Dungeons & Dragons (w skrócie D&D) – pierwsze wydanie zestawu Dungeons & Dragons stworzone przez Gary’ego Gygaxa i Dave’a Arnesona, opublikowane w 1974 przez Tactical Studies Rules (TSR). Zawierało ono pierwszą grę fabularną. Została ona osadzona w konwencji fantasy.
Treść Pierwsza edycja zestawu Dungeons & Dragons była zarazem pierwszą grą fabularną. Osadzona była w konwencji fantasy inspirowanej europejskim średniowieczem. Zawierała koncepty, które okazały się standardem akceptowanym przez wielu następców, między innymi: zestaw atrybutów (takich jak siła, inteligencja, zręczność); klasy postaci (wojownik, czarodziej, kapłan) i ich rozwój wraz z osiąganiem kolejnych poziomów; rasy postaci do wyboru (ludzie, krasnoludy, elfy, niziołki); klasę pancerza; potwory i pilnowane przez nich skarby; podziemia zawierające wielkie pomieszczenia, pokoje i drzwi zabezpieczone pułapkami i sekretami; magiczne przedmioty, takie jak inteligentny miecz. Zestaw obejmuje także zasady określające przemieszczanie się poprzez dzikie tereny, zarówno morskie, jak i lądowe; wynajmowanie pomocników, zarówno specjalistów, jak i najemników; budowanie fortyfikacji i zakładanie baronii. Wszelkie odległości i wymiary są podane w calach, co bezpośrednio wynika z zaadaptowania zasad przeznaczonych pierwotnie do gier bitewnych, od których D&D się wywodzi.
W zestawie były też zawarte krótkie porady dotyczące wykorzystywania potworów jako postaci graczy.
Pudełko zawierało trzy broszury: Volume 1: Men & Magic (Część pierwsza: Ludzie i magia), Volume 2: Monsters & Treasure (Część druga: Potwory i skarby) oraz Volume 3: Underworld & Wilderness Adventures (Część trzecia: Przygody w podziemiach i w dziczy). Pod tytułem zawartym na pudełku widniał dodatkowy tekst, który w tłumaczeniu brzmiał: Zasady do kampanii gier bitewnych osadzonych w fantastycznym średniowieczu wymagające papieru, ołówka i figurek bitewnych.
Zestaw dał początek wielu charakterystycznym elementom gry, które dopiero w późniejszych edycjach zostały znacznie rozbudowane. Obecne są w nim jedynie trzy klasy postaci (w tłumaczeniu: osoba walcząca, użytkownik magii, kleryk), cztery rasy (człowiek, krasnolud, elf, hobbit) oraz tylko trzy rodzaje charakteru postaci: praworządny, neutralny i chaotyczny. Zasady zakładają, że gracze znają i posiadają grę bitewną i że stosowali obecny w niej system miar i walki. Przedstawiają przy tym autorską mechanikę walki, która z czasem ewoluowała i stała się dominującą wersją mechaniki gry.
Broszura Men & Magic zalecała używanie figurek do gier bitewnych tylko wówczas, gdy (w tłumaczeniu) „gracze mają do nich dostęp i ochotę z nich skorzystać”, niemniej nie były one niezbędne do gry i zaproponowano wykorzystanie żetonów wykonanych z tektury.
Broszura Monsters & Treasure przedstawia wiele z najbardziej znanych potworów, z których wiele nawiązuje do istot występujących w różnych mitologiach oraz powieściach fantastycznych różnego autorstwa. Zawarte w podręczniku dwa bezpośrednie odniesienia do twórczości Tolkiena obejmowały określenie dwóch spośród wielu istot jako „hobbity” i „enty”, jednak po wystąpieniu komplikacji związanych z prawami autorskimi nazwy tych istot zostały zmienione na „halflingi” i „drzewce” („treants”).
Historia publikacji Pierwotna edycja Dungeons & Dragons została napisana przez Gary’ego Gygaxa i Dave’a Arnesona i wydana przez TSR w 1974 jako zestaw zamknięty w brązowym, drewnianym pudełku. Zestaw zawierał trzy niewielkie broszury: Men & Magic składało się z 36 stron, Monsters & Treasure z 40, a The Underworld & Wilderness Adventures również z 36. Zestaw obejmował także sześć arkuszy zawierających tabele i wykresy, do których można się było odnosić podczas gry. Późniejsza edycja, pochodząca z 1976, została wydana w białym pudełku. Edycja zatytułowana Original Collector's Edition (znana też jako szósty druk) była publikowana w latach 1977–1979.
Za ilustracje odpowiadali sam Arneson oraz Keenan Powell, Greg Bell, C. Corey, T. Keogh i David C. Sutherland III. Okładka pierwszego wydania Men & Magic zawierała rysunek przedstawiający mężczyznę na wierzchowcu, natomiast wydanie z 1976 przedstawiało mężczyznę z mieczem.
Pierwotne wydanie było wielokrotnie dodrukowywane i doczekało się kilku oficjalnych dodatków do gry, między innymi Greyhawk i w 1975, oraz Eldritch Wizardry, Gods, Demi-gods & Heroes oraz Swords & Spells w 1976.
Pierwszą edycję Dungeons & Dragons wydano ponownie 19 listopada 2013 jako luksusowy dodruk pierwszej wersji „białej” (White Box), opakowany w nowoczesną, dębową skrzynkę. Każda broszura zawiera na okładce nową ilustrację nawiązującą tematycznie i kolorystycznie do pierwotnych prac. Do zestawu załączono też ozdobne kostki.
W lutym 2016 edycja kolekcjonerska z 2013 została udostępniona do dystrybucji w serwisie DriveThruRPG.com, po raz pierwszy umożliwiając zakup cyfrowej wersji oryginalnych zasad do Dungeons & Dragons. W ten sam sposób udostępniono również plik zawierający dodatek Greyhawk.
Odbiór Gary Gygax wygrał nagrodę „Outstanding Designer & Writer” przyznawaną przez Strategists Club's za stworzenie Dungeons & Dragons. Sam zestaw zdobył też nagrodę H.G. Wellsa.
Nagrody Origins Awards (All-Time Best Role-Playing Rules, 1977) Origins Awards (Greatest Contribution to the Hobby 1967-77, 1977) Origins Awards (Adventure Gaming Hall of Fame, 1977) Strategists' Club Award (Best New Game, 1974) Pen & Paper (RPG Hall of Fame, 2002) Scrye Player's Choice (All-Time Favorite Role-Playing Game, 2006) Games Magazine (Hall of Fame, 1984).
Przypisy
Linki zewnętrzne Charlie Dunwoody, Review of Dungeons & Dragons Men & Magic Scott Casper, Review of Dungeons & Dragons, Volume 1: Men & Magic
Kategoria:Dungeons & Dragons Kategoria:Gry fabularne Kategoria:Gry z 1974 roku