Matryki (sanskr. मातृका, trl. mātṝkā, ang. Matrikas, „matki”, „mateczki”) – hinduistyczne boginie występujące w grupach. Ich starszym grupom (matrygana, trl. mātṛgaṇa) przypisywano niearyjskie pochodzenie i powiązania z plemionami żyjącymi na obszarach górskich Indii, jednak z czasem upowszechnił się kult grup matek o imionach małżonek popularnych bogów hinduistycznych (saptamatryka).
Liczebność Istnieją źródła mówiące o niezliczonej ilości takich boskich matek. Jednak najpopularniejsza ich grupa w Indiach liczy siedem postaci, natomiast w Nepalu – osiem. Spotyka się też grupy złożone z szesnastu matryk.
Asztamatryka Katmandu: Pasikwa Ajima Lunmari Ajima Fibwa Ajima Nai Ajima Kanga Ajima Lunti Ajima Thanbahi Ajima Chandralakhu Ajima
Szodaśimatryka Listy opisujące grupę szesnastu (Ṣhoḍaśi) matek zawierają przykładowo postacie: Gauri, Padma, Saći, Medha, Sawitri, Widźaja, Dźaja, Dewasena, Swaha, Swadha, Matri, Lokamatar, Dhryti, Puszti, Tuszti, Kuladewata Gouri, Padma, Saći, Medha, Sawitri, Widźaja, Dźaja, Dewasena, Swadha, Swaha, Mataro, Lokamatrah, Hrystih, Pustistatha, Tusti, Atmakuladewata..
Alfabet Matryka jako bogini ucieleśniona przez w głoski alfabetu (sanskryt) posiada pięćdziesiąt form.
Recepcja w literaturze hinduistycznej Mahabharata nadmienia o lokasya mātaraḥ – „matkach świata” w Księdze leśnej, opisując Indrę i nowo narodzonego Karttikeję. Purany opisuja matryki jako towarzyszki Dewi, pomagające jej w walce z demonami.
Przypisy
Kategoria:Hinduizm w Nepalu