Zbigniew Sebastian Siemaszko (ur. 28 października 1923 w Lachowszczyźnie, zm. 2 lutego 2021 w Londynie) – polski historyk, pisarz i publicysta emigracyjny.
Życiorys Zbigniew Sebastian Siemaszko urodził się 28 października 1923 w Lachowszczyźnie. Uczęszczał do Gimnazjum Jezuitów w Wilnie. W 1940 deportowany do Kazachstanu. Po zawarciu układu Sikorski-Majski 30 lipca 1941 wstąpił do Armii Andersa. Został przydzielony do 10 Dywizji Piechoty organizującej się w Ługowoj. Następnie był skierowany do łączności. Wraz z wojskiem został ewakuowany do Persji. Stacjonował kolejno w Iraku, Palestynie i Południowej Afryce, po czym drogą wokół Afryki dotarł do Wielkiej Brytanii w kwietniu 1943 roku. Tam został przeniesiony do ośrodka szkoleniowego „cichociemnych” łącznościowców w Szkocji, gdzie został podchorążym. Ostatecznie nie został wysłany do Polski i od lipca 1944 roku do zakończenia wojny pełnił funkcję radiotelegrafisty w Batalionie Łączności Sztabu Naczelnego Wodza, Kompanii Radiotelegraficznej pod Londynem. Po wojnie wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. W marcu 1947 roku zdał maturę w polskim gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Glasgow. Został zdemobilizowany w styczniu 1948 roku. Studiował elektronikę w Polish University College i na Uniwersytecie Londyńskim. Pracował w kilku przedsiębiorstwach zajmujących się elektroniką m.in. w British Communication Corporation. Przez 34 lata pracował w przemyśle brytyjskim. Specjalizował się w dziedzinie niezawodności działania sprzętu elektronicznego w zastosowaniu wojskowym (opublikował kilka artykułów z tej dziedziny). W kręgach polskiego Londynu dał się poznać jako aktywny publicysta, polemista, uczestnik głośnych dyskusji. Związany zrazu ze środowiskiem „Kontynentów”, potem z londyńskim „Przeglądem Powszechnym”, był bliskim współpracownikiem redaktora jezuickiego miesięcznika, ks. Jerzego Mirewicza. W emigracyjnej prasie zamieszczał sprawozdania ze spotkań, wieczorów dyskusyjnych i autorskich, jakie odbywały się w polskich ośrodkach w Londynie, zwłaszcza w Polskim Ośrodku Społeczno-Kulturalnym. W roku 1959 podjął współpracę z Instytutem Literackim. Stał się jednym z najbardziej aktywnych autorów wydawanych przez Jerzego Giedroycia „Zeszytów Historycznych”, publikował też w „Kulturze”.
Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół takich tematów jak: historia wojskowości, II wojna światowa, łączność między emigracją wojenną a krajem, Armia Krajowa, Narodowe Siły Zbrojne. Mieszkał w Londynie. Jest laureatem nagrody przyznawanej przez Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie.
Liczący ponad 750 kart (3 tomy) zbiór korespondencji Zbigniewa Siemaszki z Jerzym Giedroyciem (oryginalne listy Siemaszki i kopie odpowiedzi Giedroycia), a także wiele innych niepublikowanych materiałów źródłowych związanych z działalnością Z. Siemaszki, znajduje się w Archiwum Instytutu Literackiego.
Zmarł 2 lutego 2021 roku w Londynie.
