Kalendarium II wojny światowej
Wojna w Europie
Wojna w Afryce Północnej 1940 10 czerwca – Włochy wypowiedziały wojnę Francji i Wielkiej Brytanii. 18 czerwca – armia włoska rozpoczęła inwazję na Somali Francuskie. 28 czerwca – namiestnik włoskiej Libii marszałek Italo Balbo zginął w wyniku omyłkowego zestrzelenia jego samolotu przez własną obronę przeciwlotniczą. 3-5 lipca – marynarka brytyjska zniszczyła zespół floty francuskiej w bazie Mers el-Kebir w Algierii (operacja Catapult). 3 sierpnia – wojska włoskie rozpoczęły inwazję na Somali Brytyjskie. 13 września – armia włoska pod dowództwem marszałka Grazianiego rozpoczęła z terenu Libii atak na Egipt. 16 września – Włosi zajęli miasto Sidi Barrani. Marszałek Graziani wstrzymał włoską ofensywę w celu podciągnięcia zaopatrzenia. 23-25 września – nieudany atak sił brytyjskich i Wolnej Francji na Dakar w Senegalu (Operacja Menace). 27 października – 19 listopada – Kampania o Gabon: siły Wolnej Francji i brytyjskie opanowały Gabon. 7 grudnia – wojska alianckie zaatakowały siły włoskie w zachodnim Egipcie i wschodniej Libii (operacja operacja Compass). 10 grudnia – początek brytyjskiej ofensywy pod dowództwem gen. Archibalda Wavella przeciwko wojskom włoskim, której efektem było wyparcie ich z Cyrenajki i niemal całkowite zniszczenie włoskiej Grupy Armii Libia.
1941 3 stycznia – początek ofensywy brytyjskiej na miasto Bardija w Libii. 5 stycznia – wojska brytyjskie zdobyły okupowane przez Włochów miasto Bardija w Libii. 9 stycznia – Adolf Hitler podjął decyzję o wsparciu włoskich działań wojennych w Afryce. 19 stycznia – początek brytyjskiej ofensywy przeciwko wojskom włoskim w Afryce Wschodniej. 22 stycznia – skapitulowały wojska włoskie w Tobruku w Libii. 6 lutego – wojska brytyjskie wkroczyły do miasta Bengazi w Libii. 12 lutego – generał Erwin Rommel wylądował w Afryce Północnej. Dwa dni później do Trypolisu przybyły pierwsze niemieckie jednostki Afrika Korps. 24 marca – rozpoczęła się niemiecko-włoska ofensywa w Cyrenajce w Afryce północnej. 31 marca – w Afryce północnej ruszyło natarcie wojsk niemiecko-włoskich. 4 kwietnia – wojska niemieckie Afrika Korps gen. Erwina Rommla zdobyły libijski port Bengazi. 6 kwietnia – Brytyjczycy zajęli miasto Addis Abeba w Etiopii. 11 kwietnia – odparcie pierwszego ataku Afrika Korps na Tobruk. Awangarda wojsk niemieckich dotarła do Sollum na granicy Egiptu. 18 kwietnia – wybuchła wojna brytyjsko-iracka. 15 maja – pierwsza brytyjska próba dotarcia do oblężonego Tobruku (operacja Brevity). 17 maja – zwycięstwo wojsk brytyjskich nad włoskimi w bitwie pod Amba Alagi w Etiopii. 8 czerwca – Alianci dokonali inwazji na Syrię i Liban. 9 czerwca – Operacja Exporter: zwycięstwo Aliantów nad wojskami Francji Vichy w bitwie nad rzeką Litani w Libanie. 15 czerwca – druga próba przełamania niemieckiego okrążenia (operacja Battleaxe). Po kolejnej klęsce Brytyjczyków, gen. Archibalda Wavella zastąpił gen. Claude Auchinleck. 18 listopada – armia brytyjska rozpoczęła operację Crusader, w wyniku której wojska niemiecko-włoskie ponownie zostały wyparte z Cyrenajki. 27 listopada: kapitulacja wojsk włoskich w Etiopii. zwycięstwem wojsk alianckich zakończyła się bitwa o Tobruk. 28 listopada – ostatnie włoskie jednostki skapitulowały przed Brytyjczykami w mieście Gondar w Etiopii; likwidacja Włoskiej Afryki Wschodniej. 13 grudnia – kampania śródziemnomorska: w bitwie koło przylądka Bon (Tunezja) alianckie niszczyciele zatopiły dwa włoskie krążowniki; zginęło ponad 900 osób. 17 grudnia – nierozstrzygnięta brytyjsko-włoska I bitwa morska pod Syrtą. 26 grudnia – u wybrzeży Libii zatonął storpedowany przez niemiecki okręt podwodny U-559 statek pasażersko-drobnicowy SS „Warszawa”; zginęło 29 osób.
