Awksenti Narikis dze Rapawa (gruz. ავქსენტი ნარიკის ძე რაფავა; ros. Авксентий Нарикиевич Рапава, Awksientij Narikijewicz Rapawa; ur. we wsi Korccheli w Megrelii, zm. 15 listopada 1955 w Tbilisi) – funkcjonariusz NKWD, generał porucznik, ludowy komisarz spraw wewnętrznych Gruzińskiej SRR (1938-1941 i 1941-1943), minister sprawiedliwości Gruzińskiej SRR (1948-1951), minister kontroli państwowej Gruzińskiej SRR (1953).
Życiorys Ukończył seminarium duchowne w Kutaisi i zaocznie uniwersytet w Tyflisie, 1919 wstąpił do RKP(b). Został wcielony do gruzińskiej armii, z której wkrótce zdezerterował. Ukrywał się do momentu zbrojnej aneksji Gruzji przez Rosję radziecką, 1921-1923 propagandzista w miejskim komitecie partii komunistycznej w Tyflisie. Kierownik wydziału propagandy i agitacji komitetu Komsomołu w Zugdidi, później powiatowego komitetu partyjnego w Zugdidi. 1924-1927 pełnomocnik wydziału OGPU, zastępca naczelnika, a 1927-1929 naczelnik Wydziału Samodzielnego OGPU Gruzińskiej SRR, 1929-1930 szef Zarządu Administracyjno-Organizacyjnego OGPU przy Radzie Ministrów Gruzińskiej SRR, 1930-1931 przewodniczący OGPU w Adżarii. 1930-1931 szef 37 Oddziału Pogranicznego OGPU w Batumi, 1931-1933 zastępca przewodniczącego OGPU Gruzińskiej SRR. 1933-1935 szef Wydziału Drogowo-Transportowego OGPU/NKWD Kolei Zakaukaskiej, 1935-1936 szef Wydziału Transportu Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych Zakaukaskiej FSRR, 1936-1937 zastępca ludowego komisarza spraw wewnętrznych tej republiki i równocześnie szef Wydziału III Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego w Ludowym Komisariacie Spraw Wewnętrznych Gruzińskiej SRR. 1937-1938 przewodniczący Centralnego Komitetu Wykonawczego (CIK) Abchaskiej ASRR, od 14 lipca 1937 do 30 listopada 1938 przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych tej republiki. 13 stycznia 1936 mianowany starszym majorem, a 14 marca 1940 komisarzem bezpieczeństwa państwowego III rangi. Od 19 grudnia 1938 do 26 lutego 1941 ludowy komisarz spraw wewnętrznych Gruzińskiej SRR; ponownie na tym stanowisku od 31 lipca 1941 do 7 maja 1943. Od 7 maja 1943 do 12 stycznia 1948 ludowy komisarz/minister bezpieczeństwa państwowego Gruzińskiej SRR. Od 9 lipca 1945 generał porucznik. Od stycznia 1948 do listopada 1951 minister sprawiedliwości Gruzińskiej SRR. W listopadzie 1951 aresztowany w związku ze "sprawą megrelską", w kwietniu 1953 zwolniony i 15 kwietnia 1953 mianowany ministrem kontroli państwowej Gruzińskiej SRR. 15 lipca 1953 usunięty ze stanowiska, 2 dni potem ponownie aresztowany, 19 września 1953 skazany po procesie w Tbilisi przez Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego ZSRR na karę śmierci, następnie rozstrzelany. Nie został zrehabilitowany.
Odznaczenia Order Lenina (22 lipca 1937) Order Czerwonego Sztandaru (3 listopada 1944) Order Czerwonego Sztandaru Pracy (24 lutego 1941) Order Suworowa II klasy (8 marca 1944) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (dwukrotnie - 3 grudnia 1944 i 24 lutego 1946) Order Czerwonej Gwiazdy (26 kwietnia 1940) Order Czerwonego Sztandaru Gruzińskiej SRR (12 kwietnia 1931) Odznaka "Honorowy Funkcjonariusz Czeki/OGPU (XV)" (20 grudnia 1932)
Bibliografia Nikita Pietrow, Psy Stalina, Warszawa 2012. https://www.hrono.ru/biograf/bio_r/rapava_an.php (ros.) http://www.memo.ru/history/NKVD/kto/biogr/gb409.htm (ros.) http://www.knowbysight.info/RRR/04420.asp (ros.)
Kategoria:Funkcjonariusze NKWD Kategoria:Radzieccy generałowie porucznicy Kategoria:Gruzińscy funkcjonariusze radzieckich służb specjalnych Kategoria:Gruzińscy komuniści Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej I klasy Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Zmarli w 1955