Stanisław Bilski ps. Stefan Biernacki (ur. 19 listopada 1893 w Zgierzu, zm. 1 grudnia 1937 w ZSRR) – polski działacz komunistyczny, naukowiec, tłumacz i publicysta, doktor filozofii, członek KPPLista członków Komunistycznej Partii Polski. W latach 1929–1930 kierownik polskiej Sekcji Centralnego Wydawnictwa Ludów ZSRR. Bliski krewny Edmunda Giebartowskiego, wiceministra pracy i opieki społecznej (1945–1948).
Życiorys Urodził się w rodzinie silnie związanej z SDKPiL. W szkole powszechnej przyjaźnił się z rzeźbiarzem Markiem Szwarcem, ojcem Tereski TorrèsStanisław Bilski - Miasto Zgierz.. W1916 roku rozpoczął działalność w PPS – Lewicy. W 1918 działał w Radach Delegatów Robotniczych na terenie Zgierza i Łodzi. W Zgierzu zakładał pierwsze komórki komunistyczneKalendarium historyczne miasta Zgierza - rok 1918. Ukończył matematykę i filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, zaś w 1926 r. obronił na UJ pracę doktorską pt. Poznanie aprioryczne w epistemologii Bertranda Russella. Współpracował z „Głosem Robotniczym” i kierował czasopismem „Zagon”. Działał także w lewicowych, akademickich organizacjach w Warszawie i Krakowie. Po wstąpieniu do Niezależnej Partii Chłopskiej, 15 stycznia 1927 został jej sekretarzem głównym.
Zagrożony aresztowaniem, za nielegalną działalność w zdelegalizowanej NPCh, ukrywał się pod pseudonimem Stefan Biernacki. Pod koniec 1927 r. wraz z żoną Heleną Bylińską, wyjechał do ZSRR. W latach 1929–1930 był w Moskwie kierownikiem polskiej Sekcji Centralnego Wydawnictwa Ludów ZSRR, później wykładał na Uniwersytecie Kijowskim historię polskiego ruchu robotniczego. W 1930 r. został mianowany dyrektorem Polskiego Instytutu Wychowania Społecznego, ostatecznie jednak funkcję tę objął Stefan Sochacki. W latach 1931–1933 związany był z Instytutem Polskiej Kultury Proletariackiej. Przetłumaczył na język polski prace filozoficzne J. Dietzgena oraz "Historię powszechną socjalizmu i nauk społecznych" M. Beera. Dla własnej przyjemności przekładał utwory Schillera, Goethego, Heinego, Freiligratha.
5 czerwca 1937 aresztowany przez NKWD obwodu zachodniokazachstańskiego, a 1 grudnia 1937 skazany na karę śmierci i rozstrzelany. Rehabilitowany 17 kwietnia 1965 przez Trybunał Wojskowy Turkiestańskiego Okręgu Wojskowego.
W 1973 roku, uchwałą Rady Miasta Zgierza, uhonorowany nadaniem nazwy ulicySpis ulic miasta Zgierza. W 2020 nazwę ulicy zmieniono na podstawie ustawy dekomunizacyjnej.
Przypisy
Bibliografia Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 1, red. F. Tych, Warszawa 1978, s. 174-175 Polacy na Ukrainie: zbiór dokumentów. Cz. 1, Lata 1917-1939. T. 5 / pod red. Stanisława Stępnia i Ołeksandra Rublowa; Południowo-Wschodni Instytut Naukowy w Przemyślu. Przemyśl 2005, s. 156-162, 265
Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewica (1906–1918) Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Polscy komuniści straceni w ramach czystek stalinowskich Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Ludzie urodzeni w Zgierzu Kategoria:Zmarli w 1937 Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Polscy publicyści XX wieku Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie