Żołynia – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Żołynia z siedzibą GRN w Żołyni utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie łańcuckim w woj. rzeszowskim na mocy uchwały nr 27/54 WRN w Rzeszowie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Żołynia i Smolarzyny ze zniesionej gminy Żołynia oraz przysiółek Zakącie z dotychczasowej gromady Gwizdów ze zniesionej gminy Giedlarowa w tymże powiecieUchwała Nr 27/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu łańcuckiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 18 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 30 listopada 1954 r., Nr. 11, Poz. 41). Dla gromady ustalono 27 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Łańcucie (punkt 10) z dnia 4 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 9 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 34).
29 lutego 1956 do gromady Żołynia włączono przysiółek Zagóra o powierzchni 80 ha z gromady Zmysłówka w powiecie leżajskim w tymże województwieUchwała Nr 10/55 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 26 kwietnia 1955 r. w sprawie podziału zmian granic niektórych gromad w województwie rzeszowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 26 marca 1956 r., Nr. 2, Poz. 4)Gromada Zmysłówka wymieniona jest jako należąca do powiatu łańcuckiego, przez co użyto zwrotu "w tymże powiecie". Powodem tego była data wydania uchwały (26 kwietnia 1955), kiedy to gromada Zmysłówka do powiatu łańcuckiego jeszcze należała.
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie łańcuckim reaktywowano gminę ŻołyniaUchwała Nr XVIII/56/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie rzeszowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 1972 r., Nr 16, Poz. 196).
Przypisy
Żolxynia Kategoria:Historia Żołyni