Tadeusz Czesław Malinowski (ur. 8 kwietnia 1932 w Poznaniu, zm. 20 grudnia 2018) – polski naukowiec, archeolog. Specjalizował się w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza.

Życiorys Syn Czesławy z domu Brożek i Czesława Malinowskiego herbu Pobóg, brat Andrzeja, polskiego antropologa. Jako dziecko przeżył drugą wojnę światową i po ucieczce ojca za granicę i aresztowaniu matki przez Gestapo przebywał u rodziny w Radomiu i Lublinie. Od razu po wojnie żył w Chełmie Lubelskim a potem w pierwszych latach powojennych w Szczecinie.

Ukończył studia archeologiczne na Uniwersytecie Poznańskim w roku 1955, tamże uzyskał stopień doktora (1960) i doktora habilitowanego (1969). W 1980 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1989 profesora zwyczajnego. Do jego nauczycieli należą: Józef Kostrzewski, Witold Hensel oraz Eugeniusz Frankowski. Otrzymując stopień doktora w jego dorobku znajdowało się już 47 publikacji naukowych.

thumb|240px|w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu, 1958 W latach 1950–1975 był pracownikiem Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, później, do 1993 roku, był profesorem Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku, następnie, do 2002 roku, Uniwersytetu Zielonogórskiego. W latach 1973–1974 prowadził wykłady gościnne w Katedrze Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego, w latach 1979-1980 w Instytucie Archeologii i Etnografii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i w latach 2002-2004 w Wyższej Szkole Umiejętności Społecznych w Poznaniu. Brał udział w licznych wykopaliskach archeologicznych w Wielkopolsce i poza jej obszarem. Między innymi uczestniczył w badaniach grodziska wczesnośredniowiecznego zespołu osadniczego w Saint-Jean-le Froid w departamencie Aveyron we Francji. Prowadził też między innymi badania na grodziskach z wczesnej epoki żelaza w Słupcy, Smuszewie w pow. wągrowieckim i Komorowie w pow. szamotulskim, a ponadto na późnośredniowiecznym cmentarzysku położonym na górze Rowokół w Smołdzinie w pow. słupskim. W Komorowie rozkopywał również cmentarzysko wczesnośredniowieczne i ślady osadnictwa nowożytnego.

Jest autorem ponad 380 publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym kilkunastu książek, ogłoszonych w kraju i za granicą – w Belgii, b. Czechosłowacji, Francji, Japonii, b. Jugosławii, Niemczech, Norwegii, Stanach Zjednoczonych, na Węgrzech, w Wielkiej Brytanii i we Włoszech.

Po przejściu na emeryturę obszerny księgozbiór (kilka tysięcy tomów), materiały ilustracyjne (fotografie i rysunki) oraz przezrocza zostały zakupione przez Uniwersytet Rzeszowski dla tamtejszego Instytutu Archeologii i zostały poddane zapisaniu cyfrowym.

Jako profesor emeritus mieszkał w Poznaniu, w dalszym ciągu był recenzentem prac doktorskich oraz habilitacji, kontynuował pracę naukową.

Działalność badawcza W swoim dorobku naukowym zajmował się przede wszystkim obrządkami pogrzebowymi w pradziejach i we wczesnym średniowieczu w Europie Środkowej. Ponadto zajmował się znaczeniem bursztynu w pradziejach i we wczesnym średniowieczu Europy, przedstawieniami twarzy w ceramice obrzędowej w pradziejach Europy oraz instrumentami muzycznymi i narzędziami dźwiękowymi z wykopalisk archeologicznych od pradziejów po czasy nowożytne w Europie Środkowej. Opisywał również kwestie etnogenezy Słowian oraz zajmował się interdyscyplinarnymi badaniami pradziejów. Poprzez 25 lat pracy w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu również szczególnie zajmował się muzealnictwem archeologicznym. thumb|240px|we własnej bibliotece w Słupsku z emblemem NSZZ Solidarność, ok. 1989 Działalność pozanaukowa Był wiceprzewodniczącym zarządu okręgu Związku Zawodowego Pracowników Kultury i Sztuki w Poznaniu (1970-1973). Ponadto wraz z bratem Andrzejem Malinowskim brał udział w publikacji książki Wspomnienia z obozów – Majdanek-Oświęcim-Ravensbrück-Neu Rohlau-Zwodau Czesławy Malinowskiej (Wyd. Sorus, Poznań 2008).

