Bonifacy Obiedziński, ps. Makary, Makarewicz, Stefan, Karol (ur. 14 maja 1887 w Rzeczkach-WólkachArchiwum Państwowe w Warszawie – Oddział w Mławie, Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej Ciechanów powiat ciechanowski, sygn. 77, k. 47: Akt urodzenia i chrztu nr 186 z 1887 r. (w niektórych źródłach i relacjach występuje, zgodnie z zapisem w metryce, jako Obidziński; adnotacja na marginesie aktu wskazuje, że pisownia nazwiska została ustalona urzędowo w 1964 r.), zm. 1979) – polski działacz komunistyczny, członek PPS „Proletariat”, SdKPiL, KPP, PPR i PZPR, funkcjonariusz Ministerstwa Bezpieczeństwa PublicznegoBiogram w: Księga Polaków uczestników rewolucji październikowej 1917-1920. Biografie, oprac. L. Kalestyńska, A. Kochański, W. Toporowicz, Warszawa 1967, s. 616..
Życiorys Pochodził z okolicy szlacheckiej Rzeczki pod CiechanowemSłownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. B. Chlebowskiego, W. Walewskiego i F. Sulimierskiego, t. X, Warszawa 1889, s. 129., gdzie przyszedł na świat jako syn Jana, robotnika wiejskiego, i Feliksy z Kamińskich. Ukończył cztery klasy gimnazjum, z zawodu był murarzem.
W latach 1904–1906 należał do PPS „Proletariat”, a w 1907 r. wstąpił do Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy. Aresztowany przez rosyjskie władze zaborcze w 1907 r. za współudział w zabójstwie trzech żandarmów, został osadzony najpierw na Pawiaku, a potem w X Pawilonie Cytadeli warszawskiej. Pięcioletni pobyt w więzieniu wyraźnie odbił się na jego zdrowiu lub też oskarżony pozorował chorobę umysłową„Z Warszawy donoszą: niejaki Bonifacy Obiedziński stanął w sobotę [27 IV 1912] przed sądem wojennym, oskarżony o zabójstwo trzech żandarmów. Jest to człowiek obłąkany. Eksperci zeznali przeciwnie i oświadczyli, iż jest zdrów na umyśle. Ponieważ Obiedziński był nieprzytomny, rozprawę odroczono” (Obłąkany przed sądem, „Gazeta Lwowska”, R. CII, nr 98 z 30 IV 1912, s. 4), ale mimo tego otrzymał wyrok bezterminowej katorgi. Jednak jeszcze po zakończeniu jego procesu sądowego, co najmniej do połowy 1913 r., był więziony w Cytadeli. Następnie odbywał karę w Orle nad Oką, Mcensku, Archangielsku i Moskwie.
Wyszedł na wolność po 10 latach uwięzienia, podczas rewolucji lutowej 1917 r. Podjął działalność w komórce SdKPiL w Moskwie. Tam też wstąpił do Czerwonej Gwardii i w jej szeregach wziął udział w rewolucji październikowej. Podczas wojny domowej w Rosji walczył przeciwko białym pod Biełgorodem i Charkowem. Pod koniec 1918 r. wrócił do Polski, gdzie do 1939 r. pracował zawodowo w Nasielsku, Ciechanowie i Warszawie. Jednocześnie kontynuował działalność polityczną w Komunistycznej Partii Robotniczej Polski (od 1925 r. Komunistycznej Partii Polski), był też sekretarzem Związku Zawodowego Robotników Rolnych w powiecie Maków MazowieckiP. Kempisty, W Moskwie i Nasielsku, w: Odgłosy Rewolucji Październikowej na Mazowszu i Podlasiu. Praca zbiorowa, Warszawa 1970, s. 272; J. Szczepański, Społeczeństwo Polski w walce z najazdem bolszewickim 1920 roku, Warszawa-Pułtusk 2000, s. 331; R. Juszkiewicz, Działania militarne na Mazowszu Północnym i w korytarzu pomorskim. 1920 rok, Warszawa 1997, s. 221.. Podczas wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. przewodniczył lokalnej organizacji komitetu rewolucyjnego (Polrewkomu) w Nasielsku i pracował w Wydziale Politycznym 11 Dywizji Strzelców Armii Czerwonej.
