mały|XIII-wieczna zapona pochodząca ze skarbu średzkiego Zapona – ozdobna zapinka w postaci broszy, agrafy, klamry, haftki lub guza, służąca do spinania płaszczy, opończy, kap, futer, niekiedy drobniejszych elementów odzieży (np. pasów); używana też jako element dekoracyjny, np. jako pektorał lub do zdobienia kołpakówEncyklopedia PWN. T. 12. Warszawa: PWN, s. 642..

W szerszym znaczeniu słowo używane dawniej także dla określenia np. naszyjnika, łańcucha („zapona na szyję”) czy naramiennika, maneli („zapona na ramię”)Wł. Kopaliński: Słownik mitów…, dz. cyt..

Zapony stosowano już w antyku i średniowieczu, w Polsce szczególnie rozpowszechniły się w XVI-XVIII stuleciuEncyklopedia PWN, dz. cyt.. Średniowieczne miały najczęściej kształt kolisty bądź owalny, niemal zawsze dekorowane były kamieniami szlachetnymi. Stosowano je zarówno w stroju męskim, jak i kobiecymJ. Pietrusiński: Średniowieczne klejnoty monarsze w złotym skarbie ze Środy Śląskiej. W: J. Pietrusiński, J. Witkowski (red. nauk.): Klejnoty monarsze. Skarb ze Środy Śląskiej. Wrocław: Fundacja Monumentis Patriae, 1996, s. 11, ..

Terminem tym określano również kotarę lub ciężką zasłonęSłownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego..

Zobacz też fibula

Przypisy

Bibliografia Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: PIW, 1985, s. 1326

Kategoria:Biżuteria Kategoria:Elementy ubioru