Teofila Grünberg także Grynberg ps. Magda, Marta, Marta Górska, Anna (ur. 1897 w Warszawie, zm. 3 listopada 1937 w Butowie) – polska działaczka komunistyczna żydowskiego pochodzenia, członek SDKPiL, KPP i WKP(b).
Życiorys Córka żydowskiego robotnika Matiasa, siostra działaczy komunistycznych Abrama i Józefa, z zawodu krawcowa. Od XII 1915 działaczka SDKPiL, w 1916 została członkinią Zarządu Dzielnicowego SDKPiL Muranów, w 1918 włączona do Komitetu Warszawskiego SDKPiL. Działaczka Związku Zawodowego Pracownic Igły i agitatorka wśród młodzieży robotniczej. Delegatka organizacji warszawskiej SDKPiL na I Zjazd Komunistycznej Partii Robotniczej Polski 16 XII 1918 w Warszawie. Potem działała w Komitecie Warszawskim partii, a wiosną 1919 wysłana do pracy w Komitecie Okręgowym KPRP w Łodzi, gdzie poznała swojego przyszłego męża Izraela Segalewicza (1894–1937). 3 V 1920 brała udział w I Ogólnokrajowej Konferencji KPRP jako przedstawicielka organizacji łódzkiej, a w grudniu 1920 uczestniczyła w przygotowaniu i przeprowadzeniu łódzkiej okręgowej konferencji KPRP, po której została aresztowana i 3 VI 1921 skazana w Łodzi na 4 lata więzienia. Karę odbywała w żeńskim oddziale Pawiaka, tzw. Serbii.
W 1922 w ramach wymiany więźniów wyjechała do Związku Radzieckiego, gdzie używała przybranego nazwiska Marta Górska, pracując w Giełdzie Pracy w Moskwie. Skończyła kurs na Komunistycznym Uniwersytecie im. Swierdłowa, po czym pracowała w Komitecie Rejonowym RKP(b) w moskiewskiej dzielnicy. Od 1927 studiowała na wydziale historii w Instytucie Czerwonej Profesury. Wykładała w szkołach partyjnych i na kursach organizowanych przez polską sekcję Kominternu. Podczas walk frakcyjnych w KPP była zwolenniczką ultralewicowej mniejszości. Od 1932 członkini kierownictwa szkoły partyjnej przy polskiej sekcji Kominternu, W dniach 8–18 X 1932 brała udział w VI Zjeździe KPP k. Mohylewa jako gość. Uczestniczyła również w pracach Komisji Programowej KPP. W latach 1933–1937 kierowała Wydziałem Propagandy Komitetu Rejonowego WKP(b) w Sokolnikach (dzielnica Moskwy).
W lipcu 1937 odsunięta od pracy w aparacie partyjnym w związku z aresztowaniami wśród działaczy KPP, została krawcową w Teatrze Wielkim w Moskwie. 24 sierpnia 1937 aresztowana i oskarżona o prowadzenie aktywnej działalności trockistowskiej od 1923. 1 listopada 1937 skazana na karę śmierci, a 3 listopada rozstrzelana na poligonie Butowo. Zrehabilitowana 13 lutego 1956.
Przypisy
Bibliografia Polski Słownik Biograficzny, t. IX, Wrocław-Warszawa-Kraków 1960-1961. Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 2, Warszawa 1987.
Kategoria:Politycy SDKPiL Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Więźniarki Serbii (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy komuniści straceni w ramach czystek stalinowskich Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1937 Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Bolszewicy Kategoria:Skazani wyrokami sądów II Rzeczypospolitej