Szkoła Podchorążych Saperów (SPSap) – ośrodek szkolenia saperów Ludowego Wojska Polskiego.

Geneza szkoły 30 czerwca 1944 powstaje Centralna Szkoła Podchorążych Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, a w skład centrum wchodzi Szkoła Podchorążych Saperów złożonej z 4 plutonów szkolnych i 1 plutonu parkowego (zabezpieczenia). Podchorążowie przysięgę wojskową złożyli w dniu 3 września 1944r na sztandar Centralnej Szkoły Podchorążych Polskich Sił Zbrojnych, na ręce dowódcy pułkownika Michała Jurkina. Zasadniczym celem kształcenia podchorążych kompanii saperskiej było przygotowanie kadr dowódczych niższych szczebli - głównie dowódców plutonów - na potrzeby jednostek inżynieryjno-saperskich WP. W tym okresie realizowano wojenny program szkolenia na kursach 4-, 6-micsięcznych: 1 i 2 pluton - 5 miesięcy; 3 pluton - 6 miesięcy; 4 pluton - 4,5 miesiąca, gdyż podchorążowie tego plutonu posiadali już przygotowanie ogólno wojskowe wyniesione ze służby frontowej. Program nauczania obejmował cykl teoretyczny z przedmiotów ogólno wojskowych (regulaminy, musztrę, wychowanie fizyczne, taktykę, topografię, łączność, uzbrojenie oraz szkolenie chemiczne), jak również specjalistycznych (minerstwo i zapory, fortyfikacje i maskowanie, drogi i mosty, forsowanie i organizację przepraw, taktykę wojsk inżynieryjnych). Cykl praktyczny realizowano w czasie ćwiczeń taktyczno-bojowych w trzech etapach: pierwszy, trwający do 6 tygodni sprowadzał się do wyszkolenia pojedynczego sapera i drużyny; drugi, obejmujący okres do 4 tygodni miał na celu wyszkolenie dowódcy drużyny saperów oraz trzeci, w wymiarze 6-8 tygodni przygotowywał podchorążego do pełnienia funkcji instruktorsko- -metodycznych, głównie zaś dowodzenia plutonem saperów. Praktyka dowódczo-instruktorska była następnym etapem szkolenia kursowego, która, w zależności od rodzaju wojsk, trwała od 2 do 4 tygodni. Realizowano ją w pododdziałach szkolnych, które rozpoczęły szkolenie w późniejszym terminie. Egzaminy kończyły etap saperskiej edukacji w ramach CSP. Według ówczesnego programu obejmowały one: przedmioty ogólne (wychowanie polityczne, wyszkolenie bojowe - taktykę, wyszkolenie strzeleckie, musztrę, regulaminy, wychowanie fizyczne, terenoznawstwo i wyszkolenie chemiczne - gazownictwo) oraz specjalistyczne (fortyfikacje, przeszkody minerskie - zapory minowe, wysadzanie - minerstwo, mosty wojskowe, drogi wojskowe, maszyny inżynieryjne, przeprawy, prace podziemno-minerskie, maskowanie i elektrotechnikę)50. 14 sierpnia 1944 r. odbyła się pierwsza promocja 47 absolwentów 1. i 2. plutonu kompanii szkolnej saperów CSP. Promocja 15 absolwentów 3. plutonu odbyła się 15 września, a 13 absolwentów 4. plutonu 25 października 1944 r.51 Łącznie należy przyjąć, że 75 oficerów młodszych w stopniu podporucznika zostało wyszkolonych w ramach Centrum i zasiliło liniowe jednostki inżynieryjno-saperskie WP. Wówczas, w ramach CSP WP zorganizowano nową — drugą kompanię szkolną podchorążych saperów w składzie czterech plutonów po trzy drużyny. W pierwszych dniach września 1944 roku 100-osobowa szkolna kompania podchorążych saperów rozpoczęła szkolenie programowe. Obejmowało ono 22 przedmioty z cyklu ogólno wojskowego oraz specjalistycznego w wymiarze 1260 godzin lekcyjnych w planowanym 5,5-miesięcznym okresie szkolenia. Ramowy program kształcenia nie został poddany zasadniczej zmianie w stosunku do pierwszego turnusu. Cele kształcenia i treści nauczania oraz skład organizacyjny kursu nie uległy również poważniejszym modyfikacjom. W zakresie rekrutacji kandydatów usiłowano przestrzegać kryteriów obowiązujących w szkoleniu wojennym podchorążych WP. Od kandydatów wymagano więc cenzusu wykształcenia gimnazjalnego (lub zbliżonego - minimum 2-3 klas gimnazjum). Jednak i to kryterium okazało się nieosiągalne, więc przyjmowano również z wykształceniem podstawowym. Preferowano także podoficerów lub żołnierzy z pełnym wojskowym przeszkoleniem podstawowym. Druga szkolna kompania podchorążych saperów nie zakończyła przewidzianego planem kursu szkoleniowego w Riazaniu. Na przełomie stycznia i lutego 1945 roku przeniesiono ją do Krakowa i weszła w skład organizacyjny Oficerskiej Szkoły Piechoty nr 1. Tam też podchorążowie w pierwszej dekadzie marca 1945 roku przystąpili do końcowej sesji egzaminacyjnej. Promocja oficerska tej kompanii odbyła się 15 marca 1945 r. w Krakowie, a szlify oficerskie otrzymało 71 podchorążych, w tym: 63 stopień podporucznika i 8 na stopień chorążego w korpusie inżynieryjno-saperskimKształcenie kadr oficerskich wojsk inżynieryjnych w latach 1924-1994 s. 72-76.

