Johannes Schlaf, ps. lit.: Bjarne P. Holmsen, Hans Bertram (ur. 21 czerwca 1862, w Querfurt, Saksonia-Anhalt, Niemcy, zm. 2 lutego 1941, tamże) – niemiecki pisarz, dramaturg, poeta i tłumacz; przedstawiciel naturalizmu.
Życiorys Studiował teologię w Halle, potem od 1885 filologię klasyczną i germanistykę w Berlinie. Związał się z inspirującą powstanie naturalizmu niemieckiego grupą literacką „Durch”, współpracował (1888-1892) z Arno Holzem. Po przewlekłej chorobie nerwowej opuścił Berlin, mieszkając w Magdeburgu, następnie w Weimarze i wreszcie w Querfurcie.
Twórczość Już podczas studiów był aktywnym pisarzem, ale najwybitniejsze jego dzieła powstały w okresie współpracy z Holzem, m.in.: (we współautorstwie) nowele naturalistyczne ze zbioru Neue Gleise: Papa Hamlet, dramat Familie Selicke, a również artykuły teoretyczno-literackie i utwory poetyckie. Głównymi wyróżnikami lansowanego przez obydwu autorów tzw. naturalizmu konsekwentnego były: analiza środowiskowa wsparta wiedzą socjologiczną, opis koncentrujący się na szczególe. Około roku 1900 w pisarstwie Schlafa nastąpił zwrot ku impresjonistycznemu psychologizmowi. W swej późnej twórczości lansował antykopernikańską geocentryczną wizję świata.
Przywiązanie do rodzinnego miasta Querfurtu znalazło wyraz w jego utworach: In Dingsda, Frühling, Neues aus Dingsda.
Schlaf jest też autorem licznych przekładów w literatury francuskiej (Zola, Balzac) i amerykańskiej (Whitman).
Ważniejsze prace Detlev von LiliencronJohannes Schlaf – Detlev von Liliencron Papa Hamlet, razem z Arno Holzem, 1889 Die Familie Selicke, dramat, razem z Arno Holzem, 1890 In Dingsda, poezja prozą, 1892 Meister Oelze, dramat, 1892 Gertrud, dramat, 1898 Die Feindlichen, dramat, 1898 Stille Welten. Neue Stimmungen aus Dingsda, 1899 Der Bann, dramat, 1900 Das dritte Reich, nowela, 1900 Die Suchenden, nowela, 1902 Peter Boites Freite, powieść, 1903 Der Kleine, powieść, 1904 Weigand, dramat, 1906 Kritik der Taineschen Kunsttheorie, 1906 Der Prinz, powieść, 1908 Am toten Punkt, powieść, 1909 Aufstieg, powieść, 1911 Religion und Kosmos, 1911 Mieze. Der Roman eines freien Weibes, powieść, 1912 Das Recht der Jugend, Erzählung, 1913 Tantchen Mohnhaupt und Anderes. Dingsda-Geschichten, 1913 Professor Plassmann und das Sonnenfleckenphänomen. Weiteres zur geozentrischen Feststellung, 1914 Auffallende Unstichhaltigkeit des fachmännischen Einwandes. Zur geozentrischen Feststellung, 1914 Mutter Lise, powieść, 1917 Zwei Erzählungen, 1918 Die Erde – nicht die Sonne. Das geozentrische Weltbild, 1919 Gedichte in Prosa, 1920 Miele. Ein Charakterbild, 1920 Die Greisin. Vorfrühling, opowiadania, 1921 Die Wandlung, nowela, 1922 Das Gottlied, 1922 Seele, 1922 Ein Wildgatter schlag' ich hinter mir zu … Vaterländisches aus Dingsda, 1922 Radium, Stories, 1922 Die Wandlung, opowiadania, 1922 Der Weihnachtswunsch und anderes. Neue Erzählungen aus Dingsda, 1924 Deutschland, 1925 Die Nacht der Planeten, 1925 Die andere Dimension, opowiadania, 1926 Die Mutter, zbiór wierszy, 1927 Das Spiel der hohen Linien, zbiór wierszy, 1927 Kosmos und kosmischer Umlauf. Die geozentrische Lösung des kosmischen Problems, 1927 Die Sonnenvorgänge, 1930 Neues aus Dingsda, 1933 Zur Aprioritätenlehre Kants, 1934 Vom höchsten Wesen, 1935 Ein wichtigstes astronomisches Problem und seine Lösung, 1937 Aus meinem Leben. Erinnerungen, 1941
Przypisy
Bibliografia Raleigh Whitinger: Johannes Schlaf and German naturalist drama. Columbia: Camden House 1997. (= Studies in German literature, linguistics, and culture) Frisch, Walter, "German Modernism" (Berkeley: University of California Press, 2004), ss. 39–43. Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN pod red. Marka Zybury. Warszawa – Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 277. ISBN 83-01-11995-0 (autor biogramu: Marek Zybura).
Linki zewnętrzne Johannes Schlaf — wybór polskich przekładów prac poety Johannes Schlaf — wybór prac w Project Gutenberg Johannes Schlaf – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Naturaliści (pisarze) Kategoria:Niemieccy pisarze Kategoria:Niemieccy poeci XIX wieku Kategoria:Niemieccy poeci XX wieku Kategoria:Pisarze związani z Weimarem Kategoria:Urodzeni w 1862 Kategoria:Zmarli w 1941