Partie polityczne w Indiach – ugrupowania polityczne funkcjonujące w indyjskim systemie wielopartyjnym.
W roku 2016 Państwowa Komisja Wyborcza wyróżniła 1841 partii politycznych, w tym: 7 partii krajowych (national parties), 49 partii stanowych (state parties), nazywanych także regionalnymi, oraz 1785 zarejestrowanych partii nierozpoznanych (unrecognised parties). Kryterium, które klasyfikuje partię polityczną do powyższych kategorii, jest jej pozycja na scenie politycznej, mierzona wynikami, jakie partia uzyskuje w wyborach na poziomie państwa i stanu oraz liczbą mandatów w Lok Sabha i Vidhan Sabha.
Partie krajowe W republice Indii zarejestrowanych jest siedem partii krajowych: All India Trinamool Congress (Ogólnoindyjski Kongres Obywatelski, AITC), Bahujan Samaj Party (znaczenie literalne nazwy partii: partia tych, co stanowią większość, BSP), Indyjska Partia Ludowa (BJP), Komunistyczna Partia Indii (Communist Party of India, CPI), Komunistyczna Partia Indii Marksistowska (Communist Party of India (Marxist), CPM), Indyjski Kongres Narodowy (INC), Nacjonalistyczna Partia Kongresowa (Nationalist Congress Party, NCP).
Każda krajowa partia spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów: partia posiada co najmniej 2% mandatów, czyli 11 miejsc w Lok Sabha, które wygrała w co najmniej trzech różnych stanach; w wyborach powszechnych lub do Vidhan Sabha partia zebrała minimum 6% głosów w czterech stanach i dodatkowo posiada cztery mandaty w Lok Sabha; partia jest uznawana jako partia stanowa w co najmniej czterech stanach.
Najważniejszą rolę w Indiach odgrywa od lat centrowy Indyjski Kongres Narodowy, założony w 1885 r. i kierowany przez „dynastię” Nehru-Ghandi. Jego największym konkurentem jest Narodowy Sojusz Demokratyczny, po przywództwem Indyjskiej Partii Ludowej, zaś po lewej stronie sceny politycznej znajdują się ugrupowania skupione we Froncie Lewicy. Większość ugrupowań poza dwoma głównymi partiami to ugrupowanie regionalne lub działające tylko w części kraju.
Główne partie i sojusze polityczne Prawica: Indyjska Partia Ludowa (Bharatiya Janata Party, BJP) i Narodowy Sojusz Demokratyczny (National Democratic Alliance) Centrum: Indyjski Kongres Narodowy (Indian National Congress, INC) Lewica: Komunistyczna Partia Indii i Front Lewicy (Left Front)
Narodowy Sojusz Demokratyczny Indyjska Partia Ludowa (Bharatiya Janata Party, BJP) – partia prawicowa, jedna z dwóch najsilniejszych partii (obok INC), liderująca Narodowemu Sojuszowi Demokratycznemu. Założona w 1980 jako kontynuatorka Janaty i Indyjskiego Zgromadzenia Ludowego Shiv Sena – regionalna partia nacjonalistyczno-hinduistyczna, założona w 1966, działająca głównie w stanie Maharasztra Janata Dal – regionalna partia centrowa, założona w 2003, działająca w stanach Bihar i Karnataka – partia regionalna działająca w stanie Pendżab – partia regionalna działająca w stanie HarianaINLD rejoins NDA. – partia regionalna działająca w stanie Asam – partia regionalna działająca w stanie Uttar Pradesh Nagaland People’s Front – partia regionalna działająca w stanie Nagaland Telugu Desam Party (Telangana Rashtra Samithi) – regionalna partia konserwatywna, założona w 1982, działająca w stanie Andhra Pradesh – partia regionalna działająca w stanie Bengal Zachodni – partia regionalna działająca w stanie Uttarakhand – partia regionalna działająca w stanie Bengal Zachodni – partia regionalna działająca w stanie Dżammu i Kaszmir
Indyjski Kongres Narodowy Indyjski Kongres Narodowy (Indian National Congress, INC) – najważniejsza partia w historii Indii, istniejąca od 1885, samodzielnie rządziła krajem od uzyskania niepodległości w 1947, aż do 1977, a następnie w latach 1980–1989, 1991–1996 i 2004–2014. Wśród jej przywódców byli Mahatma Gandhi, Jawaharlal Nehru, jego córka Indira Gandhi, syn Indiry Rajiv Gandhi i jego żona Sonia Gandhi. Partia centrowa.
