thumb|Więzienie mokotowskie w latach 20. XX wieku thumb|Ulica Rakowiecka po 1945, po lewej budynek SGH (nr 24) thumb|Zachodni odcinek ulicy w latach 50. XX wieku, po lewej kompleks budynków Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego thumb|Ulica przy ulicy Wiśniowej, widok w kierunku wschodnim (2023) thumb|Wschodni odcinek ulicy, widok ze skrzyżowania z al. Niepodległości (2019) thumb|Ulica przy ul. św. Andrzeja Boboli (2017) thumb|Sztab Generalny Wojska Polskiego (nr 4a) thumb|Budynek Ambasady Turcji (nr 19) thumb|Centralny Zarząd Służby Więziennej (nr 37a)
Ulica Rakowiecka – ulica w dzielnicy Mokotów w Warszawie.
Historia Początki i pochodzenie nazwy Ulica jest dawną drogą wsi Mokotów, prowadzącą do wsi Rakowiec i Wyględów. W XVIII wieku biegła wśród pól i ogrodów, została uregulowana około 1850 roku. Później Rakowiec został oddzielony od Rakowieckiej ogródkami działkowymi, a obecnie osiedlem Ekopark.
Pierwsze większe budynki, jakie przy niej wybudowano przed wybuchem I wojny światowej, to: 1897–1900: dom Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności 1900: 20 budynków koszar Lejb-Gwardyjskiego Keksholmskiego Pułku Piechoty i obok cerkiew – obecnie Kościół Wniebowstąpienia Pańskiego 1904: Więzienie Mokotowskie 1910–1914: pierwsze kamienice przy ul. Puławskiej.
W 1916 roku ulica została włączona w granice administracyjne Warszawy.
Dwudziestolecie międzywojenne Przy Rakowieckiej w 1924 roku rozpoczęto budowę (po obu stronach al. Niepodległości) gmachów Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego i Szkoły Głównej Handlowej (pierwszy jej pawilon oddano do użytku w 1925 roku). Okolica ta intensywnie rozbudowywała się w latach 20. XX wieku: powstały budynki mieszkalne, zarówno wille jak i kamienice.
2 października 1927 roku nastąpiło uruchomienie trakcji tramwajowej wzdłuż ulicy na odcinku pomiędzy ulicą Puławską a nową pętlą „Kielecka”, położoną po północnej stronie ulicy na zachód od skrzyżowania z ulicą Kielecką. Do obsługi trasy skierowano tramwaje linii „3”PZ 1927, nr 270, 3 października 1927, str. 3; Sprawozdanie Tramwajów Miejskich 1927/1928, str. 4.. Pętlę „Kielecka” wybudowano na gruncie położonym przed gmachem głównym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, ofiarowanym miastu przez szkołę w celu ułatwienia studentom dojazdu na zajęcia.
28 listopada 1930 roku przy ulicy Rakowieckiej 6 otworzono nowe pomieszczenia reaktywowanej dwa lata wcześniej Biblioteki Narodowej. Na zbiory przeznaczono część nowo wybudowanego gmachu Biblioteki Wyższej Szkoły Handlowej (w roku 1933 uczelnia zmieniła nazwę na Szkołę Główną Handlową). W tym czasie cała Rakowiecka została zabudowana: Państwowy Instytut Geologiczny wprowadził się do nowego budynku w 1930 roku.
Wiosną 1939 roku oddano do użytku budynek Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.
II wojna światowa W czasie obrony Warszawy, 10 września 1939 roku, na Pole Mokotowskie i ulicę Rakowiecką uderzyły dwie kompanie piechoty niemieckiej wsparte czołgami, jednak atak ten został odparty
Kompleks gmachów Sztabu Głównego Wojska Polskiego przy ulicy Rakowieckiej 4 przekształcono w koszary SS – tzw. SS-Stauferkaserne. Więzienie też było wykorzystywane przez okupanta.
31 marca 1940 roku przywrócono kursowanie tramwajów na odcinku pomiędzy ulicą Puławską a pętlą „Kielecka”, zawieszone 8 września 1939 roku w związku z bombardowaniami miasta.