Członkostwa naukowe 1957 Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk 1967 Current Anthropology w Chicago 1973 Komitet Archeologii Oddział PAN w Poznaniu 1983 The Study Group on Music Archaeology w Hanowerze 1990 Komitet Nauk Pra- i Protohistorycznych PAN 1993 Komitet Archeologii Oddział PAN we Wrocławiu 1999 Lubuskie Towarzystwo Naukowe

Odznaczenia 1978 Złoty Krzyż Zasługi 1990 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1998 Medal Komisji Edukacji Narodowej (KEN)

Publikacje 18 książek, m.in.: Katalog cmentarzysk ludności kultury łużyckiej w Polsce, tom 1 i 2, Warszawa, 1961, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN Obrządek pogrzebowy ludności kultury pomorskiej, Wrocław, Warszawa, Kraków, 1969, Ossolineum Katalog cmentarzysk ludności kultury pomorskiej, tom 1-3, Słupsk 1979-1981, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku Wielkopolska w otchłani wieków, Poznań 1985, Wydawnictwo Poznańskie Laski. Materiały z cmentarzyska kultury łużyckiej, część 1 do 4, Słupsk, 1988-1991, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku Komorowo, stanowisko 1: grodzisko kultury łużyckiej – faktoria na szlaku bursztynowym, Rzeszów, 2006, Uniwersytet w Rzeszowie

ok. 380 publikacji naukowych, m.in.: Grodziska kultury łużyckiej w Wielkopolsce, „Fontes Archaeologici Posnanienses”, tom 5, 1955 Obrządek pogrzebowy ludności kultury łużyckiej w Polsce, „Przegląd Archeologiczny”, tom 14, 1962 Problem pogranicza prasłowiańsko-prailiryjskiego, „Slavia Antiqua”, tom 21, 1975 Les hochets en argile dans la civilisation lusacienne de Pologne (age du bronze – age du fer), w: „La pluridisciplinarite en archeologie musicale”, tom 1, Paris, 1994 Niektóre zagadnienia rozwoju kulturowego u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza w Europie Środkowej, w: „Kultura pomorska i kultura grobów kloszowych”, Warszawa, 1995 Łaba – Odra – Wisła: oddziaływania kulturowe u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza, w: „Rola Odry i Łaby w przemianach kulturowych epoki brązu i epoki żelaza”, Wrocław-Gliwice, 1997

Życie prywatne Żonaty z archeolożką Marią Malinowską (ur. Konieczna, wykopaliska w Ostrowie Tumskim) w 1955 roku. Córka Anna Felbabel (ur. Malinowska w 1955 r.) i syn Antoni Malinowski (ur. 1962). Występuje w pełnometrażowym filmie dokumentalnym Filipa Antoniego Malinowskiego pod tytułem Eksmisja z 2012 roku.

Przypisy

Bibliografia Księga jubileuszowa: Miscellanea archaeologica Thaddaeo Malinowski dedicata, redakcja naukowa Franciszek Rożnowski, Słupsk-Poznań, 1993, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku Opuscula archaeologica – Opera dedicata in Professorem Thaddeum Malinowski, redakcja naukowa Wojciech Dzieduszycki, Zielona Góra, 2007, Uniwersytet Zielonogórski Enzyklopädisches Handbuch zur Ur- und Frühgeschichte Europas, redaktor naukowy Jan Filip, tom 2, Prag, 1969, tom 3, Praha 1998 Fifth International Directory of Anthropologists, Chicago-London, 1975 Współcześni Uczeni Polscy, Słownik Biograficzny, tom III M-R, redaktor naukowy Janusz Kapuścik, Warszawa, 2006, Ośrodek Przetwarzania Informacji

Linki zewnętrzne – wydane w miesięczniku Uniwersytetu Zielonogórskiego nr 3/1 grudzień 2001 – styczeń 2002 Tadeusz Malinowski – wywiad z Radiem Zielona Góra z 2002 roku na portalu Vimeo Eksmisja – strona filmu dokumentalnego o życiu Tadeusza Malinowskiego i Marii Malinowskiej, reżyseria Filip Antoni Malinowski, rok 2012 Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego – strona instytutu posiada dorobek naukowy Tadeusza Malinowskiego Lista dostępnej literatury Tadeusza Malinowskiego na portalu w.bibliotece.pl

Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Tadeusz Kategoria:Naukowcy polskiego pochodzenia Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Polscy archeolodzy Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2018 Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Pomorskiej w Słupsku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Zielonogórskiego