Kazimierz Niedzielski (ur. 24 sierpnia 1893 w Tyrawie Wołoskiej, zm. 29 listopada 1976 w Sanoku) – doktor nauk medycznych, dyrektor szpitala w Sanoku, działacz społeczny, kapitan lekarz Wojska Polskiego.

Życiorys thumb|Grobowiec Niedzielskich w Sanoku thumb|Ulica Kazimierza Niedzielskiego w Sanoku Urodził się 24 sierpnia 1893 w Tyrawie Wołoskiej jako syn Marii Michaliny z domu Mszaneckiej (1870–1915) i Stanisława (ur. 1855, nauczyciel, dyrektor Szkoły Męskiej nr 2 im. Króla Władysława Jagiełły, radny)Tu podano datę urodzenia 13 sierpnia 1893. . Miał siostry Leokadię (1891–1908), Marię (ur. 1904, abiturientka seminarium nauczycielskiego). Na początku XX wieku rodzina Niedzielskich zamieszkiwała w Sanoku na Wójtostwie.

W 1911 ukończył C. K. Gimnazjum Męskie w Sanoku (w jego klasie byli Józef Dąbrowski, Edward Kielar, Aleksander Ślączka – późniejsze ofiary zbrodni katyńskiej; Julian Krzyżanowski, Antoni Owsionka, Kazimierz Piech). Od 1911 studiował medycynę na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Lwowskiego. Podczas studiów we Lwowie należał do Drużyn Bartoszowych. Uchwałą Senatu Akademickiego UL z 18 lipca 1913 został ukarany relegacją na okres dwóch półroczy za udział w wymuszeniu strajku na uczelni w dniach 23 i 24 czerwca 1913. W roku akademickim 1913/1914 był studentem medycyny na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany do armii Austro-Węgier, został skierowany na front włoski. Będąc studentem medycyny uchwałą Rady Miejskiej w Sanoku z 1915 został uznany przynależnym do gminy Sanok. Później ponownie studiował na UJ, po czym odszedł 11 kwietnia 1918. Ponadto w roku 1918/1919 uczęszczał na semestr wakacyjny na WL UJ. Po powrocie do Sanoka u schyłku wojny w listopadzie 1918 w stopniu podporucznika pełnił w mieście służbę sanitarnąWojciech Sołtys, Pierwsze miesiące wolności. Życie gospodarcze społeczne i polityczne, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 507.. U zarania II Rzeczypospolitej został przyjęty do Wojska Polskiego. Ponownie podjął studia na UL, skąd odszedł 28 maja 1919. 9 lutego 1920 w Sanoku poślubił Jadwigę Helenę Prochaska (1895–1980, siostra Franciszka Prochaski, a świadkami na ich ślubie byli Franciszek Moszoro i Franciszek Stok). W 1920 walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Ostatecznie na WL UL uzyskał dyplom w 1921.

W WP został awansowany na stopień kapitana rezerwy w korpusie oficerów sanitarnych lekarzy ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 w stopniu kapitana był przydzielony jako oficer rezerwowy do 10 batalionu sanitarnego w Przemyślu (analogicznie inni pochodzący z Sanoka oficerowie-lekarze: Stanisław Domański, Salomon Ramer, Jan Porajewski, Leopold Dręgiewicz). W 1934 w stopniu kapitana lekarza rezerwy był w kadrze zapasowej 10 Szpitala Okręgowego i był wówczas przydzielony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Sanok.

W okresie międzywojennym II Rzeczypospolitej był lekarzem w Sanoku. Specjalizował się w chorobach wewnętrznych. Pracował w Szpitalu Powiatowym w SanokuWojciech Sołtys, Zaludnienie, stosunki narodowościowe, wyznaniowe i zdrowotne, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 554., od 1920 był zastępcą jego dyrektora, Stanisława Domańskiego, a później jego następcą na tym stanowisku. Ponadto pracował jako nauczyciel kontraktowy uczył higieny w macierzystym Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku w pierwszym półroczu roku szkolnego 1927/1928, następnie był mianowany lekarzem szkolnym od 25 października 1930, od 10 października 1931), kolejowy, w Kasie Chorych. W październiku 1928 został wybrany do Rady Powiatowej Kasy Chorych w Sanoku. Był członkiem wspierającym Katolicki Związek Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku. Do 1939 był członkiem Lwowskiej Izby Lekarskiej. Jako medyk działał także społecznie, udzielając pomocy lekarskiej ubogim i finansując ich leczenie, udzielał pomocy lekarskiej wychowankom Towarzystwa Polskiej Ochronki Dzieci ChrześcijańskichEdward Zając, Organizacje o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym i sportowym / Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 603., działał społecznie po wybuchu II wojny światowej w okresie okupacji niemieckiej 1939–1945, w tym wspierając polskie podziemie Armii Krajowej. Po zakończeniu działań wojennych był współorganizatorem służby zdrowia w rejonie Sanoka. Podczas pierwszego posiedzenia Powiatowej Rady Narodowej w Sanoku 2 października 1944 był zaproszonym kierownikiem referatu starostwa powiatu sanockiego.

Był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej do 1944. Prywatnie interesował się muzyką, filatelistyką, malarstwem, posiadał także sporą bibliotekę z zakresu medycyny. Był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” od 1912, od 1924.

Przed i po II wojnie światowej zamieszkiwał w domu przy ulicy Bartosza Głowackiego 6 w obecnej dzielnicy Zatorze (dawniej Posada Sanocka). Wśród mieszkańców Sanoka zyskał przydomek „Kundzio”.

Kazimierz Niedzielski zmarł 29 listopada 1976 w Sanoku. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku.

Nieopodal została ustanowiona ulica nazwana imieniem doktora, która powstała w wyniku przemianowana istniejącej przed 1990 ulicy Tadeusza Sieradzkiego.

Odznaczenie Złoty Krzyż Zasługi (1958, za długoletnią pracę w zawodzie lekarskim – 40 lat)Wówczas został odznaczony także inny lekarz z Sanoka, Stanisław Domański. Por. .

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Członkowie Drużyn Bartoszowych Kategoria:Członkowie izb lekarskich II Rzeczypospolitej (województwo lwowskie) Kategoria:Członkowie rad kas chorych II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (zabór austriacki) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (II Rzeczpospolita) Kategoria:Kapitanowie lekarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Lekarze związani z Sanokiem Kategoria:Ludzie urodzeni w Tyrawie Wołoskiej Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Nauczyciele związani z Sanokiem Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Oficerowie 10 Batalionu Sanitarnego Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polscy interniści Kategoria:Polscy nauczyciele higieny Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Wojskowi związani z Sanokiem Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1976