Trybunał inkwizycji w Cremonie – sąd inkwizycyjny, mający swą siedzibę w Cremonie, działający w latach 1548–1775. Należał do struktur inkwizycji rzymskiej i był kierowany przez dominikanów.
Historia Początki inkwizycji w Cremonie sięgają czerwca 1251, gdy papież Innocenty IV mianował Piotra z Werony oraz Bibiana z Bergamo inkwizytorami dla Cremony oraz innych miast Lombardii. Jednakże minęło prawie 300 lat zanim Cremona stała się główną siedzibą trybunału inkwizycyjnego, w międzyczasie będąc częścią większych okręgów inkwizytorskich wraz z Piacenzą (do 1511 i od 1515)zob. Renzo Caravita, Rinaldo do Concorrezzo: arcivescovo di Ravenna (1303-1321) al tempo di Dante, Florencja 1964, s. 129, 286., Pawią (przed 1387 – 1502), Brescią (1511–1515) oraz Bergamo (1512–1515)Tavuzzi, s. 55-56, 72-73, 76.. Dopiero 6 lutego 1548 generał zakonu dominikanów Francesco Romeo zadecydował o wyłączeniu diecezji Cremony spod jurysdykcji trybunału z Piacenzy i utworzeniu dla niej odrębnego trybunałuDel Col, s. 328..
Bardzo szybko (być może już w 1550) prawo nominacji inkwizytorów Cremony przejęła rzymska Kongregacja Świętego Oficjum (utworzona w 1542)por. .
W latach 1550–1552 inkwizytor Giovanni Battista Chiarini prowadził dochodzenie przeciwko kilkudziesięciu osobom podejrzanym o prokalwińskie sympatie. Napotkał na opór miejscowego podesty, który doprowadził do interwencji Senatu księstwa Mediolanu. Senat wezwał inkwizytora do wytłumaczenia się z podjętych działań. Chiarini podporządkował się temu zarządzeniu, za co został upomniany przez Kongregację Świętego Oficjum, która uznała to za bezprawną ingerencję władz świeckichDel Col, s. 330-331..
W latach 1626–1659 urzędnikiem trybunału w Cremonie był prawnik Cesare Carena, autor jednego z najczęściej drukowanych podręczników dla inkwizytorów zatytułowanego Tractatus de Officio Sanctissimae Inquisitionis et Modo Procedendi in Causis Fidei.
Trybunał inkwizycyjny w Cremonie został zniesiony po śmierci inkwizytora Tommaso Antonio Ricciego (26 stycznia 1775). Cesarzowa Maria Teresa Habsburg, rządząca księstwem Mediolanu, nie zgodziła się na mianowanie jego następcy i 9 marca 1775 wydała dekret zakazujący mianowania nowych inkwizytorów lub ich wikariuszy na terytorium księstwa, co w praktyce oznaczało rozłożone w czasie całkowite zniesienie inkwizycjiDel Col, s. 733..
Organizacja Siedzibą trybunału był dominikański konwent S. Domenico. Jego jurysdykcji podlegała diecezja Cremony. Podobnie jak innym trybunałom inkwizycji rzymskiej, trybunałowi w Cremonie podlegała sieć wikariatów rejonowych (vicariati foranei), na czele których stali wikariusze rejonowi wywodzący się na ogół spośród zakonnikówpor. Del Col, s. 518-519; .. W diecezji Cremony było 35 wikariatów rejonowychElena Brambilla, Genealogie del sapere: università, professioni giuridiche e nobiltà togata in Italia, XIII-XVII secolo : con un saggio sull'arte della memoria, Unicopli, 2005, s. 314.. Istniało także świeckie Bractwo Świętego Krzyża (crocesignati), wspomagające materialnie inkwizytoraTavuzzi, s. 30..
W wewnętrznej hierarchii dominikańskich trybunałów inkwizycyjnych trybunał z Cremony zaliczany był do trybunałów drugiej (pośredniej) klasyDel Col, s. 745..
Lista inkwizytorów (1548–1775)
Girolamo Sico da Vercelli OP (1548–1550)Ceriotti & Dallasta, s. 41 przyp. 53. Giovanni Battista Chiarini OP (1550–1558) Girolamo Polizzi OP (1558–1562) Pietro Martire Rusca da Lugano OP (1563), nie objął urzęduHerman Schwedt, Die Anfänge der Römischen Inquisition. Kardinäle und Konsultoren 1542 bis 1600, Freiburg-Bazylea-Wiedeń 2013, s. 223. Vincenzo Sena da Ceprano OP (1563–1565) Giulio Ferrari da Cremona OP (1565–1578) Giovanni Battista Venturini da Lugo OP (1578–1580) Giovanni Maria Capalla da Saluzzo OP (1580–1582) Vincenzo Busiatti da Montesanto OP (1582–1584) Girolamo Accetti OP (1584–1588) Pietro Visconti da Taggia OP (1588–1595) Pietro Martire Rinaldi OP (1595–1599) Alberto Cheli da Lugo OP (1599–1603) Michelangelo Seghizzi OP (1603–1609) Desiderio Scaglia OP (1609–1614) Paolo Pagliari da Capriata OP (1614–1615) Ippolito Lanci da Acquanegra OP (1615–1619) Tommaso Novati da Taggia OP (1619–1625) Giovanni Battista Boselli da Sestola OP (1625–1632) Pietro Martire Ricciardi da Acquanegra OP (1632–1634) Giovanni Battista Premoli da Martinengo OP (1634–1639) Vincenzo Preti da Seravallo OP (1639–1647) Francesco Cuccini OP (1647–1649) Giandomenico Rugeri da Taggia OP (1649–1650) Pietro Giacinto Donzelli da Bologna OP (1650–1653) Consalvo Maria Grizi da Jesi OP (1654–1662) Stefano Boido da Castellacio OP (1662–1674) Michele Pio Passi OP (1674–1679) Alberto Solimano da Genova OP (1679–1700) Eustachio Maria Pozzi OP (1700–1719) Domenico Maria Bassi da Castelnuovo Scrivia OP (1719–1723) Silvestro Martini da Ferrara OP (1723–1724) Ermenegildo Todeschini da Mantova OP (1725–1743) Giovanni Andrea Passano OP (1743–1749)Fumi, vol. 14, s. 164. Giovanni Francesco Cremona OP (1749–1756)Fumi, vol. 14, s. 165. Tommaso Antonio Ricci OP (1756–1775)Fumi, vol. 13, s. 412 i vol. 14, s. 165.
Przypisy
Bibliografia
Luigi Fumi, L'Inquisizione Romana e lo Stato di Milano, [w:] Archivio storico lombardo, vol. 13 i 14 (1910)
Cremona Kategoria:Cremona