thumb|Siedziba komisji oceniającej sherry w Jerez de la Frontera thumb|Wino z oznaczeniem regionu (DO Toro) W Hiszpanii, podobnie jak w innych krajach winiarskich, obowiązuje kilkustopniowa klasyfikacja win, w oparciu o kryteria jakościowe i geograficzne.
Wyróżnia się następujące kategorie, wymienione według stawianych wymagań: od najostrzejszych do najłagodniejszych: Vino de Finca (dosł. wino posiadłości) Vino de Pago (DO Pago) Denominación de Origen Calificada (DOCa / DOQ) Denominación de Origen (DO) Vino de Calidad con Indicación Geográfica (VCIG) Vino de la Tierra (VdT) Vino de Mesa
Podział według kryteriów regionalno-jakościowych Vino de Finca Wąska kategoria, którą mogą otrzymać jedynie wina wytwarzane od min. 5 lat wyłącznie z winogron z tej samej posiadłości. Drugim wymogiem jest konieczność wykazania międzynarodowego uznania dla wina na przynajmniej 10 lat wstecz.
Tytułu Vino de Finca może używać wino Clos Mogador z regionu Priorat.
Vino de Pago (DO Pago) Kategoria jest ograniczona do majątków przetwarzających wyłącznie winogrona z własnych winnic, przerabiane na terenie posiadłości albo w najbliższym sąsiedztwie. Wśród pierwszych winiarni, które ją uzyskały były Dominio de Valdepusa w Toledo, Finca Elez w Albacete oraz Deheza del Carrizal w okolicach Madrytu.
Denominación de Origen Calificada (DOCa) Kategoria została wprowadzona w 1981 roku. Prawo do oznaczania swoich win kategorią Denominación de Origen Calificada mają wybrane regiony winiarskie produkujące wina o wyróżniającej się jakości i spełniające ostrzejsze wymogi co do uprawy i produkcji wina. Nad przestrzeganiem wymogów czuwają komisje w poszczególnych regionach, które oceniają wino.
Winami DOCa są wina z regionu Rioja i od 2000 Priorat. Priorat stosuje kataloński wariant nazwy: DOQ.
Wśród potencjalnych kandydatów do tej kategorii wymienia się regiony Ribera del Duero, Nawarra, Penedés i region cavy.
Denominación de Origen (DO) Kategoria jest zbliżona do francuskiej Appellation d'origine contrôlée i włoskiej Denominazione di origine controllata. W 2009 roku wina z 67 regionów winiarskich miały prawo do oznaczenia Denominación de Origen. Prócz pochodzenia wina muszą spełniać zalecenia komisji regulacyjnej (Consejo Regulador), ustanowionej dla każdego regionu i nadzorującej produkcję wina. Przepisy określają m.in. dozwolone odmiany winogron, maksymalną wydajność upraw i zakres informacji na etykiecie. Komisje oceniają zgodność przedstawianego wina z typowym charakterem w apelacji. Każda Consejo Regulador ma swoje logo, umieszczane na aprobowanych winach.
Vino de Calidad con Indicación Geográfica (VCIG) Kategoria dla win aspirujących do statusu DO. Porównywana z francuską VDQS. Wina muszą pochodzić z określonego regionu i spełnić kryteria jakościowe powyżej kategorii vino de la tierra.
Vino de la Tierra (VdT) Kategoria dla win z ograniczonego regionu (comarca). Wymagania jakościowe są postawione niżej niż w przypadku Denominación de Origen. Dozwolone odmiany winogron są uregulowane przepisami. W Katalonii używa się określenia vi de la terra.
Vino de Mesa (VdM) Najprostsza kategoria win, które mogą składać się z win z różnych regionów i roczników. Nie ma wymogu podawania pochodzenia winogron. Dosłownie oznacza wino domowe, a w klasyfikacji UE odpowiada winu stołowemu. Katalońska nazwa to vi de taula.
Dodatkowe klasyfikacje Na winach hiszpańskich często spotykane są określenia cosecha, joven, crianza i reserva. Odnoszą się one do wieku i sposobu dojrzewania wina. Wina z oznaczeniem cosecha pochodzą przynajmniej w 85% ze wskazanego rocznika. Samo oznaczenie cosecha oznacza zbiór. Wina crianza dojrzewają przez przynajmniej 6 miesięcy w beczkach (w niektórych regionach dłużej), a później, w zależności od koloru wina i regionu są jeszcze starzone w butelkach. Czerwone wina crianza mogą trafić do sprzedaży po przynajmniej 2 latach od zbioru. Wina reserva mogą być produkowane, jeśli wino nadaje się do dłuższego dojrzewania. W porównaniu z cosechą obowiązkowy czas starzenia w beczce jest wydłużony dla czerwonych win do roku, a łączny okres starzenia, wliczając czas w butelce, dłuższy o rok, w zależności od koloru. Wina gran reserva muszą dojrzewać przynajmniej półtora roku w beczkach z dębu i 3,5 roku w butelkach Wina joven są winami młodymi, które nie są starzone i przeznaczone są do szybkiej konsumpcji, mniej więcej w ciągu roku. Niekiedy są krótko starzone w beczkach.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Klasyfikacja jakościowa wina Kategoria:Wina hiszpańskie