Filmowe Uniwersum Marvela, skrót. FUM (oryg. , skrót. ) – franczyza, w której skład wchodzą filmy, seriale i krótkometrażówki Marvel One-Shots o superbohaterach produkcji Marvel Studios i Marvel Television opierające się na komiksach wydawnictwa Marvel Comics. W produkcjach Filmowego Uniwersum Marvela występują liczne crossovery, wspólne wątki i członkowie obsady.
Wielokrotnie swoje role powtórzyli: Robert Downey Jr. jako Tony Stark / Iron Man, Chris Evans jako Steve Rogers / Kapitan Ameryka, Chris Hemsworth jako Thor, Scarlett Johansson jako Natasza Romanow / Czarna Wdowa i Mark Ruffalo jako Bruce Banner / Hulk. Ta piątka aktorów zagrała we wszystkich czterech częściach z serii Avengers. Downey Jr., Evans i Hemsworth wystąpili w trylogiach na temat swoich postaci. Ponadto Downey Jr. zagrał w filmie Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów (2016) i razem z Evansem w Spider-Man: Homecoming (2017), a Hemsworth wystąpił w czwartej części przygód Thora. Postać grana przez Johansson została przedstawiona w filmie Iron Man 2 (2010) oraz pojawiła się w swojej solowej produkcji Czarna Wdowa (2021). Aktorka zagrała również w dwóch filmach o Kapitanie Ameryce u boku Evansa. Ruffalo, który wystąpił również w Thor: Ragnarok (2017) zastąpił Edwarda Nortona, który zagrał postać Hulka tylko w jego solowej produkcji.
Chris Pratt jako Peter Quill / Star-Lord, Zoe Saldana jako Gamora, Dave Bautista jako Drax, Vin Diesel jako głos Groota, Bradley Cooper jako głos Rocketa tworzą skład filmowych Strażników Galaktyki, którzy pojawili się w trzech produkcjach na temat swojej drużyny oraz wystąpili w dwóch filmach z serii Avengers: Wojna bez granic (2018) i Koniec gry (2019). Pratt i Bautista ponadto wystąpili w Thor: Miłość i grom (2022). Paul Rudd wcielił się w rolę Scotta Langa / Ant-Mana, a Evangeline Lilly zagrała Hope Van Dyne w filmach Ant-Man (2015), Ant-Man i Osa (2018) i Avengers: Koniec gry (2019) oraz powtórzyli je w Ant-Man i Osa: Kwantomania (2023). Rudd pojawił się również w filmie Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów (2016).
Chadwick Boseman jako T'Challa / Czarna Pantera i Tom Holland jako Peter Parker / Spider-Man przedstawieni zostali w filmie Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów (2016). Boseman zagrał w solowym filmie o swojej postaci, a Holland gra w filmach o Człowieku Pająku. Benedict Cumberbatch jako Stephen Strange wystąpił w dwóch solowych produkcjach. Aktor zagrał również w Thor: Ragnarok (2017) i Spider-Man: Bez drogi do domu (2021). Boseman, Holland i Cumberbatch zagrali w dwóch częściach z serii Avengers: Wojna bez granic (2018) i Koniec gry (2019). Brie Larson jako Carol Danvers / Kapitan Marvel pojawiła się w solowej produkcji na temat tej superbohaterki oraz powróciła w sequelu. Larson zagrała również w Avengers: Koniec gry (2019).
Simu Liu pojawił się jako Xu Shang-Chi w filmie Shang-Chi i legenda dziesięciu pierścieni (2021), Angelina Jolie jako Thena i Richard Madden jako Ikaris zagrali jedne z głównych ról w filmie Eternals (2021).
Samuel L. Jackson zagrał epizodycznie postać Nicka Fury’ego w kilku filmach, dołączył do głównej obsady dopiero przy Avengers (2012) i pojawiał się regularnie w kolejnych produkcjach franczyzy. Wielokrotnie swoje role powtarzali również: Hayley Atwell jako Peggy Carter, Jacob Batalon jako Ned Leeds, Josh Brolin jako Thanos, Don Cheadle jako James „Rhodey” Rhodes / War Machine, Michael Douglas jako Hank Pym, Idris Elba jako Heimdall, Jon Favreau jako Harold „Happy” Hogan, Martin Freeman jako Everett K. Ross, Karen Gillan jako Nebula, Clark Gregg jako Phil Coulson, Danai Gurira jako Okoye, Tom Hiddleston jako Loki, William Hurt jako Thaddeus Ross, Pom Klementieff jako Mantis, Anthony Mackie jako Sam Wilson / Falcon, Elizabeth Olsen jako Wanda Maximoff / Szkarłatna Wiedźma, Gwyneth Paltrow jako Virginia „Pepper” Potts, Natalie Portman jako Jane Foster, Jeremy Renner jako Clint Barton / Hawkeye, Rene Russo jako Frigga, Stellan Skarsgård jako Erik Selvig, Cobie Smulders jako Maria Hill, Sebastian Stan jako James „Bucky” Barnes, Martin Starr jako Roger Harrington, Tessa Thompson jako Walkiria, Benedict Wong jako Wong i Letitia Wright jako Shuri.
