alicję (ur. 6 kwietnia 1925). Zamieszkiwał w Wilnie przy ulicy Mickiewicza 22.
Upamiętnienie 5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majoraDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
W maju 2008 została odsłonięta tablica pamiątkowa w Racławicach, upamiętniająca mieszkańców ziemi miechowskiej, ofiar zbrodni katyńskiej; wśród uhonorowanych był Zdzisław Goszczyński.
W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” Zdzisławowi Goszczyńskiemu został poświęcony Dąb Pamięci zasadzony w Klimontowie, nieopodal rodzinnych Janowic.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6844 – 10 maja 1922 Krzyż Walecznych czterokrotnie (po raz 1, 2 i 3 w 1921)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 62) Medal Zwycięstwa „Médaille Interalliée” Medal Świętego Jerzego
Zobacz też
jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Jeńcy polscy obozu przejściowego w Putywlu Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Wilnem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Żołnierze Legionu Puławskiego Kategoria:Żołnierze I Korpusu Polskiego w Rosji 1917–1918 Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Oficerowie 55 Poznańskiego Pułku Piechoty