mały|Widok ogólny lamusa Gnieździłowo, Hnieździłowo, Hnieździłów (błr. Гняздзілава, Hniazdziława; ros. Гнездилово, Gniezdiłowo) – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, około 6 km na południe od Dokszyc.
Historia W 1407 roku książę Witold podarował miejscowość bojarowi Wojciechowi Moniwidowi, który miał dwie córki. Wychodząc za mąż Zofia Moniwid wniosła w wianie południowe Gnieździłowo Mikołajowi Radziwiłłowi, natomiast Jadwiga wniosła północne Gnieździłowo w posagu Olechnie Sudymuntowiczowi. W wyniku kolejnych ślubów i spadków północny Gnieździłowo przeszło w ręce Stanisława Naruszewicza. W 1613 roku syn Stanisława Wojciech sprzedał majątek rodzinie Rudominów, którzy z kolei sprzedali go Józefowi Korsakowi, fundatorowi klasztoru karmelitów bosych w Głębokiem, który podarował majątek założonemu przez siebie klasztorowi. W pierwszej połowie XVII wieku wybudowano we wsi kościół, który został zburzony w czasie wojny polsko-rosyjskiej w latach 1654-1667. Po tej wojnie wybudowano tu kościół unicki fundacji Kiszków, który funkcjonował do 1842 roku, kiedy w ramach kasaty władze skonfiskowały wszystkie własności unitów i karmelitów. Kościół unicki przekształcono na cerkiew prawosławną, która istniała do 1943 roku (gdy została spalona 30 września 1943 roku przez Niemców, wraz z całym północnym Gnieździłowem). W końcu XVIII wieku miejscowość posiadała status wsi duchownej i położona była w powiecie oszmiańskim, w województwie wileńskimВялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 82.. Po kasacie Gnieździłowo przez kilkadziesiąt lat należało do władz carskich, po czym pod koniec XIX wieku stało się własnością rodziny Koziełł-Poklewskich. Ostatnim właścicielem dóbr był Mirosław Słotwiński, syn Wilhelminy Koziełł-Poklewskiej i Józefa Słotwińskiego.
W 1949 roku urządzono tu kołchoz. W 2013 roku miejscowość była agromiasteczkiem i sąsiadowała z Północnym Gnieździłowem (Паўночнае Гняздзілава) i Południowym Gnieździłowem (Паўднёвае Гняздзілава).
Dawne zabytki Istniejący tu do II wojny światowej murowany dwór został wybudowany w pierwszej połowie XIX wieku, później znacząco rozbudowany. Przy lewym skrzydle dworu stała obszerna, w całości oszklona oranżeria, służąca jako ogród zimowy. Przed 1914 rokiem istniała tu cerkiew pw. Narodzenia Matki Bożej.
Majątek w Gnieździłowie został opisany w 1. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego.
Zobacz też Zdjęcia dworu na stronie radzima.org Zdjęcie cerkwi Narodzenia Matki Bożej, sprzed 1914 roku
Przypisy
Kategoria:Rejon dokszycki Kategoria:Agromiasteczka w obwodzie witebskim Kategoria:Wsie duchowne I Rzeczypospolitej (województwo wileńskie)