Stawka większa niż życie – powieść autorstwa Andrzeja Zbycha (pseudonim literacki Andrzeja Szypulskiego i Zbigniewa Safjana), wzorowana na scenariuszu polskiego spektaklu Teatru Telewizji (1965–1967) i serialu pod tym samym tytułem (1967–1968).

O powieści Akcja powieści została osadzona podczas II wojny światowej. Głównym bohaterem jest Stanisław Moczulski, Polak z Kościerzyny na Pomorzu, który z powodu łudzącego podobieństwa do Niemca Hansa Klossa pochodzącego z Kłajpedy został zwerbowany do współpracy przez wywiad radzieckiNigdy nie został sprecyzowane czy był to wywiad NKWD/NKGB czy wywiad wojskowy (oficerem prowadzącym był pułkownik Jakubowski, mający polskie korzenie). Przez resztę wojny Moczulski jako oficer Abwehry zdobywa cenne informacje dla Sowietów jako agent J-23 oraz wywiadu Gwardii i Armii Ludowej pod pseudonimem „Janek”. W Ludowym Wojsku Polskim dochodzi do stopnia majora, natomiast jako Kloss zdobywa rangę hauptmanna oraz otrzymuje Krzyż Żelazny.

Treść opowiadań różni się od odcinków serialu i teatralnych, m.in. Staszek, główny bohater wcielający się w postać Klossa, ma na nazwisko „Moczulski”, kiedy w serialu nazywał się „Kolicki” i jest starszy o dwa lata, zaś Hermann Brunner, oficer Sipo-SD i najgroźniejszy przeciwnik Klossa, nosi w powieści imię „Otto”. Akcja opowiadania „W imieniu Rzeczpospolitej” dzieje się w Warszawie, a nie w Krakowie (w którym umiejscowiono „Spiskowców”), poznajemy imię, a raczej pseudonim antykwariusza, jednego z łączników J-23 z podziemiem - „Marcin”. Autorzy popełnili także szereg błędów stylistycznych (np. różni szefowie Klossa na jednej placówce mimo krótkiego upływu czasu czy konspirator Schmidt mający na imię raz Adam a raz Henryk) i historycznych (opisywane są czarne mundury SS, wycofane z użycia w 1939, a Kloss tytułowany jest agentem polskiego wywiadu, chociaż ten powstał w 1945, a J-23 pracował dla Sowietów i polskiego komunistycznego ruchu oporuJedynie w opowiadaniu „Kurierka z Londynu” pojawia się prawidłowe stwierdzenie, że Moczulski pracuje w „polskim komunistycznym wywiadzie”. Chodzi o Oddział II Informacyjny Sztabu Głównego Gwardii Ludowej PPR). Zostały one wychwycone i poprawione przez „Klub Miłośników Stawki” współtworzący stronę www.stawkologia.pl.

Rozdziały thumb|200px|Figury Hermanna Brunnera (po lewej) i Hansa Klossa (po prawej) Drugie narodziny

Wiosna 1941. Z obozu pracy w Królewcu uciekają Francuz Pierre i Polak Stanisław Moczulski. Celem mężczyzn jest granica niemiecko-radziecka, do której dociera tylko Staszek. Pracownik radzieckiego wywiadu płk Jakubowski, Polak z pochodzenia, przedstawia przejawiającemu gotowość walki u boku Sowietów, jeśli III Rzesza uderzy na Związek Radziecki, Moczulskiemu sprawę ppor. Hansa Klossa, przedstawiciela mniejszości niemieckiej na Litwie i agenta Abwehry, do którego Staszek jest łudząco podobny. Polak zgadza się zostać radzieckim agentem J-23, po przeszkoleniu i zapoznaniu się z życiorysem Klossa przechodzi front. Kilka miesięcy później, w 1942, Sicherheitsdienst wpada na trop szpiega w szeregach jednej z dywizji. SS-Stuf Stedke dekonspiruje Klossa, który pozorując swoją śmierć ucieka do partyzantów. Po powrocie do Moskwy przedstawia Jakubowskiemu ryzykowny plan powrotu do Wehrmachtu.

Noc w szpitalu

Wrzesień 1942. Agent J-23 po powrocie z Wiesbaden pracuje w Generalnym Gubernatorstwie, w Borzentowie. W jego mieszkaniu zjawia się ranna łączniczka „Ewa”. Informuje Klossa o nieudanej akcji porwania przez oddział Gwardii Ludowej PPR „Lisa” prof. von Krucka, odpowiedzialnego za badania na bronią X-8. Z całego oddziału, na który Niemcy urządzili obławę, ocalała tylko ona, a Kruck przepadł. Pod osłoną nocy Kloss przewozi ranną dziewczynę do szpitala, w którym dyżur ma jedynie dr Jan Kowalski. Sprawa Krucka stawia na nogi miejscowe Abwehrstelle, kierowane przez mjr von Rhodego. Komunikuje on Klossowi, że wśród partyzantów oprócz fikcyjnych żandarmów była kobieta. Informuje go jednocześnie, o agencie M-18, który ma poinformować Niemców, jeśli ktoś spróbuje skorzystać z pomocy miejscowego szpitala. Nie zdradza oberleutnantowi jednak jego tożsamości. J-23 postanawia uratować dziewczynę oraz odnaleźć zaginionego profesora.

