Feliks Gniewosz z OleksowaW ewidencji wojskowych Armii Cesarstwa Austriackiego był określany w języku niemieckim jako „Felix Ritter von Olexow Gniewosz”. herbu Rawicz (ur. 13 stycznia 1836, zm. 19 czerwca 1897 w Nowosielcach) – właściciel dóbr ziemskich, oficer, podkomorzy i szambelan Jego Cesarskiej i Królewskiej Apostolskiej Mości, prezes rady powiatowej i marszałek rady powiatu sanockiego, powstaniec styczniowy.
Życiorys thumb|240px|Dwór w Nowosielcach thumb|240px|Tablica upamiętniająca sodalisów mariańskich w bazylice starowiejskiej thumb|240px|Kamień pamiątkowy w Nowosielcach Wywodził się z rodu Gniewoszów herbu Rawicz. Był jednym z ośmiorga dzieci Wiktora Gniewosza (1792-1840, właściciel dóbr Nowosielce i tamtejszego dworu, Gniewosz, Tokarnia, Karlików) i Łucji (1802-1894, córka Sebastiana Ostaszewskiego). Jego braćmi byli: Edward (1822-1906, poseł na Sejm Krajowy i do Rady Państwa), Zygmunt (1827-1909, c. k. generał i szambelan cesarski), Władysław (1829-1901, c. k. pułkownik i szambelan cesarski). Miał także trzy siostry. Był też stryjeczno-ciotecznym bratem (kuzynem) Włodzimierza Gniewosza oraz dalszym kuzynem Jana Nepomucena GniewoszaW niektórych źródłach podawano, iż Jan Nepomucen był ich rodzonym bratem. .
W Armii Cesarstwa Austriackiego od około 1855 był podporucznikiem 2 klasy w 2 pułku dragonów (około 1856 urlopowany) do około 1857. Następnie został podporucznikiem 2 klasy w utworzonej 16 czerwca 1859 drugiej ochotniczej dywizji huzarów Debreczynów i Hajduków, a około 1861/1862 został podporucznikiem 1 klasy w 10 pułku kirasjerów.
Brał udział w powstaniu styczniowym 1863. Pod koniec XIX wieku był właścicielem tabularnym dóbr we wsi Nowosielce. W 1893 był właścicielem posiadłości tabularnej dóbr: Karlików, Tokarnia, Wisłok Wielki (częściowo), Wola Piotrowa. Po śmierci matki w 1894 został dziedzicem majątku Nowosielce (jego bracia zrzekli się praw do dziedzictwa aby pozostało w całości przy jednym z nich).
17 października 1868 został mianowany c. k. podkomorzym (przyrzeczenie złożył 24 kwietnia 1869). Był członkiem Rady c. k. powiatu sanockiego: wybierany z grupy większych posiadłości, był zastępcą członka wydziału powiatowego (1870, 1871, 1872, 1873, 1874, 1878, 1879, 1880, 1881, 1882, 1883, 1884), w miejsce Zenona Słoneckiego 1 lipca 1885 został prezesem (marszałkiem) wydziału powiatowego i pełnił to stanowisko (1885, 1886, 1887), także po wyborach w 1888, później wybrany z grupy gmin wiejskich i pełnił stanowisko prezesa wydziału powiatowego (1890, 1891, 1892, 1893, 1894, 1895, 1896)Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 356., wybrany ponownie wyborach w grudniu 1896 z grupy gmin miejskich oraz w lutym 1897 na prezesa wydziału powiatowegoWybór zatwierdzony przez cesarza w maju 1897. , sprawował to stanowisko do końca życia w połowie 1897, po czym został zastąpiony przez Włodzimierza Truskolaskiego.
Był prezesem rady nadzorczej Powiatowego Towarzystwa Zaliczkowego w Sanoku. W Nowosielcach utworzył sądy polubowne oraz samopomoc. Był członkiem rady nadzorczej Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie. Był członkiem rady oddziału sanocko-lisko-brzozowskiego Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego oraz delegatem tegoż. Był też delegatem Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego. Jako właściciel tabularny został wylosowany jako przysięgły główny sądu przysięgłych w Przemyślu.
29 października 1891, w uznaniu zasług dla miasta Sanoka, otrzymał tytuł honorowego obywatelstwa Sanoka (w tym samym dniu ten tytuł otrzymał także Stanisław Gniewosz). Ponadto otrzymał honorowe obywatelstwa Rymanowa i Bukowska.
Jego żoną była Izydora także z rodu Gniewoszów herbu Rawicz (córka Włodzimierza), z którą miał syna Wiktora (1879-1921, oficer i spadkobierca dóbr rodzinnychAlojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 406.) oraz córkę Aleksandrę wzgl. Olgę (ur. 1880, od 1901 zamężną z oficerem Stefanem Rozwadowskim, zmarłym w 1903, a od 1905 zamężna ze Stefanem Janowskim, synem Zygmunta, tj. właściciela Falejówki nieopodal Nowosielec, zmarłym w 1906).
Feliks Gniewosz zmarł 19 czerwca 1897 w Nowosielcach. 21 czerwca 1897 został pochowany przy cerkwi greckokatolickiej w Nowosielcach.
Upamiętnienie Feliks Gniewosz był jednym z założycieli i członkiem Sodalicji Mariańskiej w Starej Wsi w 1892; po latach jego nazwisko zostało wymienione w grupie zasłużonych członków SM na tablicy ich upamiętniającej w tamtejszej bazylice Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.
W 2013 w miejscu nieistniejącej cerkwi greckokatolickiej w Nowosielcach, przy której w grobowcu rodzinnym byli pochowani członkowie rodziny Gniewoszów, został ustanowiony kamień pamiątkowy upamiętniający te osoby. Uhonorowany inskrypcją na pomniku został także Aleksander Gniewosz. Fundatorem pomnika był jego brat, Antoni Gniewosz.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego Kategoria:Członkowie Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego Kategoria:Członkowie Rady Powiatowej Sanockiej (autonomia galicyjska) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie Kategoria:Członkowie Wydziałów Powiatowych Galicji Kategoria:Galicyjscy sędziowie przysięgli Kategoria:Galicyjscy ziemianie Feliks Kategoria:Honorowi obywatele Sanoka (zabór austriacki) Kategoria:Ludzie związani z Nowosielcami (powiat sanocki) Kategoria:Marszałkowie Rad Powiatowych Galicji Kategoria:Polacy – wojskowi armii Cesarstwa Austriackiego Kategoria:Polscy członkowie Sodalicji Mariańskiej Kategoria:Szambelanowie austriaccy Kategoria:Urodzeni w 1836 Kategoria:Zmarli w 1897