240px|mały|Mapa GOM 240px|mały|Model organizacyjny GOM Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot (OMGGS), wcześniej jako Gdański Obszar Metropolitalny (GOM) – stowarzyszenie gmin i powiatów mające na celu zacieśnienie współpracy i doprowadzenie do harmonijnego rozwoju całego obszaru metropolitalnego wokół Trójmiasta, poprzez jak najlepsze wykorzystanie potencjału miast, gmin i powiatów członkowskich, z poszanowaniem ich odrębności i specyfiki. Wieloletnie starania stowarzyszenia o ustawowe ramy współpracy doprowadziły do uchwalenia w 2026 ustawy metropolitalnej dla Pomorza, na której podstawie na obszarze OMGGS tworzony jest związek metropolitalny, nazywany metropolią pomorską, drugi w Polsce po Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.
Historia Z inicjatywą powołania GOM wyszedł Prezydent Gdańska Paweł Adamowicz, który na początku 2011 roku zaprosił do dyskusji nad problematyką metropolitalną kilkudziesięciu samorządowców. Już wcześniej zrealizowano kilka inicjatyw współpracy metropolitalnej: powołano Radę Metropolitalną Zatoki Gdańskiej, Metropolitalny Związek Komunikacyjny Zatoki Gdańskiej, powstał bilet metropolitalny. Żadna z inicjatyw nie doprowadziła jednak do sformalizowania współpracy na rzecz metropolii na szerszym polu. Powołanie stowarzyszenia było również reakcją na brak działań ustawodawczych regulujących współpracę w ramach obszarów metropolitalnych, czyli tzw. lex metropolis.
Debata, która doprowadziła do powołania Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego, trwała wiele miesięcy. Wzięli w niej udział liczni wójtowie, burmistrzowie, prezydenci i starostowie oraz przewodniczący i radni gmin, miast i powiatów, a także publicyści najważniejszych mediów regionalnych. Stowarzyszenie GOM zostało ostatecznie utworzone 15 września 2011 roku.
W kolejnych latach OMGGS zabiegał o ustawowe uregulowanie współpracy w obszarach metropolitalnych. Formalne prace nad ustawą dla Pomorza rozpoczęły się w 2024 z inicjatywy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, a projekt Rada Ministrów przyjęła 8 kwietnia 2026. Ustawę o związku metropolitalnym w województwie pomorskim Sejm uchwalił 29 maja 2026, a 2 lipca 2026 podpisał ją prezydent Karol Nawrocki, co otworzyło drogę do utworzenia na obszarze OMGGS związku metropolitalnego.
Członkowie Według danych z 2026 OMGGS tworzy 61 miast, gmin i powiatów województwa pomorskiego, zamieszkiwanych przez około 1,6 mln osób. Obszar stowarzyszenia obejmuje blisko 5,5 tys. km² (wg powierzchni powiatów: 6,7 tys. km²).
Gminy miejskie i miejsko-wiejskie Gdańsk (miasto na prawach powiatu), Gdynia (miasto na prawach powiatu), Gniew, Hel, Jastarnia, Kartuzy, Krynica Morska, Lębork, Malbork, Nowy Dwór Gdański, Nowy Staw, Pelplin, Pruszcz Gdański, Puck, Reda, Rumia, Skarszewy, Sopot (miasto na prawach powiatu), Sztum, Tczew, Wejherowo, Władysławowo, Żukowo
Gminy wiejskie Cedry Wielkie, Chmielno, Gniewino, Kolbudy, Kosakowo, Lichnowy, Linia, Liniewo, Luzino, Łęczyce, Miłoradz, Ostaszewo, Pruszcz Gdański, Przodkowo, Przywidz, Pszczółki, Puck, Sierakowice, Somonino, Stegna, Stężyca, Subkowy, Suchy Dąb, Sulęczyno, Szemud, Sztutowo, Tczew, Trąbki Wielkie, Wejherowo
Powiaty gdański, kartuski, lęborski, malborski, nowodworski, pucki, sztumski, tczewski, wejherowski
Członkowie wspierający Gdańska Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna Sp. z o.o., Saur Neptun Gdańsk S.A.
Zarząd Zarząd jest organem wykonawczym stowarzyszenia, kieruje jego bieżącą działalnością i reprezentuje je na zewnątrz. Liczy od jednej do trzech osób i jest wybierany przez Walne Zebranie Członków. W jego skład wchodzą: Michał Glaser, prezes zarządu (dyrektor Biura OMGGS od 2012) Maciej Warszakowski, wiceprezes zarządu Joanna Bogdziewicz-Wróblewska, wiceprezes zarządu
Wybrane inicjatywy metropolitalne Metropolitalny Rynek Pracy - porozumienie o współpracy ośmiu powiatowych urzędów pracy, Metropolitalne Targi Pracy, wspólna deklaracja o swobodzie wyboru miejsca prowadzenia działalności gospodarczej Metropolitalna Oferta Inwestycyjna - wspólna oferta inwestycyjna, po raz pierwszy zaprezentowana na Targach MIPIM w Cannes Zintegrowane Inwestycje Terytorialne - współdecydowanie przez miasta i ich obszary funkcjonalne o sposobie realizacji działań wspieranych w ramach polityki spójności UE (utworzenia tej instytucji wymagało Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, OMG-G-S działa jako Sekretariat ZIT) wspólne zamówienia, m.in. energii elektrycznej, oleju opałowego czy paliwa do samochodów (w 2014 r. w przetargu wzięły udział 24 gminy i powiaty GOM oraz Muzeum Zamkowe w Malborku) Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej na subregion metropolitalny wspólne warsztaty z IBM - wypracowanie rekomendacji rozwiązań dla rozwoju metropolii przygotowanie Strategii Rozwoju Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot do roku 2030
Zobacz też Aglomeracja trójmiejska Mevo
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona GOM
Kategoria:Stowarzyszenia w Gdańsku Kategoria:Województwo pomorskie Kategoria:Stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego w Polsce Gdańsk-Gdynia-Sopot