thumb|Element konstrukcji drugiego mostu pod Cytadelą (1905–1908) eksponowany w Pontiseum na terenie IBDiM Instytut Badawczy Dróg i Mostów (IBDiM) – polski instytut badawczy, istniejący od 1955 r. z siedzibą w Warszawie i filiami w Kielcach i Żmigrodzie. Jest nadzorowany przez Ministra Infrastruktury, działa na podstawie ustawy o instytutach badawczych..
Instytut jest jednostką naukową kategorii „A” nadaną przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zajmuje się problematyką infrastruktury komunikacyjnej. Zatrudnia ok. 200 pracowników. Dyrektorem Naczelnym Instytutu Badawczego Dróg i Mostów od 2024 roku jest Janusz Bohatkiewicz.
Historia Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie powstał 1 stycznia 1955 r. pod nazwą Instytutu Budownictwa Drogowego (IBD). Przemianowany w 1959 r. na Centralny Ośrodek Badań i Rozwoju Techniki Drogowej (COBiRTD), w 1974 r. otrzymał obecną nazwę IBDiM. Na początku swojej działalności Instytut nawiązywał do przedwojennych tradycji działającego w latach 1929–1939 przy Politechnice Warszawskiej Drogowego Instytutu Badawczego.
Instytut Budownictwa Drogowego został powołany do życia z inicjatywy i staraniem Aleksandra Gajkowicza (1897–1971), dyrektora Departamentu Dróg Kołowych Ministerstwa Komunikacji, później dyrektora generalnego Centralnego Zarządu Dróg Publicznych i wiceministra komunikacji.
Nowo powstały Instytut został statutowo zobowiązany do kompleksowego zajęcia się rozwojem krajowej techniki drogowej i z tego zadania wywiązał się bardzo sumiennie. Jego aktywność w dziedzinie stabilizacji gruntów i głębokiego fundamentowania zrewolucjonizowała metody budowy dróg i mostów w Polsce. Prace te zostały docenione i uhonorowane licznymi nagrodami, m.in. za metody stabilizacji gruntów oraz wprowadzenie do budownictwa pali o dużych średnicach.
Na początku lat 70. pojawiły się nowe wyzwania związane z przygotowaniem budowy autostrad, zwielokrotnieniem ruchu drogowego, budową dużych obiektów inżynierskich i przystosowaniem istniejących dróg do przenoszenia zwiększonych obciążeń. Pracami naukowymi, badawczymi i konsultacjami Instytut wspierał wszystkie ważne inwestycje komunikacyjne w kraju. Przykładami mogą być: budowa Trasy Łazienkowskiej w Warszawie, autostrady Gliwice – Kraków, katowickiej drogi szybkiego ruchu, Centralnej Magistrali Kolejowej czy modernizacja linii kolejowej na Śląsku.
IBDiM przeprowadzał badania dróg, mostów, fundamentów, maszyn do robót drogowych, opracowywał nowe materiały i technologie, pełnił nadzory naukowe, przeprowadzał konsultacje, sporządzał ekspertyzy wskazujące kierunki projektowania oraz metody budowy i eksploatacji obiektów komunikacyjnych. Razem z biurami projektowymi i wykonawcami wprowadzał nowe rozwiązania do praktyki budownictwa komunikacyjnego, co zaowocowało znaczną poprawą stanu infrastruktury.
Od lat 90. XX wieku Instytut systematycznie zwiększał swój potencjał badawczy, wyposażając laboratoria w nowoczesną aparaturę, m.in. umożliwiającą skuteczniejszą diagnostykę stanu dróg i obiektów mostowych. Wdrożone wyniki badań pozwoliły na lepsze wykorzystanie środków wydatkowanych na nowe inwestycje i modernizację już istniejących.
W 2014 na terenie IBDiM otwarto Pontiseum – ekspozycję fragmentów konstrukcji pierwszych stałych mostów w Warszawie, które zostały wydobyte z dna Wisły.
Struktura Prace badawcze i wdrożeniowe realizuje 10 zakładów: Zakład Betonu, Zakład Diagnostyki Nawierzchni, Zakład Ekonomiki, Zakład Geotechniki Zakład Fundamentowania, Zakład Mostów, Zakład Systemów Zarządzania i Telematyki, Zakład Technologii Nawierzchni, Ośrodek Badań Mostów, Betonów i Kruszyw, Filia „Wrocław”, Ośrodek Badań Mostów, Filia „Kielce”.
Na terenie Instytutu działa 14 laboratoriów akredytowanych: Laboratorium Betonu, Laboratorium Diagnostyki Nawierzchni, Laboratorium Geotechniki, Laboratorium Badań Pali, Pracownia Lepiszczy Bitumicznych, Pracownia Technologii Nawierzchni, Pracownia Chemii i Ochrony Środowiska, Laboratorium Badań Konstrukcji Mostowych, Zespół Diagnostyki i Napraw Mostów, Zespół Testów Zderzeniowych i Meteorologii Drogowej, Pracownia Mostów i Urządzeń Odwadniających, Pracownia Betonów i Kruszyw, Zespół Zabezpieczeń Antykorozyjnych Mostów, Laboratorium Badań Materiałów i Konstrukcji Mostowych TK-2.
