Franciszek Józef Kokot (ur. 24 listopada 1929 w Oleśnie, zm. 24 stycznia 2021 w Chorzowie) – polski lekarz, nefrolog i endokrynolog, profesor nauk medycznych, rektor Śląskiej Akademii Medycznej (1982–1984), członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności. Kawaler Orderu Orła Białego.
Życiorys Syn Franciszka i Franciszki. W 1948 zdał egzamin dojrzałości i rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Akademii Lekarskiej w Rokitnicy Bytomskiej. Uzyskał dyplom lekarza w 1953 roku. Ukończył specjalizację I stopnia w zakresie chorób wewnętrznych w 1955, a II stopnia w 1958 roku. W 1957 otrzymał tytuł stopień kandydata nauk medycznych i w 1962 uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego. Na wniosek Rady Wydziału Lekarskiego Śląskiej Akademii Medycznej w 1969 został powołany na stanowisko profesora nadzwyczajnego ŚAM, a w 1982 otrzymał tytuł naukowy profesora zwyczajnego.
W 1975 objął funkcję Kierownika Kliniki Nefrologii Instytutu Chorób Wewnętrznych (przemianowaną w 1981 na Katedrę i Klinikę Nefrologii, a w 1997 – na Katedrę i Klinikę Nefrologii, Endokrynologii i Chorób Przemiany Materii). W 1979 ukazało się pierwsze wydanie książki autorstwa Franciszka Kokota Choroby wewnętrzne. Pełnił funkcję prorektora ds. szkolenia podyplomowego w latach 1980–1982. Następnie w 1982 objął funkcję rektora ŚAM, którą pełnił do 1984 roku.
W 1990 roku Papież Jan Paweł II nadał mu godność Member of the Ordo Sanctus Silvestri Papae. Doktor honoris causa 10 uczelni oraz laureat nagrody Lux ex Silesia w 2001 roku. Był członkiem honorowym 14 zagranicznych towarzystw nefrologicznych.
Zmarł 24 stycznia 2021 roku w Zespole Szpitali Miejskich w Chorzowie, w którym przebywał z powodu powikłań po chorobie COVID-19Monika Chruścińska-Dragan, Zmarł prof. Franciszek Kokot, wybitny lekarz i naukowiec Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. „Odszedł jeden z tych największych”, artykuł w „Dzienniku Zachodnim” z dn. 24.01.2021 r. [on-line] [dostęp 2021-01-24].Judyta Watoła, Prof. Franciszek Kokot nie żyje. Był jednym z najwybitniejszych lekarzy w historii polskiej medycyny, artykuł w „Gazecie Wyborczej. Katowice” z dn. 24.01.2021 r. [on-line] [dostęp 2021-01-24]..
Był żonaty z Małgorzatą Kokot (z d. Skrzypczyk), miał czterech synów.
Staże naukowe 1959–1960 Klinika Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu w Genewie 1970 St. Mary’s Hospital i Middlesex Hospital, Londyn 1978 Visiting professor w USA (6 tygodni) 1986 Visiting professor w USA (3 tygodnie)
Członkostwo w towarzystwach i komitetach redakcyjnych Członkostwo w towarzystwach naukowych Międzynarodowe Towarzystwo Internistów (1969–2021) Międzynarodowe Towarzystwo Nefrologiczne European Dialysis and Transplant Association – European Renal Association (EDTA-ERA) New York Academy of Sciences (1970–2021) Niemieckie Towarzystwo Nefrologiczne Towarzystwo Internistów NRD (członek korespondencyjny 1976–2021) Członek Rady European Renal Association (EDTA-ERA) (1978–1981, 1987–1990, 1993–1996) Członek Komitetu Nominacyjnego ISN (1987–1990) Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego: Wiceprezes (1986–1989), Prezes (1989–1998), członek honorowy (1998) członek korespondencyjny PAN (1983–1994), członek rzeczywisty PAN od 1994 roku
Członek komitetów redakcyjnych Kidney International (1980–1991) Clinical Nephrology (1981–2007) Nephron (1988–2002) Nephrology, Dialysis, Transplantation (1988–1998) Nieren und Hochdruckkrankheiten (1992–2008) Nephrology – News and Issues (1993–2021) Aktuality v Nefrologii (1995–2021)
Dorobek naukowy Publikacje Autor lub współautor ponad 650 prac oryginalnych (z czego ponad 150 było publikowanych na łamach periodyków medycznych w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych), ponad 230 prac poglądowych, współautor 40 podręczników (5 z nich wydano w krajach Europy Zachodniej, 2 zaś w USA); autor podręczników: Metody badań laboratoryjnych stosowanych w klinice (1969); Gospodarka wodno-elektrolitowa i kwasowo-zasadowa w stanach fizjologii i patologii (1978); Choroby wewnętrzne. Podręcznik dla studentów (redaktor i współautor) (1979); Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych (redaktor i współautor) (1993, 1998)Informacje na podstawie Łódzkiej Biblioteki Cyfrowej według stanu na 2018 rok. [on-line] [dostęp 2021-01-24]..