1942 21 stycznia – rozpoczęła się niemiecko-włoska kontrofensywa w Cyrenajce. 5 maja – rozpoczęła się bitwa o Madagaskar. 26 maja: oddziały Afrika Korps przełamały brytyjskie linie obronne pod El Ghazala. w Libii rozpoczęła się bitwa o Bir Hakeim; 1 Dywizja Wolnych Francuzów na 2 tygodnie powstrzymała natarcie wielokrotnie liczniejszych pancernych i zmotoryzowanych niemiecko-włoskich sił gen. Rommla. 11 czerwca – taktyczne zwycięstwo wojsk Osi w bitwie o Bir Hakeim w Libii. 20 czerwca – Niemcy rozpoczęli atak na Tobruk. 21 czerwca – wojska niemieckie gen. Rommla wkroczyły do zdobytego Tobruku. 23 czerwca – wojska niemieckie feldmarszałka Rommla dotarły do granicy egipskiej. 1 lipca – rozpoczęła się I bitwa pod El Alamein, zakończona sytuacją patową. 22 lipca – nieudany atak wojsk brytyjskich na pozycje włoskie w Libii. Alianci stracili 146 czołgów, a 1400 żołnierzy wzięto do niewoli. Straty włoskie były znikome. 27 lipca – zakończyła się I bitwa pod El Alamein, której skutkiem było zatrzymanie ofensywy Afrika Korps na Aleksandrię. 30 sierpnia – rozpoczęła się bitwa pod Alam Halfa, na południowy wschód od El Alamein w Egipcie. 12 września – o godzinie 22 niemiecki okręt podwodny U-156 zatopił u wybrzeży Afryki Zachodniej brytyjski statek „Laconia” ze 136-osobową załogą, 80 cywilami, 268 brytyjskimi żołnierzami oraz 1800 włoskimi jeńcami strzeżonymi przez 160 żołnierzy polskich. 23 października – uderzenie brytyjskiej 8 Armii pod dowództwem gen. Bernarda Law Montgomery’ego na oddziały Afrika Korps przeważyło szalę zwycięstwa w II bitwie pod El Alamein na stronę aliantów. 5 listopada – koniec II bitwy pod El Alamein, odwrót Afrika Korps. 6 listopada – zwycięstwo Brytyjczyków nad wojskami Francji-Vichy i japońską flotą w bitwie o Madagaskar. 8 listopada – lądowanie wojsk amerykańsko-brytyjskich w portach Francuskiej Afryki Zachodniej (operacja Torch). 12 listopada – po klęsce pod El Alamein wojska niemieckie i włoskie opuściły Tobruk.
1943 14 stycznia – początek konferencji alianckiej w Casablance. 23 stycznia – ewakuacja niemieckiej Armii Pancernej Afryka z Trypolisu i początek odwrotu w kierunku Tunezji. 24 stycznia – zakończyła się konferencja w Casablance, na której ustalono, że wojna będzie prowadzona aż do bezwarunkowej kapitulacji państw Osi. 14 lutego – rozpoczęła się niemiecko-włoska ofensywa w Tunezji, która doprowadziła do bitwy o przełęcz Kasserine. 25 lutego – zwycięstwo wojsk włosko-niemieckich w bitwie na przełęczy Kasserine. 9 marca – feldmarszałek Erwin Rommel przekazał dowództwo Grupy Armii Afryka generałowi Hansowi Jürgenowi von Arnimowi, a sam udał się na urlop zdrowotny. 7 maja – wojska brytyjskie wyzwoliły Tunis. 13 maja – kapitulacja ostatnich oddziałów niemiecko-włoskich w Afryce.
Wojna w Azji i na Pacyfiku
1937 7 lipca – incydent na moście Marco Polo w Fengtai, południowym przedmieściu Pekinu. Początek lipca – rozpoczęła się bitwa pod Tiencinem. Początek sierpnia – zakończyła się bitwa pod Tiencinem. Sierpień – operacja Chahar. Sierpień – rozpoczęła się operacja zajęcia linii kolejowej z Tiencinu do Pukou. Sierpień – rozpoczęła się operacja zajęcia linii kolejowej z Pekinu do Hankou. 13 sierpnia – rozpoczęła się bitwa pod Szanghajem. 1 września – rozpoczęła się bitwa pod Taiyuan. 13 września – rozpoczęła się bitwa pod Xinkou. 9 listopada – zakończyła się bitwa pod Taiyuan. 11 listopada – zakończyła się bitwa pod Xinkou. 26 listopada – zakończyła się bitwa pod Szanghajem. Grudzień – zakończyła się operacja zajęcia linii kolejowej z Pekinu do Hankou. 9 grudnia – rozpoczęła się bitwa pod Nankinem. 13 grudnia – armia japońska zdobyła Nankin, który stał się stolicą marionetkowego państwa chińskiego. Żołnierze rozpoczęli masakrę ludności cywilnej.
1938 31 stycznia – zakończyła się bitwa pod Nankinem. 24 marca – rozpoczęły się bitwa pod Xuzhou i bitwa pod Tai’erzhuang. 7 kwietnia – zakończyła się bitwa pod Tai’erzhuang. 1 maja – zakończyła się bitwa pod Xuzhou. 10 maja – rozpoczęła się operacja Amoy. 12 maja – zakończyła się operacja Amoy. 11 czerwca – rozpoczęła się bitwa pod Wuhan. Październik – rozpoczęła się operacja Canton. 27 października – zakończyła się bitwa pod Wuhan. Grudzień – zakończyła się operacja Canton.