Paul Bettany, Michelle Yeoh i Gemma Chan zagrali po dwie różne postacie w filmach. Bettany wielokrotnie wcielił się w role J.A.R.V.I.S.a i Visiona, Yeoh wystąpiła w Strażnikach Galaktyki vol. 2 jako Aleta Ogord oraz w Shang-Chi i legenda dziesięciu pierścieni jako Ying Nan, a Chan zagrała Minn-Ervę w Kapitan Marvel i Sersi w Eternals. Ponadto Ali, Alfre Woodard i Tony Curran zagrali zupełnie inne role w serialach, odpowiednio Cornella Stokesa, Marię Dillard i Finna Cooleya.
Rolę Howarda Starka, ojca Tony’ego odgrywało dwóch aktorów: John Slattery jest odtwórcą roli dojrzałego Howarda i wystąpił w Iron Man 2 (2010) oraz powtórzył swoją rolę w filmach Ant-Man (2015), Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów (2016) i Avengers: Koniec gry (2019); natomiast Dominic Cooper gra młodszą wersję ojca Tony’ego i wystąpił w Kapitan Ameryka: Pierwsze starcie (2011), krótkometrażówce i serialach. Ponadto Gerard Sanders jako Howard Stark pojawił się tylko na zdjęciu w filmie Iron Man (2008).
Poniższa lista obsady w filmach Filmowego Uniwersum Marvela została podzielona pomiędzy Fazy Uniwersum oraz filmy wchodzące w ich skład, a obsada jest w kolejności alfabetycznej według nazwisk postaci.
Saga Nieskończoności Faza Pierwsza
Klucz:
= Rola cameo = Starsza wersja postaci
= Tylko głos postaci = Młodsza wersja postaci
= Postać jako dziecko = Zdjęcie postaci
= Postać nie pojawiła się
Postać Iron Man(2008) The IncredibleHulk(2008) Iron Man 2(2010) Thor(2011) Kapitan Ameryka:Pierwsze Starcie(2011) Avengers(2012) przedstawieni w Iron Man Raza Hamidmi Al-Wazar Faran Tahir Phil Coulson Clark Gregg Clark Gregg Clark Gregg Christine Everhart Leslie Bibb Leslie Bibb Nick Fury Samuel L. Jackson Samuel L. Jackson Samuel L. Jackson Samuel L. Jackson Harold „Happy” Hogan Jon Favreau Jon Favreau J.A.R.V.I.S. Paul Bettany Paul Bettany Paul Bettany Virginia „Pepper” Potts Gwyneth Paltrow Gwyneth Paltrow Gwyneth Paltrow James „Rhodey” RhodesWar Machine Terrence Howard Don Cheadle William Ginter Riva Peter Billingsley Obadiah Stane Jeff Bridges Howard Stark Gerard Sanders John Slattery Dominic Cooper Tony StarkIron Man Robert Downey Jr. Robert Downey Jr. Robert Downey Jr. Robert Downey Jr. Ho Yinsen Shaun Toub przedstawieni w The Incredible Hulk Bruce BannerHulk Edward Norton Mark Ruffalo Emil Blonsky Tim Roth Roger Harrington Martin Starr Betty Ross Liv Tyler Thaddeus „Thunderbolt” Ross William Hurt Leonard Samson Ty Burrell Samuel Sterns Tim Blake Nelson przedstawieni w Iron Man 2 Justin Hammer Sam Rockwell Peter ParkerW lipcu 2017 roku zostało ujawnione, że dziecko z maską Iron Mana uratowane przez Tony’ego Starka w filmie Iron Man 2 to Peter Parker Max Favreau Chess Roberts Olivia Munn Natasza RomanowCzarna Wdowa Scarlett Johansson Scarlett Johansson Stern Garry Shandling Anton Vanko Jewgienij Łazariew Ivan Vanko Mickey Rourke przedstawieni w Thor Clint BartonHawkeye Jeremy Renner Jeremy Renner Fandral Josh Dallas Jane Foster Natalie Portman Frigga Rene Russo Heimdall Idris Elba Hogun Tadanobu Asano Laufey Colm Feore Darcy Lewis Kat Dennings Loki Tom Hiddleston Tom Hiddleston Odyn Anthony Hopkins Erik Selvig Stellan Skarsgård Stellan Skarsgård Sif Jaimie Alexander Jasper Sitwell Maximiliano Hernández Maximiliano Hernández Thor Chris Hemsworth Chris Hemsworth Volstagg Ray Stevenson przedstawieni w Kapitan Ameryka: Pierwsze starcie James „Bucky” Barnes Sebastian Stan Peggy Carter Hayley Atwell Jacques Dernier Bruno Ricci Timothy „Dum Dum” Dugan Neal McDonough Abraham Erskine Stanley Tucci James Montgomery Falsworth J.J. Feild Gabe Jones Derek Luke Heinz Kruger Richard Armitage Jim Morita Kenneth Choi Chester Phillips Tommy Lee Jones Steve RogersKapitan Ameryka Chris Evans Johann SchmidtCzerwona Czaszka Hugo Weaving Arnim Zola Toby Jones przedstawieni w Avengers Hawley Jenny Agutter Maria Hill Cobie Smulders Inny Alexis Denisof Georgi Luchkov Jerzy Skolimowski Gideon Malick Powers Boothe Thanos Damion Poitier
Faza Druga
Klucz:
= Rola cameo
= Starsza wersja postaci
= Tylko głos postaci
= Postać zagrana za pomocą techniki motion-capture z głosem innego aktora
= Postać nie pojawiła się