Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Gródek – zlikwidowany podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-radzieckiej.
Strażnica Straży Granicznej w Gródku – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Republiką Białorusi.
Formowanie i zmiany organizacyjne W 1964, w Gródku stacjonowała placówka WOP nr 3 w strukturach 22 Białostockiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza.
W 1968, w Gródku stacjonowała placówka WOP nr 3 typu II, w strukturach 22 Białostockiego Oddziału WOP.
W 1976, odtwarzano brygady na granicy ze Związkiem Radzieckim. Na bazie 22 Białostockiego Oddziału WOP sformowano Podlasko-Mazurską Brygadę WOP. W jej strukturach, na bazie Placówki WOP Gródek zorganizowano Strażnicę WOP Gródek.
Do 1980 siedziba strażnicy mieściła się przy ul. Białostockiej 76 w budynku dawnej szkoły podstawowej. W 1980 została przeniesiona do nowej lokalizacji przy ul. Szkolna 9, a stara siedziba została przekształcona w mieszkanie komunalne.
Strażnica WOP Gródek do 15 maja 1991 była w strukturach Podlasko-Mazurskiej Brygady WOP w Białymstoku.
Straż Graniczna: Po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991, strażnica w Gródku weszła w podporządkowanie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Gródku.
W 1995 na stan etatowy 24 funkcjonariuszy, stan ewidencyjny wynosił 13 osób.
W 2000, począwszy od Komendy Głównej SG, Oddziałów SG i na końcu strażnic SG oraz GPK SG, rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 Strażnica SG w Gródku została rozformowana i ochraniany odcinek wraz z obsadą etatową przejęła Graniczna Placówka Kontrolna SG w BobrownikachZarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 3.12.2002 zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk..
Ochrona granicy Na dzień 1 stycznia 1964 i w 1968 na odcinku placówki WOP Gródek funkcjonował polsko-radziecki punkt uproszczonego ruchu granicznego (PURG), w którym kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga placówki: Punk Uproszczonego Ruchu Granicznego Bobrowniki. thumb|Rzeka Świsłocz widziana z granicznego mostu kolejowego na linii 37 i polski znak graniczny (kwiecień 2010) Straż Graniczna: W październiku 1993 Strażnica SG w Gródku ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 65 km.
Do 19 października 2002 Strażnica SG w Gródku ochraniała odcinek granicy państwowej o długości ok. 42 km, po włączeniu do systemu zabezpieczenia granicy państwowej Strażnicy SG w Michałowie odcinek ten uległ skróceniu do 20 km.
W roku 2002, po stronie białoruskiej na długości 157 km ochraniał granicę Grodzieński Oddział Wojsk Pogranicznych.
Wydarzenia 1976 – wycofano z granicy rowery, zastępując je motocyklami małolitrażowymi; WSK-175 dla kadry i WSK-125 dla żołnierzy służby zasadniczej (5–13 motocykli w zależności od obsady i na jakiej granicy). Wyposażone w łączność radiową motocykle stały się podstawowym środkiem transportu w służbie patrolowej i rozpoznawczej. 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Po wprowadzeniu ograniczeń w ruchu granicznym część niewykorzystanej kadry GPK przerzucono do strażnic w celu wspomożenia bezpośredniej ochrony granicy. Patrole wysyłane w teren zostały wzmocnione. Wyeliminowano służby składające się z jednego żołnierza. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały niektóre szlaki turystyczne, a ruch w strefie nadgranicznej został znacznie ograniczony. W stan gotowości były postawione wszystkie pododdziały odwodowe. Mimo utrudnionych warunków nie zaprzestano współpracy z ludnością pogranicza. 1990 – 19 grudnia, Dowódca Brygady płk dypl. Józef Kosno za zajęcie II miejsca we współzawodnictwie o tytuł „Przodującego pododdziału” wyróżnił w grupie pododdziałów granicznych strażnicę w Gródku dowodzoną przez kpt. Aleksandra Turczyńskiego. Straż Graniczna: 1994 – 18/19 grudnia, w nocy na wysokości miejscowości Świsłoczany w odległości 200 m od linii granicy państwowej doszło do wymiany ognia pomiędzy funkcjonariuszem SG a żołnierzami Wojsk Pogranicznych Białorusi, którzy przekroczyli granicę. Patrol białoruski w pościgu za grupą azjatów nielegalnie, bezprawnie przekroczył granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej. W następstwie użycia broni przez funkcjonariusza z patrolu polskiego ciężko ranny został żołnierz białoruski, który umieszczony został w Szpitalu w Białymstoku. Grupa 37-osobowa imigrantów została zatrzymana i odwieziona do strażnicy SG w Gródku. 1999 – luty, strażnica otrzymała na wyposażenie samochody osobowo-terenowe Land Rover, motocykle marki KTM i czterokołowe typu TRX marki Honda.
Strażnice sąsiednie 4 placówka WOP Kuźnica – 2 placówka WOP Białowieża – 1.01.1964 4 placówka WOP Kuźnica typu I – 2 placówka WOP Białowieża typu I – 1968 Strażnica WOP Kuźnica ⇔ Strażnica WOP Białowieża – 1976 Strażnica WOP SokółkaZarządzenie organizacyjne dowódcy WOP nr 010/org. z 13.02.1981. ⇔ Strażnica WOP Białowieża – 1981, 1.01.1990 Straż Graniczna: Strażnica SG w Sokółce ⇔ Strażnica SG w Białowieży – 16.05.1991 Strażnica SG w Krynkach ⇔ Strażnica SG w Białowieży – 1.02.1995 Strażnica SG w Krynkach ⇔ Strażnica SG w Narewce – 19.09.2001 Strażnica SG w Krynkach ⇔ Strażnica SG w Michałowie – 19.10.2002.
Dowódcy/komendanci strażnicy kpt. Michałowski kpt. Henryk Biały ppor. Zbigniew Noskiewicz kpt. Aleksander Turczyński (był 19.12.1990–15.05.1991) Komendanci strażnicy SG: kpt. SG Aleksander Turczyński (był 16.05.1991) ppor. SG Sylwester Czarnecki por. SG Artur Borys (był w 2000).
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Strażnice Wojsk Ochrony Pogranicza Kategoria:Strażnice Straży Granicznej III Rzeczypospolitej Kategoria:Placówki Wojsk Ochrony Pogranicza Kategoria:Gródek Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1964 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 2003