Cerkiew pod wezwaniem Narodzenia św. Jana Chrzciciela – prawosławna cerkiew filialna. Należy do parafii Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy w Ostrowiu Północnym, w dekanacie Sokółka diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. mały|lewo|Cerkiew od południa (stan przed remontem) Świątynia znajduje się w lesie niedaleko wsi Stara Grzybowszczyzna.

Budowla murowana, posiadająca od frontu wieżę oraz kopułę nad centralną częścią nawy.

Cerkiew została wzniesiona z inicjatywy Eliasza Klimowicza, miejscowego charyzmatycznego przywódcy religijnego. Rozpoczął on budowę cerkwi w 1904, po dwóch latach kwestowania wśród wiernych. Jednak budowę świątyni przerwała I wojna światowa. Po powrocie z bieżeństwa w 1919, zgodę na dokończenie budowy od władz II Rzeczypospolitej Klimowicz uzyskał dopiero w 1926. Została ona ukończona i wyświęcona w 1929. Po zaproponowaniu Eliaszowi wstąpienia do zakonu, w celu jurysdykcji świątyni notarialnie przepisał on cerkiew na Prawosławny Konsystorz z Grodna. Jednak w lipcu 1934 podczas uroczystych postrzyżyn Klimowicza doszło do zatargu z biskupem Antoniuszem z Grodna, w efekcie którego Klimowicz cerkiew zamknął, zmusił mnichów do opuszczenia świątyni i skierował do sądu pozew o prawa własności do cerkwi. Na początku 1938 Klimowicz wygrał proces o cerkiew i sprzedał ją za 500 złotych katoliczce z Sokółki Marii Soroczyńskiej, która świątynię przekazała rzymskokatolickiej Kurii Metropolitalnej w Wilnie. Obiekt został przejęty przez siostry zakonne, a w budynku cerkwi urządzono rzymskokatolicką kaplicę. W czasie II wojny światowej cerkiew przejęli prawosławni.

W latach 2011–2012 dokonano gruntownego zewnętrznego remontu cerkwi (odnowiono elewację, kopułę i krzyże, wzmocniono konstrukcję i wymieniono pokrycie dachu, wykonano nową stolarkę okienną i drzwiową)Szlak tatarski – Remont cerkwi w Starej Grzybowszczyźnie [dostęp: 15.05.2013.]. Po zakończeniu prac cerkiew została poświęcona 7 lipca 2012 (w uroczystość patronalną) przez biskupa supraskiego Grzegorza.

Świątynię wpisano do rejestru zabytków 7 lutego 2011 pod nr A-336.

W pobliżu cerkwi znajduje się niewielki czynny cmentarz prawosławny.

Główne święta obchodzone w cerkwi 7 lipca (24 czerwca według starego stylu) – uroczystość Narodzenia św. Jana Chrzciciela; 2 sierpnia (20 lipca według starego stylu) – uroczystość św. Proroka Eliasza; 11 września (29 sierpnia według starego stylu) – uroczystość Ścięcia Głowy św. Jana Chrzciciela; Niedziela Przewodnia – uroczystość święcenia grobów na miejscowym cmentarzuInformacje o nabożeństwach w cerkwi.

Przypisy

Linki zewnętrzne Dorota Wysocka – O cerkwi co w lesie stoi. Przegląd Prawosławny nr 8 (326), sierpień 2012

Kategoria:Cerkwie w dekanacie Sokółka (diecezja białostocko-gdańska) Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Krynki Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Narodzenia św. Jana Chrzciciela Kategoria:Zabytkowe cerkwie w powiecie sokólskim Cerkiew