1939 17 marca – rozpoczęła się bitwa pod Nanchang. 20 kwietnia – rozpoczęła się bitwa pod Suizhou i Zaoyang. 9 maja – zakończyła się bitwa pod Nanchang. 24 maja – zakończyła się bitwa pod Suizhou i Zaoyang. 20 sierpnia – Sowieci przerzucili znaczne siły na front dalekowschodni i rozpoczęli atak na Japończyków. 13 września – rozpoczęła się bitwa pod Changsha. 15 września – ZSRR podpisał rozejm z Japonią. 8 października – zakończyła się bitwa pod Changsha. 15 listopada – rozpoczęła się bitwa o południowe Kuangsi.
1940 27 września – Oś Rzym-Berlin-Tokio – przystąpienie Japonii. 30 listopada – zakończyła się bitwa o południowe Kuangsi. 9 grudnia – Chiny wypowiedziały wojnę Japonii, Niemcom i Włochom.
1941 17 stycznia – bitwa pod Ko Chang podczas wojny francusko-tajlandzkiej 1940–1941. 31 stycznia – koniec wojny francusko-tajlandzkiej przy mediacji Japonii. 5 czerwca – w wyniku pożaru wywołanego japońskim nalotem na chińskie miasto Chongqing udusiło się około 4 tys. osób kryjących się przed bombami w tunelu. 24 czerwca – zwodowano japoński lotniskowiec Hiyō. 28 lipca – wojska japońskie wkroczyły do Wietnamu, Kambodży i Laosu na podstawie porozumień z rządem francuskim w Vichy. 19 listopada – bitwa australijskiego krążownika HMAS Sydney z niemieckim HSK Kormoran. Zginęło 645 Australijczyków i 80 Niemców. 26 listopada – amerykański sekretarz stanu Cordell Hull przekazał ambasadorowi Cesarstwa Japonii notę dyplomatyczną w formie ultimatum, będącą ostatnim elementem sankcji Stanów Zjednoczonych wobec Japonii. 7 grudnia: atak powietrzny Japończyków na amerykańską bazę morską w Pearl Harbor na Hawajach. Zniszczono osiem okrętów i ponad sto samolotów znajdujących się na ziemi. W nalotach zginęło ponad 3 tysiące amerykańskich marynarzy i pilotów. początek japońskiej operacji, której celem było zajęcie przez Japonię całych Indochin i Półwyspu Malajskiego. 7–13 grudnia – incydent na Niʻihau na Hawajach, który doprowadził do umieszczenia 120 tysięcy mieszkających na terytorium USA Japończyków w obozach internowania. 8 grudnia: Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i jej dominia oraz sojusznicy wypowiedzieli wojnę Japonii. wojska japońskie opanowały Bangkok. atak Japończyków na wyspy Filipińskie. rozpoczęła się bitwa o Malaje. rozpoczęła się bitwa o opanowanie przez Japończyków amerykańskiej bazy na atolu Wake. Atak został odparty. 10 grudnia – bitwa pod Kuantanem, pierwsze w czasie wojny starcie brytyjsko-japońskie. Zatopienie przez Japończyków brytyjskiego pancernika „Prince of Wales” i krążownika „Repulse”. 13 grudnia – wojska japońskie wkroczyły do południowej Birmy. 16 grudnia – do służby wszedł Yamato, największy pancernik świata i największy okręt II wojny światowej. 21 grudnia – zawarto tajlandzko-japoński sojusz wojskowy. 22 grudnia – wojska japońskie wylądowały na filipińskiej wyspie Luzon. 23 grudnia – wojska japońskie ponownie uderzyły na atol Wake, tym razem zdobywając wyspę. 25 grudnia – wojska japońskie zajęły Hongkong. 26 grudnia – stolica Filipin Manila ogłoszona została miastem otwartym. 31 grudnia – admirał Chester Nimitz został mianowany głównodowodzącym amerykańskiej floty na Pacyfiku.
1942 1 stycznia: zahamowano na pewien czas japońską ofensywę na Malajach (Indochiny). jednostki armii Filipin zorganizowały obronę na linii Borac-Guagua, osłaniającej odwrót na półwysep Bataan na wyspie Luzon. 2 stycznia – wojska japońskie zdobyły stolicę Filipin Manilę i Kampar w Indochinach. 6 stycznia – Japończycy wysadzili desant w Brunei na Borneo. 11 stycznia – Japonia wypowiedziała wojnę Holandii. Wojska japońskie uderzyły na Holenderskie Indie Wschodnie i na holenderskie Borneo. 16 stycznia – wojska japońskie zaatakowały port Tavoy, rozpoczynając tym samym wojnę z Birmą. 19 stycznia – wojska japońskie zdobyły Sandakan, stolicę brytyjskiego Borneo Północnego. 23 stycznia – wybuchły walki na Nowej Gwinei.