Język prakartwelski (, tsinarekartveluri ena) – hipotetyczny prajęzyk języków kartwelskich, używany przez przodków obecnych Kartwelów. Istnienie takiego języka jest powszechnie akceptowane przez językoznawców, którzy zrekonstruowali ogólny zarys języka, porównując istniejące języki kartwelskie.

Wpływy

Wzory przegłosów w języku prakartwelskim są bardzo podobne do praindoeuropejskich, dlatego powszechnie uważa się, że oba języki wchodziły ze sobą w interakcje stosunkowo wcześnie. Na poparcie wymienia się dużą liczbę słów zapożyczonych z języków indoeuropejskich, takich jak prakartwelskie *ṃḳerd („pierś”), pochodzące prawdopodobnie od indoeuropejskiego kerd („serce”). Prakartwelskie *tep („gorący”) jest wywodzone od indoeuropejskiego tep (ts.).

Języki potomne Współczesnymi potomkami języka prakartwelskiego są języki: gruziński, swański, megrelski i lazyjski. Języki: megrelski i lazyjski są często uważane za dialekty jednego języka, zańskiego, mimo że nie są wzajemnie zrozumiałe. Przegłosy prakartwelskie są lepiej zachowane w języku gruzińskim, niż w pozostałych kartwelskich.

Zaimki w języku prakartwelskim dysponują rozróżnieniem między inkluzywnością i ekskluzywnością. Właściwość ta przetrwała w języku swańskim, natomiast w innych kartwelskich zanikła. Języka swański zachował jeszcze inne cechy archaiczne z ery prakartwelskiej, co sugeruje, że oddzielił się od prakartwelskiego stosunkowo wcześnie; na późniejszym etapie języka prakartwelskiego (zwanego kartozańskim) podzielił się on na gruziński i zański.

Fonologia Samogłoski +Samogłoski prakartwelskie Przednie Tylne zaokrąglone niezaokrąglone krótkie długie krótkie długie krótkie długie Przymknięte (i ) (u )Średnie e ē o ō Otwarte a ā

Spółgłoski + Spółgłoski prakartwelskie Wargowe Zębowe Zębowo-dziąsłowe Przedniojęzykowo-dziąsłowe Miękkopodniebienne Języczkowe Krtaniowe środkowe boczne Nosowe m n Zwarte dźwięczne b d g bezdźwięczne p t k q ejektywne p̣ ṭ ḳ q̣ Zwarto-szczelinowe dźwięczne ʒ ʒ̑ ǯ bezdźwięczne c c̑ č ejektywne c̣ c̣̑ č̣ ʎ Szczelinowe bezdźwięczne s s̑ š ʎ̑ x h dźwięczne z z̑ ž ǧ Drżące r Aproksymanty u̯ l i̯

Przypisy

Bibliografia Encyclopædia Britannica, 15th edition (1986): Macropedia, Languages of the World, rozdział Caucasian languages. .

K prakartwelski