mały|Grób Stanisława Hempla na cmentarzu Powązkowskim
Stanisław Władysław Hempel ps. „Waligóra” (ur. 9 marca 1891 we Lwowie, zm. 25 stycznia 1968 w Warszawie) – polski żołnierz, polityk i dyplomata, członek loży wolnomularskiej w Warszawie w czasach II RzeczypospolitejLudwik Hass, Ambicje, rachuby, rzeczywistość. Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905–1928, Warszawa 1984, s. 232..
Życiorys Urodził się w rodzinie Joachima, senator RP i Anna z Bądzyńskich. Był bratem Zygmunta Joachima (1894–1944), kapitana WP, od 1939 szefa Biura Informacji i Propagandy Komendy Okręgu Warszawa Miasto SZP – ZWZ, poległego w powstaniu warszawskim, Kazimierza (1896–1941), burmistrza Chęcin, zamordowanego w KL Auschwitz i Janiny Osieckiej.
Studiował we Lwowie. Od 1909 r. należał do PET-u i Polskich Drużyn Strzeleckich, był członkiem „Zarzewia”. W okresie I wojny światowej walczył w I Brygadzie Legionów, krótko adiutant Józefa Piłsudskiego. Następnie członek Komendy Naczelnej Polskiej Organizacji Wojskowej (POW), sekretarz Komisji Wojskowej Tymczasowej Rady Stanu. Aresztowany przez Niemców po kryzysie przysięgowym 13 lipca 1917, był więziony w Havelbergu.
Uwolniony w 1918, zaraz po odzyskaniu niepodległości, został wysłany z misją do Francji. Od stycznia 1919 dyrektor Biura Prasowego Delegacji Polskiej na konferencję pokojową w Paryżu. 24 maja 1919 wstąpił do służby dyplomatycznej II Rzeczypospolitej. Od maja 1919 sekretarz legacyjny poselstwa RP w Bukareszcie, od kwietnia 1921 radca legacyjny w Departamencie Politycznym MSZ w Warszawie, od maja do lipca 1923 przebywał z misją specjalną w Konstantynopolu.
Do 18 lipca 1924 pracował w Departamencie Politycznym i Departamencie Ekonomicznym MSZ. Następnie przez pięć miesięcy pełnił obowiązki Chargé d’affaires w Pradze, po czym objął kierownictwo placówki polskiej w Teheranie, również jako chargé d’affaires.
11 października 1928 mianowany posłem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym w Iranie i posłem RP w Iraku. Obie te funkcje piastował do 1 grudnia 1938.
Senator RP w latach 1938–1939 z województwa łódzkiego, zasiadał w Kole Obozu Zjednoczenia Narodowego (OZN). Po agresji III Rzeszy i ZSRR we wrześniu 1939 na uchodźstwie we Francji, gdzie po jej kapitulacji działał w ruchu oporu. W latach 1943–1944 więziony przez Gestapo. We Francji pozostał po wojnie, do Polski powrócił w 1966.
Miejscem spoczynku jest cmentarz Powązkowski (kwatera 164, rząd 6, miejsce 1).
Stanisław był żonaty z Janiną z domu Hollender, historykiem sztuki.
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości – 12 marca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.Tu podano, że urodził się 9 marca 1893 lub 1892 we wsi Wańczyków, w gminie Dąbrowa Górnicza. 28 lutego 1938 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości ponownie rozpatrzył wniosek i nie przyznał mu Krzyża Niepodległości z Mieczami. . Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1928) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1925) Krzyż Walecznych (dwukrotnie) Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Wielki Oficer Orderu Świętego Sawy (Jugosławia) Krzyż Komandorski Orderu Korony Rumunii Wielka Wstęga Orderu Pahlawiego (Iran) Wielka Wstęga Orderu Portretu Władcy (Iran)
Przypisy
Bibliografia Hempel Stanisław w: Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej (redakcja naukowa Jacek M.Majchrowski przy współpracy Grzegorza Mazura i Kamila Stepana), Warszawa 1994, wyd. BGW, , s. 97; „Czy wiesz kto to jest?”, praca zbiorowa pod redakcją Stanisława Łozy, Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej Warszawa 1938, tom I, s. 254; Stanisław Hempel w bazie danych Sejmu RP Wiktor Krzysztof Cygan: Oficerowie Legionów Polskich 1914–1917. T. 2 (G-K). Warszawa: Barwa i Broń, 2007, s. 108
Kategoria:Adiutanci Józefa Piłsudskiego Kategoria:Chargé d’affaires II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Komend Naczelnych POW Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Pahlawiego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Portretu Władcy Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Politycy Obozu Zjednoczenia Narodowego Kategoria:Polscy wolnomularze (II Rzeczpospolita) Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Posłowie Nadzwyczajni i Ministrowie Pełnomocni II Rzeczypospolitej Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej w Czechosłowacji Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej w Rumunii Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski w Iraku Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski w Iranie Kategoria:Sekretarze legacyjni II Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie V kadencji (1938–1939) Kategoria:Współpracownicy Tymczasowej Rady Stanu Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1968 Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie