Kruszewiec – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Kruszewiec z siedzibą GRN w Kruszewcu utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie kętrzyńskim w woj. olsztyńskim na mocy uchwały nr 15 WRN w Olsztynie z dnia 4 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Czerniki (bez miejscowości Gierłoż) i Karolewo (bez miejscowości Strzyże) ze zniesionej gminy Nowa Różanka oraz miejscowości Kruszewiec, Krużgany, Wymiarki i Jurki z miasta Kętrzyna w tymże powiecieUchwała Nr 15 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu kętrzyńskiego; w ramach Zarządzenia Nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 30 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 20 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 50). Dla gromady ustalono 20 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr XLV/255/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Kętrzynie z dnia 2 października 1954 r. w przedmiocie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 9 października 1954 r., Nr. 9, Poz. 36).
1 stycznia 1958 do gromady Kruszewiec włączono obszar zniesionej gromady Pożarki, a także osady Borek, Głobie, Kwiedzina, Wilamowo i Brzeźnica oraz PGR-y Sławkowo i Windykajmy ze zniesionej gromady Wajsznory – w tymże powiecieUchwała Nr V/23b/57 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 16 listopada 1957 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie olsztyńskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1957 r., Nr. 8, Poz. 33).
30 czerwca 1968 do gromady Kruszewiec włączono wsie Mażany i Nowa Różanka, PGR-y Kąty i Suchodoły, przysiółki Gryzławki i Strzyże oraz leśniczówkę Dąbrowa ze zniesionej gromady Nowa Różanka w tymże powiecieUchwała Nr XVII/73/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 24 kwietnia 1968 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad na terenie województwa olsztyńskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 31 lipca 1968 r., Nr. 9, Poz. 84)W aktualnym paragrafie Uchwały (§5) popełniono powiat kętrzyński określono błędnie jako "powiat iławski", powielając zatem błędnie pierwszy wiersz §4, dotyczący faktycznie powiatu iławskiego; z gromady Kruszewiec wyłączono natomiast wsie Mała Nowa Wieś i Wajsznory, PGR-y Głobie, Sławkowo i Windykajmy, przysiółki Brzeźnica i Jurki, leśniczówkę Borek oraz strażnicę LOK Wilamowo, włączając je do gromady Kętrzyn tamżeUchwała Nr XVII/74/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 24 kwietnia 1968 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad w powiecie kętrzyńskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 31 lipca 1968 r., Nr. 9, Poz. 85).
22 grudnia 1971 do gromady Kruszewiec włączono miejscowość Owczarnia ze zniesionej gromady Nakomiady w tymże powiecieUchwała Nr XIV/49/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 28 września 1971 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad na terenie województwa olsztyńskiego (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 22 grudnia 1971 r., Nr. 13, Poz. 140).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej.
Przypisy
Kruszewiec