DC Extended Universe, skrót. DCEU – franczyza obejmująca głównie filmy o superbohaterach produkcji Warner Bros., które oparte są na komiksach DC Comics. Wszystkie jej produkcje osadzone są w tym samym świecie przedstawionym, a część ma ze sobą ciągłość fabularną.
Pierwszą produkcją uniwersum był Człowiek ze stali (2013). Kolejnymi produkcjami są Batman v Superman: Świt sprawiedliwości (2016), Legion samobójców (2016), Wonder Woman (2017), Liga Sprawiedliwości (2017), Aquaman (2018), Shazam! (2019), Ptaki Nocy (i fantastyczna emancypacja pewnej Harley Quinn) (2020), Wonder Woman 1984 (2020), Legion samobójców: The Suicide Squad (2021), Black Adam (2022), Shazam! Gniew bogów (2023), Flash (2023), Blue Beetle (2023) oraz Aquaman i Zaginione Królestwo (2023). Po restrukturyzacji DC Studios oraz powołaniu Jamesa Gunna i Petera Safrana na szefów w 2022 roku, franczyza została w dużej mierze zrestartowana wraz z wydaniem Flasha, prowadząc do filmów i seriali telewizyjnych osadzonych w nowym uniwersum – DC Universe, lecz ostatnim filmem DCEU był Aquaman i Zaginione Królestwo.
Pierwsze osiem wydanych filmów franczyzy zarobiło prawie 5,5 miliarda dolarów, przy łącznym budżecie wynoszącym prawie półtora miliarda, lecz wyniki finansowe późniejszych produkcji były słabsze. Reakcje krytyków były mocno zróżnicowane w zależności od filmu. Najlepiej ocenioną produkcją była Wonder Woman (2017), a najchłodniej przyjęto Legion samobójców (2016).
Produkcja i rozwój franczyzy
W 2013 roku swoją premierę miał Człowiek ze stali, reboot serii o Supermanie. Warner Bros. zaplanowało go jako pierwszy film rozpoczynające uniwersum na podstawie komiksów DC Comics. Po premierze filmu, w czerwcu tego samego roku został zapowiedziany jego sequel. Natomiast miesiąc później poinformowano, że pojawi się w nim Batman. W październiku Warner Bros. zapowiedziało daty premier i tytuły dziesięciu filmów na lata 2016–2020.
W lipcu 2015 roku Keith Staskiewicz z Entertainment Weekly nazwał uniwersum „DC Extended Universe” jako żart. Natomiast Abraham Riesman z Vulture poinformował w 2017 roku, że uzyskał informację od DC, że nie uznają tej nazwy za oficjalną.
W maju 2016 roku, po krytyce związanej z filmem Batman v Superman: Świt sprawiedliwości Warner Bros. postanowiło uruchomić DC Films, na którego czele stanęli Geoff Johns i Jon Berg. W styczniu 2018 roku Berg opuścił DC Films po słabym wyniku finansowym jaki uzyskał film Liga Sprawiedliwości. Miejsce Berga zajął Walter Hamada, który został prezesem DC Films. W październiku 2022 Hamada zrezygnował ze stanowiska. Firma została przemianowana na DC Studios, a współzarządzającymi zostali James Gunn oraz Peter Safran.
Filmy Tytuł Data premiery Reżyseria Scenariusz Producent Przypisy Człowiek ze staliMan of Steel 10 czerwca 2013 (świat)21 czerwca 2013 (Polska)14 czerwca 2013 (Stany Zjednoczone) Zack Snyder David S. Goyer Christopher Nolan,Emma Thomas,Deborah Snyder,Charles Roven Batman v Superman: Świt sprawiedliwościBatman v Superman: Dawn of Justice 19 marca 2016 (świat)1 kwietnia 2016 (Polska)25 marca 2016 (Stany Zjednoczone) Chris Terrio,David S. Goyer Deborah Snyder,Charles Roven Legion samobójcówSuicide Squad 1 sierpnia 2016 (świat)5 sierpnia 2016 (Polska)5 sierpnia 2016 (Stany Zjednoczone) David Ayer Charles Roven,Richard Suckle Wonder Woman 15 czerwca 2017 (świat)2 czerwca 2017 (Polska)2 czerwca 2017 (Stany Zjednoczone) Patty Jenkins Allan Heinberg,Geoff Johns Zack Snyder,Deborah Snyder,Charles Roven,Richard Suckle Liga SprawiedliwościJustice League 26 października 2017 (świat)17 listopada 2017 (Polska)17 listopada 2017 (Stany Zjednoczone) Zack Snyder Chris Terrio,Joss Whedon Deborah Snyder,Charles Roven,Geoff Johns,Jon Berg Aquaman 26 listopada 2018 (świat)19 grudnia 2018 (Polska)21 grudnia 2018 (Stany Zjednoczone) James Wan Will Beall Peter SafranGeoff Johns Shazam! 