Front Lewicy Komunistyczna Partia Indii – partia komunistyczna, założona w 1925, przewodzi Frontowi Lewicy, sprawującemu rządy (teraz lub w historii) w stanach Bengal Zachodni, Kerala i Tripura. Komunistyczna Partia Indii (Marksistowska) – partia komunistyczno-marksistowska, założona w 1967. Partia Rewolucyjnych Socjalistów – partia socjalistyczno-komunistyczna, założona w 1940. All India Forward Bloc – partia nacjonalistyczno-lewicowa, założona w 1939. Socjalistyczna Partia Bengalu Zachodniego – regionalna partia socjalistyczna działa na obszarze Bengalu Zachodniego.
Inne partie i ugrupowania ponadregionalne Ogólnoindyjska Partia Ludu Drawidów (All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam, AIADMK) – partia socjaldemokratyczna, założona w 1972. Partia Zwyczajnego Człowieka (Aam Aadmi Party) – partia centro-lewicowa, założona w 2012. Sikkim Democratic Front – partia lewicowa, założona w 1993, rządząca w stanie Sikkim.
Dawne partie polityczne Partia Wolności – partia liberalna, istniała w latach 1959–1974. Janata (Partia Ludowa) – partia prawicowa, powstała jako koalicja, istniała w latach 1977–1980, rządziła w latach 1977–1979, większość polityków utworzyła następnie Indyjską Partię Ludową Indyjskie Zgromadzenie Ludowe (Bharatiya Jana Sangh, BJS) partia nacjonalistyczna, istniała w latach 1951–1977 oraz 1979–1980. W latach 1977–1979 weszła w skład Janaty, a w 1980 jej działacze współtworzyli Indyjską Partię Ludową. Thayaga Marumalarchi Kazhagam – partia regionalna, istniała w latach 1991–1996. Thamizhaga Munnetra Munnani – partia regionalna, istniała w latach 1998–1999, założona przez rozłamowców z INC, weszła w skład Janata Dal. MGR Anna Dravida Munnetra Kazhagam – partia regionalna istniejąca w latach 1998–2002, przyłączyła się do BJS Komunistyczna Partia Indii (Maoistowska) – partia komunistyczno-maoistowska, założona w 2004, zdelegalizowana w 2009Centre declares Maoists as terrorists, CPM differs.
Partie regionalne Spośród wszystkich zarejestrowanych partii stanowych, aktywnych jest około 30. Ich wielość i różnorodność jest naturalną konsekwencją zróżnicowania indyjskiego elektoratu. Co do zasady od partii krajowych partie stanowe odróżnia nie program, bo ten może tak samo odnosić się do spraw ważnych dla całego kraju (ubóstwo, praktykowanie niedotykalności), a kryteria formalne.
Partia stanowa musi spełnić co najmniej jedno z poniższych kryteriów: powinna wygrać co najmniej 3% mandatów albo 3 mandaty w zgromadzeniu stanu; powinna wygrać co najmniej jeden mandat lub co najmniej jeden mandat na każde 25 mandatów jakie przysługują danemu stanowi w Lok Sabha; 3. powinna uzyskać minimum 6% wszystkich ważnych głosów oddanych w wyborach do Loka Sabha lub zgromadzenia stanu, i powinna dodatkowo wygrać jeden mandat w Lok Sabha i dwa w zgromadzeniu stanu podczas tych wyborów; lub 4. Nawet jeśli partia nie zdobędzie żadnego mandatu w Lok Sabha ani zgromadzeniu stanu, a zdobędzie 8% głosów w danym stanie, to wciąż może zostać zarejestrowana jako partia stanowa.
Przypisy
Bibliografia
Encyklopedia.com – Indie (ang.) Indie w rulers.org
Linki zewnętrzne Strona INC Strona All India Forward Bloc