Powstanie warszawskie 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17:00 żołnierze Armii Krajowej uderzyli na niemieckie obiekty również w rejonie ul. Rakowieckiej. M.in. 3 kompania szturmowa „Felka” należąca do I Zgrupowania 4 rejonu, wspólnie z kompanią O-2 należącą do Zgrupowania Pułku Baszta Obwodu V AK „Mokotów” zdobyły budynki SGGW (Rakowiecka 26/30). Zwycięstwo to zostało okupione śmiercią dowódcy 3 kompanii por. rez. art. Feliksa Dąbrowskiego „Bohusza” („Bochusza”). Oddziały Obwodu V AK „Mokotów” poniosły tego dnia ciężkie straty podczas nieudanych ataków na silnie umocnione niemieckie punkty oporu przy ulicach Rakowieckiej i Puławskiej. Na skutek tej porażki znaczna część oddziałów Obwodu V wycofała się do Lasu Kabackiego. Pięć kompanii pułku „Baszta” pod dowództwem podpułkownika Stanisława Kamińskiego „Daniela” obsadziło natomiast bloki mieszkalne w czworoboku ulic: Odyńca – Goszczyńskiego – Puławskiej – al. Niepodległości. W następnych dniach powstańcom udało się jednak rozszerzyć swój stan posiadania oraz zorganizować silny ośrodek oporu na Górnym Mokotowie, jednak nie udało im się opanować linii ul. Rakowieckiej.
W nocy z 1 na 2 sierpnia 1944 roku jednostki SS, policji i Wehrmachtu dopuściły się na Mokotowie szeregu zbrodni wojennych. Wzięci do niewoli powstańcy byli rozstrzeliwani, rannych dobijano. Niemcy nie zważali przy tym na fakt, że żołnierze AK prowadzili walkę w sposób otwarty i posiadali przewidziane prawem oznaki żołnierskie – a więc walczyli zgodnie z konwencją haską. Zamordowano między innymi wszystkich polskich żołnierzy schwytanych podczas ataku na niemieckie punkty oporu przy ul. Rakowieckiej.
W momencie wybuchu powstania warszawskiego stacjonował tam 3 batalion zapasowy grenadierów pancernych SS, który liczył ok. 600 żołnierzy wspartych kompanią czołgów. 1 sierpnia 1944 roku koszary zostały zaatakowane przez żołnierzy AK z batalionu szturmowego „Odwet II” i grupy artyleryjskiej „Granat”Wchodzące w skład IV rejonu Obwodu V AK „Mokotów”. jednak doskonale uzbrojeni i dobrze umocnieni SS-mani zdołali odeprzeć polskie natarcie.
W pierwszych dniach powstania w koszarach Stauferkaserne przy Rakowieckiej 4 Niemcy utworzyli prowizoryczne więzienie – przede wszystkim dla mężczyzn, a zarazem punkt zborny dla wypędzanych mieszkańców Warszawy. 2 sierpnia w godzinach porannych SS-mani z garnizonu Stauferkaserne przystąpili do pacyfikacji kwartałów Mokotowa położonych najbliżej koszar przy Rakowieckiej 4. Mieszkańców najbliższych ulic, m.in. ul. Rakowieckiej, wypędzano z domów, po czym wśród bicia i krzyku gnano do Stauferkaserne. Do godziny 20:00 kilkuset cywilów było zmuszonych czekać w deszczu na dziedzińcu koszar. SS-mani oddawali nad ich głowami serie strzałów z broni maszynowej, potęgując w ten sposób nastrój paniki. Do uwięzionych Polaków przemówił następnie dowodzący garnizonem Stauferkaserne SS-Obersturmführer Martin PatzMartin Patz był przed wojną lektorem języka niemieckiego na uniwersytecie w Poznaniu. W trakcie powstania warszawskiego jego batalion dopuścił się szeregu zbrodni na ludności Mokotowa. Obok mordów na terenie Stauferkaserne Patza dokonał szeregu masakr (zobacz: masakra w więzieniu mokotowskim oraz mord w klasztorze oo. jezuitów przy ul. Rakowieckiej). Zwany jest czasem z tego powodu „rzeźnikiem Mokotowa”.. Oświadczył on zgromadzonym, że zostali zatrzymani w charakterze zakładników i jeżeli powstanie nie upadnie w ciągu trzech dni, wszyscy zostaną rozstrzelani. Ponadto zapowiedział, że za każdego Niemca zabitego przez powstańców dokonywane będą egzekucje Polaków. Następnie mężczyzn odseparowano od kobiet i dzieci, po czym obie grupy ulokowano w różnych blokach koszarowych. Większość kobiet i dzieci zwolniono wieczorem następnego dnia.
Więzienie w Stauferkaserne funkcjonowało mniej więcej do połowy września 1944 roku, choć wielu Polaków przetrzymywano w koszarach aż do początków października. Po dłuższym lub krótszym pobycie w Stauferkaserne więźniowie byli zazwyczaj kierowani do obozu przejściowego w Pruszkowie lub innych punktów zbornych utworzonych przez Niemców dla wypędzanej ludności Warszawy.
Po 10 września 1944 roku radzieckie lotnictwo rozpoczęło bombardowanie koszar we wschodniej części ul. Rakowieckiej.
Po upadku powstania Niemcy 3 listopada 1944 roku spalili Archiwum Akt Nowych znajdujące się w gmachu Szkoły Głównej Handlowej. Zniszczeniu uległo 95% zasobów archiwum.