Osiągnięcia naukowe enzymologia kliniczna – patofizjologia i diagnostyka wartości gamma-glutamyltranspeptydazy (γ-GT), odkrycie alfa-GT w rąbku szczoteczkowym enterocytów. określenie czynności układu wewnątrzwydzielniczego u chorych z ostrą i przewlekłą mocznicą, po transplantacji, z ostrą kamicą nerkową oraz nadciśnieniem tętniczym, wprowadzenie do praktyki nowoczesnej diagnostyki endokrynologicznej i nefrologicznej. funkcja endokrynna nerki niedokrwionej patofizjologia wydzielania erytropoetyny w ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, u pacjentów po transplantacji nerki i chorych z podwyższonym ciśnieniem tętniczym. zajmował się badaniami naukowymi z zakresu biochemii i patofizjologii klinicznej, chorób wewnętrznych, nefrologii, endokrynologii oraz chorób przemiany materii.
Ordery, nagrody i zaszczyty Odznaczenia państwowe Order Orła Białego (pośmiertnie, 2021)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 stycznia 2021 r. o nadaniu orderów ). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1974) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1984) Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (1998) – 2 października 1998 postanowieniem prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego „w uznaniu wybitnych osiągnięć w pracy naukowo-badawczej i dydaktycznej w dziedzinie medycyny, za zasługi dla rozwoju naukowej współpracy międzynarodowe” został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia PolskiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 października 1998 r. o nadaniu orderów ().. Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)Lista odznaczonych Medalem 40-lecia Polski Ludowej /w/ "Rzeczpospolita", nr 175, 23 lipca 1984, s. 2.
Członkostwo honorowe Towarzystwo Nefrologiczne NRD (1979); Towarzystwo Nefrologiczne RFN (1982); Jugosłowiańskie Towarzystwo Nefrologiczne (1983); Bułgarskie Towarzystwo Nefrologiczne (1986); Czechosłowackie Towarzystwo Nefrologiczne (1986); Węgierskie Towarzystwo Nefrologiczne (1990); Macedońskie Towarzystwo Nefrologiczne (1992); Włoskie Towarzystwo Nefrologiczne (1992); Polskie Towarzystwo Ginekologiczno-Położnicze (1994); Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego (1994); Polskie Towarzystwo Chorób Wewnętrznych (1995); Rumuńskie Towarzystwo Nefrologiczne (1997).
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Sekretarza Wydziału Nauk Medycznych PAN II stopnia (1967) Nagroda resortu zdrowia I stopnia (1971) Nagroda Sekretarza Wydziału Nauk Medycznych PAN I stopnia (1972) Nagroda im. Jędrzeja Śniadeckiego PAN (najwyższe wyróżnienie przyznawane przez PAN) (1976) Medal L. Pasteur’a, Uniwersytet Strasburski (1985) Medal Jana Evangelisty Purkyné (Nagroda Czechosłowackiej Akademii Nauk) Członek „Ordo St. Silvestri Papae” nominowany przez papieża Jana Pawła II (1990) Doctor honoris causa Akademii Medycznej we Wrocławiu (1990) Złoty Medal F. Volhard (1991, Gesellschaft für Nephrologie) International Distinguished Medal (1991, National Kidney Foundation, USA) Medal „Gloria Medicinae” (1991, Polskie Towarzystwo Lekarskie) Doctor honoris causa Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach (1993) Członek Royal College of Physicians (FRCP), Edinburg (1994) Doctor honoris causa Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie (1995) Nagroda im. Wojciecha Korfantego nadana przez Związek Górnośląski (1996) Golden Medal „Medicus Magnus”, Polish Academy of Medicine (1996) International Golden Star „Merit for Medicine, International Institute of Universalistic Medicine” (1996) Doctor honoris causa of the J.Safarik University of Kosice (1997) Doctor honoris causa Akademii Medycznej w Lublinie (1998) Doctor honoris causa Akademii Medycznej w Warszawie (1999) Doctor honoris causa Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego (2000) Doctor honoris causa Akademii Medycznej w Białymstoku (2001) Doctor honoris causa Uniwersytetu Medycznego w Łodzi (2004) Doctor honoris causa Uniwersytetu Opolskiego (2017)
Upamiętnienie W Wysowej-Zdroju źródło wody mineralnej Franciszek nazwano na cześć Franciszka Kokota.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Śląskiej Akademii Medycznej Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Doktorzy honoris causa Akademii Medycznej we Wrocławiu Kategoria:Doktorzy honoris causa Śląskiego Uniwersytetu Medycznego Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Opolskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kategoria:Laureaci Nagrody im. Wojciecha Korfantego Kategoria:Ludzie urodzeni w Oleśnie Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani w Zabrzu Kategoria:Polscy nefrolodzy Kategoria:Prorektorzy Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach Kategoria:Rektorzy Śląskiej Akademii Medycznej Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2021 Kategoria:Zmarli na COVID-19 w Polsce