Polski Kontyngent Wojskowy w Republice Środkowoafrykańskiej (PKW RCA, PKW RŚA) – wydzielony komponent Sił Zbrojnych RP, przeznaczony do działań policyjnych w ramach sił Unii Europejskiej EUFOR RCA w Republice Środkowoafrykańskiej w latach 2014–2015, a następnie doradczych w EUMAM RCA w 2015–2016 i w EUTM RCA od 2016.
PKW RCA na przestrzeni lat nosił następujące oficjalne nazwy: 2014–2015: Polski Kontyngent Wojskowy w operacji wojskowej Unii Europejskiej w Republice Środkowoafrykańskiej (PKW EUFOR RŚA), 2015–2016: Polski Kontyngent Wojskowy w Wojskowej Misji Doradczej Unii Europejskiej w Republice Środkowoafrykańskiej (PKW EUMAM RŚA), od 2016: Polski Kontyngent Wojskowy w szkoleniowej misji wojskowej Unii Europejskiej w Republice Środkowoafrykańskiej (PKW EUTM RŚA).
Historia EUFOR RCA W kwietniu 2013 doszło do upadku rządu Bozize, w wyniku tego Republika Środkowoafrykańska stała się państwem upadłym pozbawionym władzy centralnej, w którym dochodziło do ciągłych walk. Sytuacja zaniepokoiła Radę Bezpieczeństwa ONZ, która od października 2013 do stycznia 2014 przyjęła szereg rezolucji autoryzujących działania pokojowe organizacji międzynarodowych, zmierzających do ustanowienia pokoju w Republice. W skład tych sił 6 grudnia 2013 weszły wojska francuskie, prowadzące operację "Sangaris" (wspartą lotniczo przez polski kontyngent wojskowy), w kwietniu 2014 operacja francuska została przekształcona we wspólną operację Unii Europejskiej – EUFOR RCA.
W kwietniu 2014 Rada Ministrów zdecydowała o wsparciu operacji sił EUFOR RCA liczącym ok. 50 żołnierzy kontyngentem wojskowym. Zasadniczy element PKW stanowił pluton manewrowy, wchodzący w skład wystawionej przez EUROGENDFOR (European Gendarmerie Force) IPU (Integrated Police Unit), czyli wielonarodowej, francusko-hiszpańsko-polskiej kompanii policji wojskowej. Kontyngent formalnie rozpoczął swoją misję w lipcu 2014. Do zadań żandarmów należało: patrolowanie wyznaczonych stref w Bangi, wspólnie z żołnierzami sił MISCA i operacji Sangaris, szkolenie i pomoc miejscowej policji w zakresie metod prowadzenia postępowań karnych i czynności dochodzeniowo-śledczych. Kontyngent oficjalnie zakończył misję 6 lutego 2015, związane to było z przekazaniem odpowiedzialności przez EUFOR siłom pokojowym ONZ MINUSCA. 23 lutego 2015 miało miejsce uroczyste przywitanie żołnierzy Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Republice Środkowoafrykańskiej.
EUMAM RCA W związku z zakończeniem misji EUFOR RCA Rada Unii Europejskiej decyzją z dnia 19 stycznia 2015 utworzyła misję EUMAM RCA (European Union Military Advisory Mission in Central African Republic), mającą na celu doradztwo w zakresie reformy systemu bezpieczeństwa, zarządzania siłami i środkami oraz przygotowania warunków do opracowania programów szkoleniowych środkowoafrykańskich sił zbrojnych. Do udziału w EUMAM RCA skierowano Polski Kontyngent Wojskowy, liczący 2 żołnierzy w dowództwie misji.
EUTM RCA 16 lipca 2016, w związku z końcem mandatu EUMAM RCA, Unia Europejska rozpoczęła kolejną misję w Republice Środkowoafrykańskiej – EUTM RCA (European Union Training Mission in Central African Republic), mającą za zadanie doradztwo strategiczne ministerstwu obrony oraz szkoleniem sił zbrojnych, ze szczególnym uwzględnieniem kadry oficerskiej i podoficerskiej. Polski kontyngent wojskowy kontynuuje swoją obecność w unijnej operacji.
Struktura organizacyjna Czas trwania, dowódcy, jednostka wystawiająca, liczebność oraz struktura poszczególnych zmian: Formacja I zmiana EUFOR RCA14 VII 2014 – 15 XII 2014 II zmiana EUFOR RCA15 XII 2014 – 6 II 2015 Dowództwo PKW ppłk Adam Stręk płk Leon Stanoch pluton manewrowy OS ŻW Mińsk Mazowiecki OS ŻW Mińsk Mazowiecki Narodowy Element Wsparcia 1 Brygada Logistyczna 1 Brygada Logistyczna Liczebność 50 50
Dowódcy PKW:
Zmiana Początek Koniec Dowódca I EUFOR RCA 14.07.2014 15.12.2014 ppłk Adam Stręk II EUFOR RCA 15.12.2014 06.02.2015 płk Leon Stanoch I EUMAM RCA 15.04.2015 15.10.2015 kpt. Grzegorz Makowski II EUMAM RCA 15.10.2015 2016 mjr Michał Kleczko III EUMAM RCA 2016 2016 kpt. Grzegorz Skalski I EUTM RCA 2016 2017 mjr Artur Sikora II EUTM RCA 2017 2017 ppłk Rajmund Giera III EUTM RCA 2017 2018 mjr Łukasz Wojczuk IV EUTM RCA 2018 2018 mjr Michał Dąbrowski V EUTM RCA 2018 2019 mjr Michał Smoleń VI EUTM RCA 2019 2019 mjr Rafał Zieliński VII EUTM RCA 2019 2020 mjr Radosław Lewandowski VIII EUTM RCA 2020 2020 mjr Bartosz Niewiadomski IX EUTM RCA 2020 2021 płk Mirosław Zyber X EUTM RCA 2021 2021 ppłk Mariusz Ostapiak XI EUTM RCA 2021 2022 kpt. Piotr Olszewski XII EUTM RCA 2022 2022 ppłk Piotr Zychowicz XIII EUTM RCA 2022 08.05.2023 mjr Kamil Pawlak XIV EUTM RCA 08.05.2023 30.10.2023 mjr Tomasz Krzywiecki XV EUTM RCA 30.10.2023 25.04.2024 mjr Filip Grzelakowski XVI EUTM RCA 25.04.2024 21.10.2024 mjr Marcin Smus XVII EUTM RCA 21.10.2024 25.04.2025 mjr Tomasz Mogielnicki XVIII EUTM RCA 25.04.2025 28.10.2025 mjr Kacper Tomala XIX EUTM RCA 28.10.2025 23.04.2026 mjr Rafał Trandyk XX EUTM RCA 23.04.2026 mjr Maciej Kudrycki
Odznaczenia za udział w kontyngencie
Zobacz też Polski Kontyngent Wojskowy w Kongu Polski Kontyngent Wojskowy w Czadzie Polski Kontyngent Wojskowy w Mali Polski Kontyngent Wojskowy w Republice Środkowoafrykańskiej (Sangaris)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polskie kontyngenty wojskowe Kategoria:Republika Środkowoafrykańska w XXI wieku Kategoria:Stosunki międzynarodowe Republiki Środkowoafrykańskiej Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 2014