Po wojnie 22 stycznia 1946 roku wznowiono kursowanie tramwajów wzdłuż ulicy na odcinku pomiędzy ulicą Puławską a pętlą „Kielecka”, po torowisku przebudowanym do rozstawu szyn 1435 mm.
Po II wojnie światowej ul. Rakowiecka okryła się ponurą sławą, przede wszystkim z powodu okrucieństw popełnianych przez komunistów w więzieniu mokotowskim przy ul. Rakowieckiej 37. Jednak również niesławny był budynek pod numerem 2A, czyli siedziba Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL (wcześniej Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego), któremu podlegały takie służby jak: Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Urząd Bezpieczeństwa i Służba Bezpieczeństwa, Milicja Obywatelska i Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej. Na przesłuchania do tego budynku byli czasem przewożeni więźniowie z więzienia mokotowskiego lub z aresztu w Pałacu Mostowskich. W części bloków ul. Rakowieckiej mieszkali ubecy, w innych, między Wiśniową a aleją Niepodległości – klawisze (strażnicy więzienni).
W 1950 roku u wschodniego zwieńczenia ulicy Rakowieckiej wybudowano kino, które po krótkim czasie otrzymało nazwę „Moskwa” (przy ul. Puławskiej 19/21). Było to jedno z najbardziej znanych kin Warszawy – w nim w latach 70. organizowano Konfrontacje, w ramach których pokazywano filmy niedopuszczone przez cenzurę do szerokiej dystrybucji w PRL. Światową prasę obiegło zdjęcie transportera opancerzonego SKOT stojącego przed kinem Moskwa 13 grudnia 1981 roku na tle reklamy filmu Czas apokalipsy.
7 października 1956 roku linię tramwajową wzdłuż ulicy powiązano z nową trasą przebiegającą wzdłuż alei Niepodległości na północ od skrzyżowania z ulicą Rakowiecką, wybudowaną w ramach realizacji trasy N–S.
1 września 1967 roku zamknięto linię tramwajową pomiędzy ulicą Puławską a aleją Niepodległości, a równocześnie uruchomiono nową trasę biegnącą na zachód od istniejącej pętli „Kielecka” do ulicy Karola ChodkiewiczaUlicy Karola Chodkiewicza w 2002 roku nadano nazwę ulica św. Andrzeja Boboli. i dalej do skrzyżowania ulic Władimira KomarowaUlicy Władimira Komarowa w 1992 roku nadano nazwę ulica Wołoska. i Jana Pawła Woronicza. Torowisko na zlikwidowanym odcinku trasy usunięto w 1969 roku, a jezdnię na tym odcinku poszerzono do dwóch pasów ruchu w każdym kierunku.
Kino „Moskwa” rozebrano w 1996 roku i rok później wzniesiono w tym miejscu kompleks kinowo-biurowy „Europlex”, który obecnie zamyka wschodnią perspektywę ulicy. W budynku tym mieściły się kina należące do sieci Silver Screen i później Multikino (do 2010 roku). Obecnie budynek zajmują biura i firmy usługowe.
W pierwszej dekadzie XXI wieku z ulicy Rakowieckiej na Ursynów przeniosła się Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, opuszczając kompleks budynków przy Rakowieckiej 26/30.
W październiku 2023 roku podpisano umowę na odbudowę linii tramwajowej wzdłuż ulicy na odcinku pomiędzy ulicą Puławską a aleją Niepodległości. W czerwcu 2024 roku rozpoczęto prace budowlane. Linię oddano do użytku w grudniu 2025 roku.
Obiekty Strona północna: Rakowiecka 2A – siedziba Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Rakowiecka 2D – siedziba Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych Rakowiecka 4 – siedziba Państwowego Instytutu Geologicznego z Muzeum Geologicznym Rakowiecka 4A – siedziba Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Zespół zabytkowych budynków Szkoły Głównej Handlowej Rakowiecka 22B – Budynek „B” (Pawilon Biblioteczny) wybudowany w latach 1927–1930 Rakowiecka 24 – Budynek „A” (Pawilon Doświadczalny) wybudowany w latach 1924–1926 gmach główny, al. Niepodległości 162, z lat 1951–1953 dom mieszkalny, ul. Rakowiecka 22, 1951–1953 dom mieszkalny, ul. Rakowiecka 22A, 1951–1953 dom profesorski, ul. Rakowiecka 22C, 1924–1935 Stacja metra Pole Mokotowskie Rakowiecka 26/30 – dawny kampus Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, siedziba m.in. Krajowej Rady Sądownictwa Rakowiecka 36 – Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego
Strona południowa: Rakowiecka 7 – budynek dawnego hotelu garnizonowego