Za działalność przeciwko państwu polskiemu był więziony w latach 1921–1925 na Pawiaku. Po zwolnieniu wznowił aktywność polityczną: był sekretarzem Komitetu Okręgowego w Ciechanowie (1926–1927) i uczestnikiem IV zjazdu KPP (1927), następnie działał w Komitecie Okręgowym KPP w Siedlcach (1927–1930) oraz związku zawodowym robotników budowlanych w Warszawie (1928–1939). Podczas II wojny światowej od 1942 r. działał w Okręgu Ciechanów–Mława konspiracyjnej Polskiej Partii Robotniczej i był żołnierzem jej Gwardii LudowejOkręg płocki 1942–1945. Z walk PPR, GL-AL, pod red. B. Kobuszewskiego, Warszawa 1974, s. 17; J. Kwiatkowski (S. Kościelewski), Urodziłem się w Płońsku. Wspomnienia z pracy i walki, Warszawa 1972, s. 64, 157-158, 181.. Został ciężko ranny w trakcie akcji zbrojnej koło Siedlec i przebywał na leczeniu do 1944 r.
Po zakończeniu działań wojennych na ziemiach polskich należał do organizatorów warszawskiej Rady Związków Zawodowych w 1945 r. W grudniu 1948 r. z ramienia PPR był delegatem na kongres zjednoczeniowy i zarazem I Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, której członkiem pozostał do końca życia. Równocześnie od marca 1945 r. był funkcjonariuszem aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej. Pracował początkowo jako starszy archiwista w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie, a na początku 1946 r. został przeniesiony służbowo do Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Koszalinie. Wreszcie, od 30 lipca 1947 r. do 31 lipca 1955 r. zajmował stanowiska kierownicze, doradcze i instruktorskie w WUBP w Szczecinie. Tam też od sierpnia 1947 do 1949 r. był przewodniczącym Komisji Kontroli Partyjnej Komitetu Wojewódzkiego PPR, a następnie PZPR.
W 1955 r. przeszedł na rentę. Przed 1966 r. osiadł w Otwocku, gdzie do lat 70. uczestniczył w pracy społecznej i oświatowej, m.in. wygłaszając pogadanki historyczne na spotkaniach Towarzystwa Przyjaciół Otwocka jako „weteran ruchu robotniczego”.
Ordery i odznaczenia Order Lenina (1967)P. Kaleniczenko, Polacy w rewolucji październikowej i wojnie domowej na Ukrainie 1917-1920, Warszawa 1969, s. 246. Brązowy Krzyż Zasługi (1946)„Monitor Polski”, R. XXVI, nr 29 z 28 II 1947 r., s. 5. Srebrny Medal Zasługi Łowieckiej (1947)
Przypisy
Kategoria:Członkowie III Proletariatu Kategoria:Członkowie Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Szczecinie Kategoria:Członkowie organów władz bolszewickich na ziemiach polskich Kategoria:Członkowie Związku Zawodowego Robotników Rolnych Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Zasługi Łowieckiej Kategoria:Polacy i obywatele polscy w Armii Czerwonej (1918–1946) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Polacy w rewolucji październikowej Kategoria:Politycy SDKPiL Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy komuniści Kategoria:Polscy murarze Kategoria:Polscy rewolucjoniści Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona bolszewicka) Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Więźniowie Cytadeli Warszawskiej (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Więźniowie Pawiaka (II Rzeczpospolita) Kategoria:Więźniowie Pawiaka (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Więźniowie polityczni w II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1979 Kategoria:Żołnierze Armii Ludowej Kategoria:Żołnierze Gwardii Ludowej Kategoria:Więźniowie więzienia w Orle (Imperium Rosyjskie)