Parafia św. Mateusza w Gniewczynie Łańcuckiej – parafia rzymskokatolicka, znajdująca się w archidiecezji przemyskiej, w dekanacie Przeworsk IOpis dekanatu na stronie archidiecezji.

Historia Pierwszy drewniany kościół w Gniewczynie został prawdopodobnie zbudowany po 1340 roku (wspominają o tym akta grodzkie i ziemskie). W 1580 roku Zofia ze Sprowy Odrowąż przekazała parafię w Gniewczynie bożogrobcom, którzy ją posiadali aż do 1716 roku. W 1624 roku kościół został zniszczony przez najazd Tatarów, a ks. Mateusz Wierzbicki zamordowany. Po 1625 roku zbudowano nowy kościół drewniany. W 1725 roku zbudowano kolejny drewniany kościół, który w 1754 roku został konsekrowany.

W 1774 roku sprowadzono z Rakszawy drewnianą kaplicę pw. św. Antoniego i zbudowano ją przy dworku szlacheckim w Tryńczy. Kaplica ta była wzmiankowana w latach 1878–1880, w której posługiwał ks. Alojzy Sakowicz, z diec. WileńskiejSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Premisliensis tum Saecularis tum Regularis Ritus Latini 1879 (s. 138) (łac.) [dostęp 2017-07-19][Cytat: In aula Trynczaensis fungitur munere domest], i w latach 1885–1910Schematismus Universi Venerabilis Cleri Dioecesis Premisliensis tum Saecularis tum Regularis Ritus Latini 1887 (s. 156) (łac.) [dostęp 2017-07-19][Cytat: In aula Trynczaensis adest capella privata pro celebrando Sacrif. Missae adaptata].

W 1853 roku na terenie parafii było 4678 wiernych (w tym: Gniewczyna – 1513, Głogowiec – 288, Gorzyce – 430, Jagiełła – 673, Tryńcza – 680, Ubieszyn – 476, Wólka Buchowska – 318, Wólka Małkowa – 165, Wólka Ogryzkowa – 135), a także 103 Żydów. W latach 1874–1880 parafia posiadała 3 szkoły parafialne, a w latach 1881–1882 było 5 szkół parafialnych.

W latach 1882–1885 zbudowano murowany Kościół, który w 1885 roku konsekrował bp Ignacy ŁobosSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Premisliensis tum Saecularis tum Regularis Ritus Latini 1892 (s. 184) (łac.) [dostęp 2018-08-20]. W 1910 roku zbudowano obecny murowany kościół, który w 1919 roku został poświęcony, a w 1931 roku konsekrowany pw. św. Mateusza.

W 1938 roku na terenie parafii było 4470 wiernych (w tym: Gniewczyna Łańcucka – 1700, Gniewczyna Tryniecka – 580, Gorzyce część dolna – 840, Jagiełła część – 980, Wólka Małkowa – 230, Zmysłówka część – 140), oraz 205 Grekokatolików i 30 ŻydówRocznik Diecezji Przemyskiej Ob. Łac. 1938 (s. 109) [dostęp 2018-08-20].

W 1910 roku Tryńcza, Głogowiec i Ubieszyn zostały przydzielone do nowej parafii Tryńcza, później Wólka Ogryzkowa i dolna część Gorzyc również przydzielono do parafii w Tryńczy, a ok. 1926 roku Wola Buchowska i część Jagiełły (Niechciałki) przydzielono do parafii Wólka Pełkińska.

W 1925 roku w Gorzycach, książę Andrzej Lubomirski w swojej prywatnej posiadłości utworzył kaplicę filialnąSchematismus Universi Cleri Dioeceseos Premisliensis Rit(us) Lat(ini) Anno 1927 (s. 100) (łac.) [dostęp 2017-07-19][Cytat: In Gorzyce adest capella celebrationi adaptata]. W 1945 roku Gorzyce zostały przydzielone do ekspozytury pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gorzycach. W 1983 roku w Jagiełła została przydzielona do nowej parafii Jagiełła.