15 marca 2019 (świat)5 kwietnia 2019 (Polska)5 kwietnia 2019 (Stany Zjednoczone) David F. Sandberg Darren Lemke,Henry Gayden Peter SafranGeoff JohnsDavid Witz Ptaki Nocy (i fantastyczna emancypacja pewnej Harley Quinn)Birds of Prey (and the Fantabulous Emancipation of One Harley Quinn) 25 stycznia 2020 (świat)7 lutego 2020 (Polska)7 lutego 2020 (Stany Zjednoczone) Cathy Yan Christina Hodson Margot Robbie,Sue Kroll,Bryan Unkeless Wonder Woman 1984 16 grudnia 2020 (świat)22 stycznia 2021 (Polska)25 grudnia 2020 (Stany Zjednoczone) Patty Jenkins Geoff Johns,Patty Jenkins,David Callaham Patty JenkinsGeoff Johns Legion samobójców: The Suicide SquadThe Suicide Squad 6 sierpnia 2021 (Stany Zjednoczone) James Gunn Charles RovenPeter SafranSimon Hatt Black Adam 3 października 2022 (świat)21 października 2022 (Stany Zjednoczone)Jaume Collet-SerraAdam SztykielDwayne JohnsonHiram GarciaDany GarciaBeau FlynnScott Sheldon Shazam! Gniew bogówShazam! Fury of the Gods 14 marca 2023 (Stany Zjednoczone)David F. SandbergHenry GaydenPeter SafranFlashthe Flash16 czerwca 2023 (Stany Zjednoczone)Andy MuschiettiChristina HodsonMichael DiscoBarbara MuschiettiBlue Beetle18 sierpnia 2023 (Stany Zjednoczone)Angel Manuel SotoGareth Dunnet-AlcocerJohn Rickard Aquaman i Zaginione KrólestwoAquaman and the Lost Kingdom 22 grudnia 2023 (Stany Zjednoczone) James Wan David Leslie Johnson-McGoldrick James WanPeter Safran
Człowiek ze stali (2013) mały|upright|Zack Snyder, reżyser filmów Człowiek ze stali, Batman v Superman: Świt sprawiedliwości i Liga Sprawiedliwości
Człowiek ze stali (ang.:Man of Steel) opowiada o młodym dziennikarzu, Kal-Elu / Clarku Kencie, który lata temu, jako dziecko, przybył z Kryptonu na Ziemię i zastanawia się, czemu został na nią wysłany. Wychowany przez adopcyjnych rodziców Jonathana i Marthę Kentów, przyjął przydomek „Superman” i szukał odpowiedzi na pytanie, czy jego zdolności mają na celu utrzymanie pokoju czy podbicie świata. Światowa premiera filmu odbyła się 10 czerwca 2013 roku, zaś w Polsce – 21 czerwca tego samego roku.
Za reżyserię odpowiadał Zack Snyder, a scenariusz David S. Goyer. W tytułowego bohatera wcielił się Henry Cavill. W głównych rolach również wystąpili: Amy Adams, Kevin Costner, Diane Lane, Laurence Fishburne, Antje Traue, Ajjelet Zurer, Christopher Meloni i Russell Crowe.
Batman v Superman: Świt sprawiedliwości (2016)
Batman v Superman: Świt sprawiedliwości (ang.: Batman v Superman: Dawn of Justice) opowiada o Batmanie, strażniku Gotham City, który przybył do Metropolis, aby prewencyjnie walczyć z Supermanem, którego uznawał za zagrożenie. Jednak naprzeciw nim powstaje nowe niebezpieczeństwo zagrażające całemu światu, które zmusza ich do połączenia sił. Światowa premiera odbyła się 23 marca 2016, natomiast w Polsce film zadebiutował 1 kwietnia tego samego roku.
Za reżyserię odpowiadał Zack Snyder, a za scenariusz Chris Terrio i David S. Goyer. W głównych rolach wystąpili: Ben Affleck, Henry Cavill, Amy Adams, Jesse Eisenberg, Diane Lane, Laurence Fishburne, Jeremy Irons, Holly Hunter i Gal Gadot.
Legion samobójców (2016) mały|upright=0.6|lewo|David Ayer, twórca Legionu samobójców
Legion samobójców (ang.: Suicide Squad) opowiada o grupie uwięzionych superzłoczyńców, którzy po śmierci Supermana zostali zrekrutowani przez tajną agencję rządową do wykonywania niebezpiecznych i tajnych operacji oraz ratowali świat przed potężnymi zagrożeniami w zamian za ułaskawienie. Światowa premiera miała miejsce 1 sierpnia 2016 roku, natomiast w Polsce film zadebiutował 5 sierpnia tego samego roku.
Reżyserem i scenarzystą filmu był David Ayer. W głównych rolach wystąpili: Will Smith, Jared Leto, Margot Robbie, Joel Kinnaman, Viola Davis, Jai Courtney, Jay Hernández, Adewale Akinnuoye-Agbaje, Ike Barinholtz, Scott Eastwood i Cara Delevingne.
Wonder Woman (2017) mały|upright|Patty Jenkins, reżyser filmów Wonder Woman i Wonder Woman 1984
Wonder Woman opowiada historię amazońskiej księżniczki, półbogini, córki Zeusa, Diany z Themysciry, która wykorzystuje swoje moce i zdolności, aby pomóc ludziom podczas I wojny światowej. Światowa premiera miała miejsce 15 czerwca 2017 roku, natomiast w Polsce film zadebiutował 2 czerwca tego samego roku.