Działalność IBDiM prowadzi badania naukowe i prace rozwojowe dotyczące budowy oraz utrzymania obiektów komunikacyjnych, zwłaszcza dróg i mostów drogowych, mostów kolejowych, a także budowli podziemnych. Główny nurt działalności Instytutu obejmuje badania i wdrożenia w zakresie: zasad projektowania, wykonywania i utrzymania infrastruktury drogowej, materiałów, wyrobów i technologii do stosowania w budownictwie komunikacyjnym, oceny stanu technicznego dróg oraz obiektów inżynierskich, geotechniki, analiz ekonomicznych, inżynierii i bezpieczeństwa ruchu, systemów zarządzania drogami, telematyki komunikacyjnej, baz danych o drogach i obiektach inżynierskich. Ponadto działalność Instytutu obejmuje opracowywanie norm, wytycznych, specyfikacji, wydawanie Krajowych Ocen Technicznych, rekomendacji technicznych i certyfikatów (w tym Europejskich Ocen Technicznych -EOT), świadectw kwalifikacji, wydawanie publikacji specjalistycznych, organizowanie konferencji, szkoleń.
Współpraca międzynarodowa IBDiM prowadzi intensywną współpracę z instytucjami naukowo-badawczymi oraz zarządzającymi z Unii Europejskiej, biorąc udział w licznych przedsięwzięciach badawczych i normalizacyjnych. Celem tej działalności jest dostosowanie polskiej infrastruktury do europejskich wymagań technologicznych, środowiskowych i społecznych, jak również upowszechnianie osiągnięć naukowców z Instytutu na arenie międzynarodowej.
Instytut wykorzystuje i rozwija dotychczasowe doświadczenia we współpracy w międzynarodowych przedsięwzięciach badawczych ujętych, m.in. w programy ramowe KE, akcję COST, program EUREKA, projekt CONNECT. Obejmują one prace nad nowymi materiałami, technologiami, zastosowaniem surowców wtórnych, harmonizację metod badawczych, sprzętu laboratoryjnego, koordynację badań, transfer wiedzy w skali europejskiej lub globalnej, bezpieczeństwo ruchu drogowego. Realizacji tych zadań sprzyja przynależność Instytutu do Forum Europejskich Drogowych Instytutów Badawczych, Forum Europejskich Instytutów Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, a także Międzynarodowego Stowarzyszenia Laboratoriów Badawczych Materiałów i Konstrukcji Budowlanych. IBDiM jest także członkiem Europejskich Platform Technologicznych – ERTRAC i ERRAC. Eksperci instytutu aktywnie uczestniczą w pracach stowarzyszeń międzynarodowych oraz pełnią ważne funkcje we władzach prestiżowych organizacji drogowych. IBDiM wykazuje dużą aktywność w międzynarodowych przedsięwzięciach badawczych. Zrealizował i realizuje wiele projektów z 5., 6. i 7. Programu Ramowego Unii Europejskiej, akcji COST, programu EUREKA czy „HORYZONT 2020”.
Działalność edukacyjna IBDiM prowadzi szeroką działalność edukacyjną. Od wielu lat jest organizatorem licznych seminariów, konferencji i szkoleń, pozwalających drogowcom podnieść swoje kwalifikacje i uzyskać informacje o najnowszych technologiach. Wraz z Wydziałem Nauk Technicznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, prowadził na tymże Wydziale studia podyplomowe „Eksploatacja Dróg”. Na szczególna uwagę zasługują szkolenia w dziedzinie antykorozji mostów stalowych. Kursy spełniają wymogi szkolenia specjalistycznego, określone w wymaganiach PN – EN ISO 9001 i mogą być zaliczone w poczet doszkalania zawodowego pracowników. Instytut swoją ofertę kieruje do przedstawicieli administracji drogowej, ministerstw, firm drogowych i projektowych oraz studentów.
Wydawnictwa Instytut prowadzi szeroką działalność wydawniczą. W swojej ofercie posiada następujące publikacje: kwartalnik [ROADS AND BRIDGES – DROGI I MOSTY] (dawniej „Drogi i Mosty“),znajdujący się w bazie Web of Science – Emerging Sources Citation Index (ESCI)] monografie naukowe ukazujące się w ramach Serii „S” – Studia i materiały, zalecenia i instrukcje wydawane w ramach Serii „I” – Informacje, Instrukcje.
Biblioteka Biblioteka gromadzi zbiory z zakresu budownictwa drogowego i mostowego, inżynierii lądowej, technologii materiałów drogowych, geotechniki, inżynierii ruchu oraz dziedzin pokrewnych. W skład zbiorów bibliotecznych wchodzi księgozbiór liczący ok. 9000 woluminów wydawnictw zwartych oraz polskie i zagraniczne czasopisma fachowe.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa IBDiM
Kategoria:Polskie instytuty naukowe Kategoria:Transport drogowy w Polsce Kategoria:Pelcowizna