21 lipca 2001 roku w Wólce Małkowej abp Józef Michalik poświęcił kościół filialny pw. Matki Bożej Częstochowskiej.

25 września 2024 roku abp Adam Szal poświęcił ołtarz polowy, wzniesiony nieopodal kościoła z myślą o religijnych celebracjach towarzyszących organizowanym tu paradom "turków".

Na terenie parafii jest 3289 wiernych (w tym: Gniewczyna Łańcucka – 1998, Gniewczyna Tryniecka – 862, Wólka Małkowa – 326, Zmysłówka (część) – 129)Rocznik Archidiecezji Przemyskiej 2015 (s. 253–254) .

Proboszczowie parafii: ks. Kazimierz Cielenkiewicz. do 1810. ks. Antoni KilianSchematismus Cleri Dioeceseos Premisliensis Rit(us) Lat(ini) Anno 1810 (s. 23) (łac.) [dostęp 2017-07-18]. 1811. ks. Paweł RogultzSchematismus Universi Cleri Dioeceseos Premisliensis Rit(us) Lat(ini) Anno 1811 (łac.) [dostęp 2017-07-18]. 1812–1838. ks. Antoni KilianSchematismus Universi Cleri Dioeceseos Premisliensis Rit(us) Lat(ini) Anno 1817 (s. 15) [dostęp 2017-07-18]. 1838–1873. ks. Feliks DzidowskiSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Premisliensis tum Saecularis tum Regularis Ritus Latini 1839 (s. 40) (łac.) [dostęp 2017-07-18]. 1874–1876. ks. Andrzej DzikowskiSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Premisliensis tum Saecularis tum Regularis Ritus Latini 1874 (s. 147) (łac.) [dostęp 2017-07-18]. 1876–1891. ks. Jan BiegaSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Premisliensis tum Saecularis tum Regularis Ritus Latini 1877 (s. 134) (łac.) [dostęp 2017-07-18]. 1891–1892. ks. Jan NiedzielskiSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Premisliensis tum Saecularis tum Regularis Ritus Latini 1892 (s. 184) (łac.) [dostęp 2017-07-17]. 1892–1927. ks. Józef CiasnochaSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Premisliensis tum Saecularis tum Regularis Ritus Latini 1893 (s. 175) (łac.) [dostęp 2017-07-17]. 1927–1936. ks. Roman PencSchematismus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Dioecesis Rit(us) Lat(ini) Premisliensis pro Anno Domini 1928 (s. 108) (łac.) [dostęp 2017-07-17]. 1936–1949. ks. Stanisław KułakSchematismus Universi Venerabilis Cleri Saecularis et Regularis Dioecesis Premisliensis rit. lat. pro Anno Domini 1937 (s. 109) (łac.) [dostęp 2017-07-18]. 1949–1971. ks. Władysław Rękas (administrator)Rocznik Diecezji Przemyskiej na rok 1952 (s. 80) [dostęp 2023-07-01]Rocznik Diecezji Przemyskiej na rok 1958 (s. 92) [dostęp 2023-07-01]Rocznik Diecezji Przemyskiej na rok 1966 (s. 100) [dostęp 2023-07-01]. 1971–1973. ks. Julian Pleśniak. 1973–1996. ks. kan. Władysław BaćRocznik Diecezji Przemyskiej na rok 1979 (s. 156) [dostęp 2023-07-01]Rocznik Diecezji Przemyskiej na rok 1984 (s. 307-308) [dostęp 2023-07-01]. 1996–2024. ks. prał. Krzysztof Filip. 2024– nadal ks. Bogusław Kamiński.

Przypisy

Linki zewnętrzne Informacje o parafiach na stronie archidiecezji przemyskiej

Kategoria:Parafie archidiecezji przemyskiej Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Mateusza Kategoria:Religia w gminie Tryńcza Parafia św. Mateusza Kategoria:Bożogrobcy w Polsce