Komitet Budownictwa, Urbanistyki i Architektury (KBUA) – kolegialny naczelny organ administracji państwowej funkcjonujący w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1960–1964, zarządzający architekturą, planowaniem przestrzennym oraz budownictwem (koncepcja, metodologia, strategia). Na czele komitetu stał przewodniczący, który wchodził w skład Rady Ministrów, urząd obsługujący komitet posiadał rangę ministerstwa.
Utworzenie komitetu Komitet Budownictwa, Urbanistyki i Architektury został utworzony 22 czerwca 1960 r. na mocy ustawy z 14 czerwca 1960 r. w drodze przekształcenia dotychczasowego Komitetu do Spraw Urbanistyki i Architektury. Zgodnie z tymi przepisami nowo powołany organ przejął także część zadań Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych..
Zakres działania komitetu Zakres działania komitetu został ustalony w powołującej go ustawie z 14 czerwca 1960 r. Do zadań komitetu należało: opracowywanie i przedkładanie Radzie Ministrów wniosków i projektów dotyczących ustalania kierunków rozwoju budownictwa i innych podstawowych zagadnień związanych z budownictwem, inicjowanie i wydawanie przepisów wykonawczych na podstawie ustaw oraz normatywów i podstawowych wytycznych dla budownictwa i jego organizacji, kierowanie sprawami planowania przestrzennego w zakresie planów miejscowych i szczegółowej lokalizacji inwestycji oraz kierowanie sprawami państwowego nadzoru budowlanego oraz projektowania urbanistycznego i budowlanego, inicjowanie prac w zakresie postępu technicznego i prac naukowo-badawczych w budownictwie oraz nadawanie podstawowych kierunków pracom w tym zakresie, ustalanie ogólnych wytycznych i normatywów w zakresie opracowywania założeń i projektów inwestycji, ustalanie wytycznych organizacji i pracy w zakresie projektowania i wykonawstwa oraz organizacji i działania nadzoru inwestorskiego nad realizacją inwestycji.
Aktem wykonawczym do ustawy z 14 czerwca 1960 r. stało się rozporządzenie Rady Ministrów z 4 sierpnia 1960 r., w którym szczegółowo określono zakres działania komitetu, obejmujący następujące sprawy.: planowanie przestrzenne i lokalizacja inwestycji, państwowy nadzór budowlany nad projektowaniem, budową i utrzymaniem obiektów budowlanych, sprawy inwestycyjne, organizacja projektowania, planowanie postępu technicznego i typizacja w budownictwie, organizacja wykonawstwa budowlanego, pomoc dla budownictwa wiejskiego, prace naukowo-badawcze, studialne i doświadczalnictwo, podnoszenie poziomu pracy w budownictwie, zapotrzebowanie, rozmieszczenie i kwalifikacje kadr inżynieryjno-technicznych w budownictwie, nadzór nad właściwymi organami prezydiów rad narodowych oraz nad podległymi jednostkami organizacyjnymi, opieka nad organizacjami społeczno-zawodowymi działającymi w zakresie planowania przestrzennego i budownictwa.
Organizacja komitetu Pracami komitetu kierował jego przewodniczący będący członkiem Rady Ministrów i posiadający uprawnienia w zakresie wydawania rozporządzeń i zarządzeń. W skład komitetu wchodzili również zastępcy przewodniczącego, sekretarz oraz członkowie. Organem komitetu był przewodniczący, a także prezydium, w skład którego wchodził przewodniczący, jego zastępcy, sekretarz oraz członkowie.
Komitet Budownictwa, Urbanistyki i Architektury sprawował nadzór nad dwoma technicznymi instytutami naukowo-badawczymi: Instytutem Budownictwa Mieszkaniowego oraz Instytutem Urbanistyki i Architektury..
Aparatem wykonawczym komitetu i jego przewodniczącego był urząd Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury posiadający rangę ministerstwa. Jego organizację określał niepublikowany statut nadawany przez Radę Ministrów.
Zniesienie komitetu Komitet Budownictwa, Urbanistyki i Architektury zakończył działalność 3 marca 1964 r. po wejściu w życie ustawy z 25 lutego 1964 r. zmieniającej organizację i zakres działania naczelnych organów administracji państwowej w dziedzinie budownictwa i planowania przestrzennego. Większość zadań zniesionego komitetu przeszła do zakresu działania Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, część spraw została przekazana Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, a także Ministrowi Rolnictwa..
Kierownictwo komitetu Przewodniczący Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i ArchitekturyAleksander Kochański, Polska 1944–1991. Informator historyczny. Struktury i ludzie, część 1, Warszawa 2022, s. 291.: Stefan Pietrusiewicz (14 czerwca 1960 r. – 2 marca 1964 r.)
Zastępcy Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury: Zygmunt Skibniewski (24 czerwca 1960 r. – 31 marca 1964 r.) Stanisław Albrecht (30 czerwca 1960 r. – 31 marca 1964 r.) Stanisław Bęć (24 lipca 1960 r. – 15 lutego 1964 r.)
Sekretarz Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury: Marian Benko (30 czerwca 1960 r. – 31 marca 1964 r.)
Przypisy
Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Kategoria:Organizacje w PRL Kategoria:Organizacje urbanistyczne Kategoria:Organizacje architektoniczne