Wybrane publikacje Książki Janina Hobler, Polonistka w mundurze: ze Lwowa, przez Sowiety, Iran, Irak, Palestynę do Wlk. Brytanii: wspomnienia, wiersze, dokumenty, listy, zdjęcia, oprac. Z. S. Siemaszko, Londyn: Oficyna Poetów i Malarzy 1982. Narodowe Siły Zbrojne, Londyn: Odnowa 1982 (wiele wydań). Wojsko od podszewki (sylwetki i sytuacje), Londyn: Oficyna Poetów i Malarzy 1984. Powstanie warszawskie – kontakty z ZSRR [Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich] i PKWN [Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego], Warszawa: „Recto” 1987. W sowieckim osaczeniu 1939-1943, Londyn: Polska Fundacja Kulturalna 1991. Świadkowie przeżyć sowieckich 1939-1946, oprac., przypisy, tł. Zbigniew S. Siemaszko, Londyn: Polska Fundacja Kulturalna 1999. Zaplecze i młodość: (XV wiek – 17 września 1939 r.), Londyn: Polska Fundacja Kulturalna 2000. Pod sowiecką władzą (1939–1942), Londyn 2001. Ci, którzy odeszli (1953-2002), Londyn: Polska Fundacja Kulturalna 2002. Radiotelegrafia i radiowywiad (1939-1946), Londyn: Polska Fundacja Kulturalna 2003. Działalność generała Tatara (1943-1949), wyd. 2 popr. i uzup., Lublin: „Norbertinum” 2004. Lata zanikającej nadziei (1942-1945), Lublin: Norbertinum Wydawnictwo – Drukarnia – Księgarnia 2006. Sprawy i troski 1956-2005, Lublin: Norbertinum Wydawnictwo – Drukarnia – Księgarnia 2006. Korespondencja z Jerzym Giedroyciem (1959-2000), Lublin: Norbertinum Wydawnictwo – Drukarnia – Księgarnia 2008. Józef Mackiewicz: listy, opracowania, wspomnienia, Lublin: Norbertinum Wydawnictwo – Drukarnia – Księgarnia 2009. Polacy i Polska w drugiej wojnie światowej, wyd. 2. fotooffs. według wyd. 1, Lublin: Norbertinum Wydawnictwo – Drukarnia – Księgarnia 2010. Łączność i polityka 1939-1946 : zbiór opracowań, wyd. 2. fotooffsetowe, Lublin: Norbertinum Wydawnictwo – Drukarnia – Księgarnia 2011. Generał Anders w latach 1892–1942, Londyn – Warszawa – Łomianki: Wydawnictwo LTW 2012.
Najważniejsze artykuły na łamach „Kultury” i „Zeszytów Historycznych” Rozmowa z gen. Andersem w dniu 31 lipca 1967 roku, „Kultura” 1970, nr 7-8 (274-275), s. 26–39. Wojenne kontakty z Krajem, „Kultura” 1959, nr 5 (139), s. 135–141. Retinger w Polsce w 1944 roku, „Zeszyty Historyczne” 1967, z. 12, s. 56–115. Szara eminencja w miniaturze, „Zeszyty Historyczne” 1973, z. 23, s. 172–185. Łączność radiowa Sztabu Naczelnego Wodza w przededniu powstania warszawskiego, „Zeszyty Historyczne” 1964, z. 6, s. 64–116. Misja kuriera politycznego Mostwina, „Zeszyty Historyczne” 1973, z. 26, s. 212–222. Grupa Szańca i Narodowe Siły Zbrojne, „Zeszyty Historyczne” 1972, z. 21, s. 3–26. Powstanie Warszawskie. Kontakty z ZSRR i PKWN, „Zeszyty Historyczne” 1969, z. 16, s. 5–66. Rozmowy z kapitanem Stanisławem Szabunią. Z komentarzami płk. Janusza Prawdzic-Szlaskiego, „Zeszyty Historyczne” 1973, z. 25, s. 102–149. Brygada Świętokrzyska (1945-1946), „Zeszyty Historyczne” 1976, z. 38, s. 31–58. Płk Janusz Prawdzic-Szlaski, organizator AK na Nowogródczyźnie, „Zeszyty Historyczne” 1984, z. 67, s. 17–32. Rozmowy z Wehrmachtem w Wilnie, luty 1944, „Zeszyty Historyczne” 1984, z. 69, s. 81–121. Jeńcy wojenni (ZSSR 1939-1941), „Zeszyty Historyczne” 1987, nr 82, s. 86–105. Biskup wileński (1918-1925) Matulewicz na tle ówczesnych stosunków polsko-litewsko-białoruskich, „Zeszyty Historyczne” 1988, z. 84, s. 3–29.
Przypisy
Bibliografia Emigrant. Wywiad-rzeka ze Zbigniewem S. Siemaszką, prowadzący wywiad: Piotr Godzina, Lublin: Fundacja Niepodległości 2014, . Krzysztof A. Dorosz, O wspomnieniach Zbigniewa S. Siemaszki, „Archiwum Emigracji”, t. 11 (2009): Piśmiennictwo wspomnieniowe Drugiej Emigracji, red. Wacław Lewandowski, Rafał Moczkodan, s. 132–138. Rafał Habielski, Życie społeczne i kulturalne emigracji, Warszawa 1999, s. 196–197. https://web.archive.org/web/20171107011933/http://www.kulturaparyska.com/pl/ludzie/typ/historycy/zbigniew_sebastian_siemaszko
Linki zewnętrzne Kultura Paryska: Zbigniew Sebastian Siemaszko Biografia
https://web.archive.org/web/20150114082438/http://www.zppno.org/laureaci/81-biogramy-laureatow-nagrod-literackich Norbertinum: Zbigniew S. Siemaszko
Kategoria:Polscy historycy emigracyjni Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie Kategoria:Polscy pisarze emigracyjni Kategoria:Ludzie związani z paryską „Kulturą” Kategoria:Żołnierze Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR 1941–1942 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2021