Kurierka z Londynu

Listopad 1942. Por. Hans Kloss kieruje referatem gospodarczym w Abwehrstelle Radom pod komendą płk. von Hohberga. Każe on Klossowi zakwaterować się w majątku Tadeusza hrabiego Przetockiego, teścia zaginionego w 1939 inż. Latoszka, który pracował przed wojną nad nowym stopem metalu. Z informacji Abwehry wynika, że inżynier mimo napiętych stosunków z teściem ukrył u niego dokumentację. Kloss ma stwarzać atmosferę zagrożenia, by dokumenty Latoszka przejął niemiecki agent, którego tożsamości Kloss nie poznaje. Oprócz niego i służby w domu znajdują się Zosia Latoszek, wnuczka Przetockiego i córka jego przyjaciela Jolanta Krzemińska, kurierka rządu emigracyjnego. Kilka dni później goszczą u hrabiego jego sąsiedzi, w rzeczywistości rtm. „Bohun” i por. „Żuraw” z Armii Krajowej wezwani przez Krzemińską, oraz szmugler Wincenty Pisarski.

Partia domina

22 grudnia 1942. Działająca we Wrocławiu siatka złożona z Polonii od trzech miesięcy nie prowadzi działań w związku ze śmiercią jej szefa, „Artura I” i podejrzeniem zinfiltrowania przez agenta Gestapo. Zadanie zbadanie sprawy otrzymuje J-23, który przyjeżdża do miasta na urlop. Jedyną osobą, z którą ma kontakt i której może ufać, jest ślepy organista. Nowy szef siatki, „Artur II” o zdradę podejrzewa Lizę Schmidt, wnuczkę organisty i sekretarkę zastępcy szefa miejscowej komendy Sipo-SD, SS-Hstuf Ernsta Pollera. Rozkazuje on likwidację Lizy członkowi siatki, kolejarzowi Horstowi Kuschce. J-23 odwołuje rozkaz, a mimo to Kuschke zjawia się z bronią u Lizy. Kobietę w ostatniej chwili ratuje Kloss. Następnego dnia odnalezione zostają zwłoki Horsta, a „Artur” sugeruje Lizie, że to on był szpiegiem gestapo. Nakazuje jej likwidację żony Kuschki, Heleny.

Wsypa

Wczesna wiosna 1943. Kloss pracuje w Radomiu ochraniając prace inż. Meiera. Jego kontaktem z centralą i ruchem oporu jest Józef Filipiak ps. „Filip” działający w mieście jako dentysta Jan Sokolnicki. J-23 przekazuje mu informacje dotyczące prac nad nowym czołgiem. Na skutek działalności niemieckiego agenta „Wolfa” przyjaciel Klossa, SS-Hstuf Hermann Brunner, aresztuje „Filipa”. Jako przedstawiciel kontrwywiadu wojskowego por. Kloss zostaje zapoznany z działaniami Sipo-SD w dystrykcie kierowanymi przez SS-Ostubaf Geibla w sprawie Filipiaka i agenta, z którym się kontaktuje. Pod przykrywką rozpoznania terenu przed akcją Kloss, pod swoim pseudonimem „Janek”, dociera do Puszczy Kozienickiej, gdzie stacjonuje oddziału GL PPR „Bartka”, wraz z radiostacją. Zostaje jednak rozpoznany przez przebywającego w oddziale chłopca jako oficer niemiecki. „Florian”, pod nieobecność „Bartka” sprawujący komendę, nakazuje uwięzić Klossa.

Ściśle tajneW opowiadaniu tym Hermann Brunner nosi błędnie stopień SS-Sturmbannführera. W poprzednim opowiadaniu pt. „Wsypa” oraz w „Kuzynce Edycie”, której akcja dzieje się półtora roku po „Ściśle tajnym” jest on SS-Hauptsturmfürerem. Stopień majora nosi ponownie dopiero w „Oblężeniu” i w „Poszukiwanym Gruppenführerze Wolfie”, których akcja dzieje się w 1945

Maj 1943. Gwardziści z radomskiej grupy GL PPR dokonują sabotażu w zakładach inż. Erwina Reila. Naukowiec próbuje nakłonić do współpracy polskiego wynalazcę inż. Pułkowskiego pracującego przed wojną nad konstrukcją silników odrzutowych. Z polecenia Klossa do otoczenia Reila dociera „Danka”, będąca odtąd jego sekretarką i kochanką. Na przyjęciu u gubernatora dystryktu Kloss poznaje tajemniczego włoskiego prestidigitatora, prof. Rioletto. Włoch zastrasza Puschkego, podwładnego Reila. Niemiec bojąc się Rioletta stawia się u Klossa wyjawiając mu, że Włoch jest agentem brytyjskiego wywiadu. Na skutek działań Brunnera, który prowadzi śledztwo związane z akcją sabotażową, wpadają członkowie siatki komunistycznej, Edward Kania i Kazimierz Okoń. W domu Edwarda będącego szefem siatki i kontaktem J-23 zorganizowany zostaje „kocioł”. „Janek” i „Danka” opracowują plan odbicia Pułkowskiego i uwolnienia przetrzymywanych w kotle.