Struktura Szkoły Komenda 4 plutony szkolne 1 pluton parkowy (zabezpieczenia)

Dowódca kompanii por Tadeusz Żółkiewski kpt Aleksander Kapustin

Kadra szkoły ppor Stanisław Szmidlin – zastępca ds. politycznych por Jan Kłos – dowódca 1 plutonu por Stanisław Tomaszewicz - dowódca 2 plutonu por Stanisław Stępniak - dowódca 3 plutonu por Stanisław Jurneczko - dowódca 4 plutonu ppor Józef Dyrynda – dowódca plutonu parkowego sierż. Tawliszyn – szef kompanii

Wykładowcy por Włodzimierz Dymidas – polityczno wychowawcze mjr Siergiej Sawinow – fortyfikacja i maskowanie kpt Konstanty Panow – minerstwo i zapory por Nefret Dierbieniew – przeprawy por Eugeniusz Jakowlew – taktyka ppor Józef Dyrynda – techniczneSpod Lubartowa do Riazania i Krakowa s. 84-85

Absolwenci Ignacy Antosz Franciszek Bandurek Łukasz Barczyński Tadeusz Bełza Aleksander Bielik Jan Bielański Zygmunt Bielski Bronisław Brodawczuk Henryk Bursztyn Teofil Czonasz Mikołaj Czumak Mieczysław Derenowski Edmund Drozdowicz Zygmunt Falkowski Henryk Fiszel Józef Gastfreund Natan Gastfreund Antoni Gawdzik Jakub Goldfarb Tadeusz Gołąb Mieczysław Grunwald Eliasz Herzig Lejba Hoppen Stanisław Hryckiewicz Tadeusz Jejdelski Jan Janiszyn Stefan Jasieńko Bolesław Kartaszewski Zbigniew Kędzierski Wincenty Koładenny Czesław Kondracki Mieczysław Liwiecki Romuald Lichodziejewski Marek Lichtblau Piotr Łozicki Bolesław Maziarz Jerzy Melibruda Leonard Mingało Edward Morawski Jan Niewiadomski Franciszek Olipra Stanisław Ossowski Władysław Ossowski Edward Perskiewicz Bolesław Pietrzykowski Czesław Piotrowski Leon Reches Ignacy Potocki Stanisław Ryszowski Włodzimierz Semkow Kazimierz Skrzymiński Norbert Stanny Edward Stecki - Popowski Stanisław Szczepański Stanisław Szeniawski Tomasz Szeremeta Tadeusz Tomczyk Zbigniew Tomczyk Turyn Mieczysław Kazimierz Turzyński Henryk Urbański Piotr Zieliński Eugeniusz ZigerzSpod Lubartowa do Riazania i Krakowa s. 176-177

Przypisy

Bibliografia Karol Dideńko, Wojska inżynieryjno -saperskie LWP 1943 - 1945, wyd. MON Warszawa 1978 Zdzisław Józef Cutter, Kształcenie kadr oficerskich wojsk inżynieryjnych w latach 1924-1994, AJD, Częstochowa 2013, .

Kategoria:Szkolnictwo ludowego Wojska Polskiego