Za reżyserię odpowiadała Patty Jenkins, a za scenariusz Allan Heinberg. W tytułową bohaterkę wcieliła się Gal Gadot. W rolach głównych wystąpili również: Chris Pine, Robin Wright, Danny Huston, David Thewlis, Connie Nielsen i Elena Anaya.
Liga Sprawiedliwości (2017)
Liga Sprawiedliwości (ang.: Justice League) opowiada o tytułowej grupie superbohaterów, która została utworzona w związku ze śmiercią Supermana przez Batmana i Wonder Woman, aby przeciwdziałać kolejnemu zagrożeniu. Zwerbowali oni Aquamana, Flasha i Cyborga. Światowa premiera miała miejsce 26 października 2017 roku, natomiast w Polsce film zadebiutował 17 listopada tego samego roku.
Za reżyserię odpowiada Zack Snyder, a za scenariusz Chris Terrio i Joss Whedon. Whedon dokończył film, przejmując w maju 2017 roku stanowisko reżysera, w wyniku śmierci córki Snydera. W rolach głównych wystąpili: Ben Affleck, Henry Cavill, Gal Gadot, Ezra Miller, Jason Momoa, Ray Fisher, Amy Adams, Amber Heard, J.K. Simmons, Jeremy Irons i Willem Dafoe.
Aquaman (2018) mały|upright|left|James Wan, reżyser filmu Aquaman i jego kontynuacji
Aquaman opowiada o Arthurze Currym / Aquamanie, który po wydarzeniach w Lidze Sprawiedliwości musi stanąć do walki o tron Atlantis oraz z wiążącymi się z nią zagrożeniami. Światowa premiera filmu miała miejsce 26 listopada 2018 roku w Londynie. Natomiast w Polsce i w Stanach Zjednoczonych zadebiutował 21 grudnia 2018 roku.
Za reżyserię odpowiada James Wan, a za scenariusz Will Beall. W rolach głównych wystąpią: Jason Momoa, Amber Heard, Yahya Abdul-Mateen II, Willem Dafoe, Dolph Lundgren, Patrick Wilson, Temuera Morrison i Nicole Kidman.
Shazam! (2019) mały|upright|David F. Sandberg, reżyser filmu Shazam! i Shazam: Fury of the Gods
Shazam! opowiada o czternastoletnim chłopcu Billym Batsonie, który po wypowiedzeniu słów „Shazam” zamienia się w dorosłego superbohatera, który posiada nadludzkie zdolności. Batson musi się zmierzyć z doktorem Thaddeusem Sivaną. W Stanach Zjednoczonych film zadebiutował 5 kwietnia 2019 roku.
Za reżyserię odpowiada David F. Sandberg, a za scenariusz odpowiada Henry Gayden i Darren Lemke. W rolach głównych występują: Zachary Levi, Asher Angel, Mark Strong, Grace Fulton, Jack Dylan Grazer, Ian Chen, Jovan Armand, Faithe Herman, Djimon Hounsou.
Ptaki Nocy (i fantastyczna emancypacja pewnej Harley Quinn) (2020)
Ptaki Nocy (i fantastyczna emancypacja pewnej Harley Quinn) (oryg.: Birds of Prey (and the Fantabulous Emancipation of One Harley Quinn)) opowiada historię Harley Quinn, która łączy siły z Black Canary, Huntress i Renee Montoyą, aby uratować Cassandrę Cain przed przestępcą nazywanym Black Mask. Światowa premiera filmu miała miejsce 25 stycznia 2020 roku w Meksyku. W Stanach Zjednoczonych i w Polsce zadebiutował 7 lutego tego samego roku.
Za reżyserię odpowiada Cathy Yan, a za scenariusz Christina Hodson jako scenarzystką. W głównych rolach wystąpili: Margot Robbie jako Harleen Quinzel / Harley Quinn, Mary Elizabeth Winstead jako Helena Bertinelli / Huntress, Jurnee Smollett-Bell jako Dinah Lance / Black Canary, Rosie Perez jako Renee Montoya, Ella Jay Basco jako Cassandra Cain, Ewan McGregor jako Roman Sionis / Black Mask i Chris Messina jako Victor Zsasz.
Wonder Woman 1984 (2020)
Wonder Woman 1984 opowiada dalszą historię amazońskiej księżniczki i półbogini, Diany z Themysciry, która w czasach zimnej wojny musi się zmierzyć ze starożytną boginią Cheetah. W Stanach Zjednoczonych film zadebiutował 25 grudnia 2020 roku.
Za reżyserię odpowiadała Patty Jenkins, która napisała scenariusz wspólnie z Geoffem Johnsem i Davidem Callahamem. W tytułowej roli powróciła Gal Gadot. W rolach głównych wystąpili również: Chris Pine, Kristen Wiig i Pedro Pascal.
Legion samobójców: The Suicide Squad (2021)