W imieniu Rzeczypospolitej

Późna wiosna 1943. Kloss pracuje teraz w Warszawie współpracując z grupą komunistyczną, w której zna tylko jednego człowieka – emeryta Józefa Podlasińskiego, który egzystuje dzięki przybraniu czterech fikcyjnych tożsamości jednocześnie. Na skutek działań asa kontrwywiadu i szefa miejscowej sekcji Gestapo, SS-Hstuf Otto Neumanna wpada radiotelegrafista, krawiec Marian Skowronek, który za cenę życia zgadza się pójść na współpracę z Niemcami. Celem Neumanna jest infiltracja siatki i schwytanie poszukiwanego od pewnego czasu agenta J-23. Dzięki działaniom „Janka” i Podlasińskiego konspiratorzy „Adam” i „Zięba” unikają aresztowania, odkrywają także zdradę Skowronka, któremu jednak udaje się uciec w czasie nalotu Abwehry na jego mieszkanie. Tymczasem Podlasiński wpada w łapance, zaś przybyli do oddziału „Bartka” wysłannicy radzieckiej centrali wydają wyrok śmierci na Klossa, którego uznają za zdrajcę. Na szczęście wykonanie wyroku nie udaje się, zaś niewinność Klossa po dotarciu do partyzantów, potwierdza Podlasiński.

Podwójna gra

Czerwiec 1943. Niemcy nie ustają w poszukiwaniach J-23. Warszawska Abwehra aresztuje Polaka Toczka, pracownika Arbeitsamtu, którego błędnie uznaje za agenta. Zwierzchnik Klossa, mjr von Gerollis postanawia zastąpić go swoim człowiekiem, volksdeutschem Lipowskym, który rozpocznie grę z siatką, w której już działa niemiecki agent. Porucznik ma urządzić lokal kontaktowi i odbierać meldunki Lipowsky’ego. Ze wszystkich ludzi w grupie GL PPR „Janek” może ufać tylko zakochanej w nim łączniczce „Krystynie”. Umawia ona Klossa z ppor. „Wandą” przysłaną z centrali, J-23 przedstawia jej plan działania, zgodnie z którym „Krystyna” zajmie jej miejsce i będzie przekazywać podszywającemu się pod niego agentowi fikcyjne meldunki w czasie, gdy „Wanda” wykona swoje zadanie. Do akcji postanawia zaangażować swojego stryja, przedwojennego pracownika polskiego wywiadu.

Ostatnia szansa

Początek lipca 1943. Do Warszawy przyjeżdża niemiecki konstruktor prof. von Henning. Kloss i szef jednej z grup GL PPR, „Marcin” do zdobycia jego planów postanawiają wykorzystać przydzielonego do ochrony naukowca kpt. Willego Rupperta, alkoholika i hazardzistę pracującego przed wojną dla polskiego wywiadu. Szantażowany oficer zgadza się po raz kolejny wykonać szpiegowską misję przeciwko Rzeszy, zostaje jednak zdekonspirowany i zmuszony do pracy dla SS-Stubaf Lothara przez pracującą dla Gestapo córkę profesora, Benitę. J-23 mimo swojej początkowej niechęci spowodowanej uczuciami wysyła na misję „Annę”, której udaje się zdobyć plany w przebraniu Benity. Zniknięcie córki von Henninga stawia na nogi wszystkie ograny policji i bezpieczeństwa w mieście. Wkrótce chcący się wykazać Ruppert aresztuje „Annę”. Kloss postanawia ratować dziewczynę.

Café Rosé

Lato 1943. Gen. Eberhardt na prośbę SS-Staf Resmanna oddelegowuje por. Klossa do dyspozycji SD. Zostaje on wysłany do neutralnej Turcji, gdzie ma zdekonspirować działającego w stambulskim konsulacie Rzeszy brytyjskiego agenta. Sprawa jest dla Niemców bardzo ważna i delikatna ze względu na radykalną politykę neutralności Turcji oraz rodzącą się sympatię tureckich polityków wobec Aliantów. Jako przedstawiciel handlowy J-23 nawiązuje kontakt z konsulem Grandelem i radcą Witte, a także swoim kontaktem, radziecką agentką Rose-Marie Laurin, prowadzącą nocny lokal „Café Rosé”. Poznaje także dwóch tajemniczych mężczyzn, Greka Christopoulisa i Gruzina księcia Mdżawanadze, przedstawiciela białej emigracji. W czasie przyjęcia u konsula ktoś morduje Rose, zaś Kloss słusznie zauważa, że każdy podejrzewa każdego o bycie czyimś szpiegiem.

Podwójny nelson