Leonard Rybarski (ur. 31 października 1892 w Żywcu, zm. 6 lipca 1915) – porucznik Legionów Polskich (1914–1918), kawaler Orderu Virtuti Militari.
Młodość Leonard Rybarski kształcił się w c.k. szkole realnej w Żywcu. Szkołę ukończył w roku 1912 i należał do pierwszego rocznika jej absolwentów. W czasach szkolnych prowadził aktywne życie społeczne i sportowe. Był jednym z założycli Towarzystwa Sportowego "Koszarawa" Żywiec, jednocześnie pierwszym kapitanem tej drużyny. Jako napastnik 20 września 1910 strzelił pierwszą bramkę w historii klubu i żywieckiego footballu w ogóle. W szkole został pierwszym prezesem czytelni im. Juliusza Słowackiego. Był twórcą i przewodniczącym żywieckiej tajnej organizacji Polska Organizacja Bojowa (powstała w oparciu o założone w czerwcu 1910 r. przez Mieczysława Rybarskiego tajne koło Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie”, do którego Leonard należał).
Jeszcze w 1912 roku Leonard Rybarski podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie na Wydziale Filozofii. Studiował do czasu wybuchu I wojny światowej.
Związek Strzelecki Na studiach zetknął się szerzej z rozwijającym się w Galicji ruchem strzeleckim. Podjął działalność w Polskich Drużynach Strzeleckich i począł czynić działania, aby ideę strzelecką zaszczepić w swoim rodzinnym mieście. Pomoc w tworzeniu zrębów „Strzelca” w Żywcu okazali mu późniejszy major legionów Włodzimierz Józef Mężyński (sekretarz powiatowej Kasy Chorych) oraz magister farmacji Juliusz Łopatka. Apteka Szczepańskiego w Zabłociu, w której pracował J. Łopatka stała się centrum, do którego zgłaszali się ochotnicy oraz mieszkańcy, którzy chcieli wesprzeć „Strzelca” swoją wiedzą oraz posiadanymi materiałami. Towarzystwo Strzeleckie w Żywcu zostało powołane 11 marca 1913 roku (od roku 1914 pod nazwą Związek Strzelecki). Leonard Rybarski został jego komendantem.
Gdy w początkach sierpnia 1914 r. przyszło odpowiedzieć na wezwanie do walki o wolność, Leonard Rybarski ze swoimi strzelcami zmobilizował się błyskawicznie. Już 7 sierpnia jego strzelecka kompania, licząca według różnych źródeł od 127 do 150 ochotników (tzw. I kompania żywiecka) stawiła się na żywieckim Rynku gotowa do wymarszu. Leonard Rybarski stojąc przed frontem kompanii podjął przyrzeczenie, że „powróci do wolnej Polski lub zginie”. Wśród ogólnego entuzjazmu i wzruszenia mieszkańców – Leonard Rybarski, który przyjął pseudonim bojowy „Słowacki” odmaszerował, odprowadzany przez mieszkańców do Lasku Św. Wita, przez Przełęcz Kocierską i przez Zator, na koncentrację do Krzeszowic.
Tak zapamiętał te chwile jeden z uczestników:
Legiony Polskie Żywieccy strzelcy w składzie grupy Mieczysława Ryś-Trojanowski przekroczyli kordon w nocy z 12 na 13 sierpnia, zaś 16 sierpnia stanęli w Kielcach. Kompania żywieckich strzelców weszła w skład 1 pułku piechoty I Brygady Legionów Polskich a L. Rybarski został dowódcą I plutonu 3 kompanii II batalionu.
Leonard Rybarski przeszedł szlak bojowy od Bednar do Urzędowa. Ze swymi ludźmi brał udział w ciężkich walkach z Rosjanami prowadzonymi jesienią 1914 na terenie Królestwa, a potem w obronie linii Dunajca, w krwawej bitwie pod Łowczówkiem, gdzie wielokrotnie ścierano się na bagnety. Dowodził wtedy plutonem w 2 kompanii. Nominację oficerską na stopień podporucznika otrzymał 9 października 1914 r. w 1 pułku piechoty podczas postoju oddziałów Komendanta Piłsudskiego w Jakubowicach.
Stopień porucznika i przydział na dowódcę 2 kompanii Leonard Rybarski otrzymał 1 stycznia 1915 roku. W marcu 1915 roku podczas walk nad Nidą był dowódcą kompanii w I batalionie 5 pułku piechoty. Jeszcze przed majową bitwą pod Konarami został ranny.
Śmierć Rybarski poległ 6 lipca 1915 r. postrzelony w głowę w okolicach Urzędowa, jako dowódca kompanii II batalionu 5 pułku piechoty. Tak opisuje to we wspomnieniach ówczesny kpt. Tadeusz Kasprzycki (gen. T. Kasprzycki, Kartki z dziennika oficera I Brygady):
Zwłoki bohatera sprowadzono z pola walki do Żywca i uroczyście pochowano w grobie rodzinnym na Cmentarzu Przemienienia Pańskiego w marcu 1916. Pośmiertnie nadano mu order wojskowy „Virtuti Militari" V klasy.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6486 – pośmiertnie, 17 maja 1922
Przypisy
Bibliografia Mirosław Miodoński, Wiara i Wierność. Wkład Żywiecczyzny w czyn niepodległościowy w latach 1914-1918 Bożena Husar, 'Wstęp do inwentarza zespołu akt: Związek Strzelecki Zarząd i Komenda Powiatu Żywiec z lat 1925-1937, ZS Żyw – 109 „Gronie”, nr 2, 1939
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Łowczówkiem 1914 Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1915 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich polegli w I wojnie światowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Żywcu