Zdzisław Jerzy Adamczyk (ur. 5 stycznia 1936 we wsi Berezów, zm. 15 sierpnia 2024 w Kielcach) – polski historyk literatury, profesor nauk humanistycznych.
Życiorys Urodził się we wsi Berezów (obecnie w granicach Suchedniowa), w rodzinie Mariana, robotnika, i Alfredy z domu Pajek.
W 1953 ukończył Liceum Ogólnokształcące im. A. Witkowskiego w Skarżysku-Kamiennej i zdał maturę. W latach 1953–1957 odbył studia z zakresu polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Na macierzystej uczelni doktoryzował się w 1971. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1985 w Instytucie Badań Literackich PAN na podstawie rozprawy „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego w świetle dyskusji i polemik z 1925 roku. Postanowieniem Prezydenta RP z 15 stycznia 1996 roku otrzymał tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych.
W drugiej połowie lat 50. pracował w Wydawnictwie Ministerstwa Obrony Narodowej na stanowisku redaktora, a od 1959 do 1961 był bibliotekarzem w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Radomiu. W latach 1961–1971 był bibliotekarzem i wykładowcą w Studium Nauczycielskim w tym mieście. W 1971 roku podjął pracę w Wyższej Szkole Nauczycielskiej w Kielcach, przekształconej następnie w Wyższą Szkołę Pedagogiczną i Akademię Świętokrzyską. Z kielecką uczelnią związany był – początkowo jako asystent, a później adiunkt, docent i profesor – do 2006 roku. Przez wiele lat pełnił funkcję dyrektora Instytutu Filologii Polskiej oraz dwukrotnie był dziekanem Wydziału Humanistycznego (1974–1978 i 1982–1984). W 2006 został zatrudniony na stanowisku profesora w Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku.
Specjalizował się w historii literatury i edytorstwie. Jego zainteresowania badawcze obejmowały literaturę Młodej Polski, w szczególności życie i twórczość Stefana Żeromskiego. Opracował m.in. jego korespondencję, która została wydana w sześciu tomach w latach 2001–2010, oraz pisma zebrane. Publikował m.in. w „Pamiętniku Literackim”, „Przeglądzie Humanistycznym”, „Kieleckich Studiach Filologicznych”, „Polonistyce” i „Tygodniku Kulturalnym”. Członek Polskiego PEN Clubu od 2013 roku.
Od 1958 do rozwodu w 1981 roku był mężem Danuty z domu Domagały, bibliotekoznawcy. Z tego związku miał dwie córki: Agnieszkę po mężu Bogucką, nauczycielkę oraz Justynę po mężu Dobrołowicz, pedagoga, nauczyciela akademickiego.
Zmarł w nocy z 14 na 15 sierpnia 2024 roku w Kielcach, pochowany 22 sierpnia 2024 roku na cmentarzu komunalnym w Cedzynie (kwatera GA26-9-3)Cmentarz Cedzyna - wyszukiwarka grobów [dostęp 2025-12-10]..
Wybrane publikacje „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego w świetle dyskusji i polemik z 1925 roku, wyd. 2. poszerz., Warszawa 1989. „Przedwiośnie”. Prawda i legenda, Poznań 2001. Stefan Żeromski, Listy 1893–1896, opracował Zdzisław Jerzy Adamczyk, Warszawa 2001. Stefan Żeromski, Listy 1897–1904, opracował Zdzisław Jerzy Adamczyk, Warszawa 2003. Stefan Żeromski, Listy 1905–1912, opracował Zdzisław Jerzy Adamczyk, Warszawa 2006. Stefan Żeromski, Listy 1913–1918, opracował Zdzisław Jerzy Adamczyk, Warszawa 2008. Stefan Żeromski, Listy 1919–1925, opracował Zdzisław Jerzy Adamczyk, Warszawa 2010.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2001) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1984) Złoty Krzyż Zasługi (1975)
Źródło:.
Nagrody
Nagroda miesięcznika „Przemiany” za książkę Żeromski. Z dziejów recepcji twórczości. 1895–1964 (1976) Nominacja do Nagrody im. prof. A. Gieysztora za przygotowanie pierwszej, pełnej, naukowej edycji listów Żeromskiego (2010) Nagroda Edytorska Polskiego PEN Clubu za edycję dzieł Stefana Żeromskiego, ze szczególnym uwzględnieniem listów (2013) Nagroda książki miesiąca przyznana przez Magazyn Literacki „Książki” za szkic Manipulacje i tajemnice. Zagadki późnej biografii Stefana Żeromskiego (2018)
Źródło:.
Przypisy
Bibliografia Judycki Z., Siwek J., Kto jest kim w Kielcach. Informator biograficzny, t. 1, Toruń 2002, s. 16. , ah.edu.pl, [dostęp: 28.08.2014].
Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie PEN Clubu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym w Cedzynie Kategoria:Polscy bibliotekarze Kategoria:Polscy historycy literatury Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Kategoria:Zmarli w 2024