Oscar Bluemner (ur. jako Friedrich Julius Oskar Blümner 21 czerwca 1867 w Prenzlau, w Królestwie Prus, zm. 12 stycznia 1938 w South Braintree, w USA) – malarz amerykański pochodzenia niemieckiego, przedstawiciel modernizmu.
Najbardziej znany z geometrycznych, nasyconych kolorem pejzaży, stanowiących syntezę natury i przemysłu. Po 1933 roku podpisywał swoje obrazy Florianus, łacińską idealizacją swojego nazwiskaStąd w niektórych opracowaniach figuruje jako Oscar Florianus Bluemner.
Życiorys Młodość w Niemczech Friedrich Julius Oscar Blümner urodził się w rodzinie o bogatych tradycjach artystycznych; jego ojciec był mistrzem masonerii. W 1871 roku zaczął rysować i malować bezpośrednio z natury. W lokalnym gimnazjum w Elberfeld uczył się historii sztuki, uczestnicząc również w kursach: rysunku kredą i pastelami oraz malarstwa akwarelowego i pejzażowego. W 1885 roku miał w gimnazjum własną wystawę. W 1886 roku rozpoczął studia na Konigliche Technische Hochschule w Berlinie na wydziale architektury. Po ukończeniu studiów otrzymał medal królewski. Wykonał kilka projektów budynków użyteczności publicznej w Niemczech. Pomimo obiecującej kariery architekta postanowił porzucić konserwatywne środowisko artystyczne Niemiec na rzecz amerykańskiej awangardy.
Wyjazd do Ameryki W październiku 1892 roku Blümner wyjechał do Ameryki osiedlając się w styczniu 1893 roku w Chicago, gdzie został asystentem architekta. Uczestniczył w przygotowaniach do World’s Columbian Exposition w 1893 roku. W 1897 roku ożenił się z Liną Schumm, a w 1899 otrzymał obywatelstwo amerykańskie. W poszukiwaniu pracy Bluemner często podróżował między Chicago a Nowym Jorkiem, osiedlając się w tym ostatnim w 1900 roku. Tam zaczął uczestniczyć w konkursach i wystawach architektonicznych. Był zwolennikiem stylu Henry’ego Richardsona, podziwiał też dokonania Franka Lloyda Wrighta. W 1904 roku podjął współpracę z architektem Michaelem J. Garvinem, który przywłaszczył sobie jego projekt Bronx Borough Courthouse, zmuszając go do dochodzenia swych praw finansowych w sądzie. Spór ten, a także rozczarowanie polityką architektoniczną sprawiły, iż Bluemner zniechęcił się do architektury i zaczął bliżej interesować się życiem artystycznym Nowego Jorku odwiedzając galerie, muzea i salony aukcyjne. Zwiedził kilka ważnych wystaw, jak pokaz prac impresjonistów w galerii Durand-Ruel czy wystawę „The Eight” w Macbeth Gallery. W 1908 roku odwiedził 291 Gallery zaprzyjaźniając się z Alfredem Stieglitzem. Dołączył do grupy nowojorskich awangardzistów znanych jako „291”, mających w swych szeregach takich artystów, jak Arthur Dove, Marsden Hartley, Georgia O’Keeffe, John Marin, Charles Demuth i Paul Strand. Związek ze Stieglitzem zaważył na dalszej karierze Bluemnera. W 1910 roku postanowił on ostatecznie zerwać z architekturą, a w 1911 roku namalował swój pierwszy obraz olejny. Wczesne, dojrzałe prace artysty, poczynając od roku 1911, wyrażają w dużym stopniu jego zależność zarówno od filozofii niemieckiej jak i niemieckiego malarstwa ekspresjonistycznego. Z tych wczesnych prac tylko kilka przetrwało w formie, w jakiej zostały pierwotnie namalowane; z wielu z nich pościerał on i zeszlifował powierzchnie, by przerobić je kilka lat później.
Stieglitz po raz pierwszy w Ameryce zaprezentował w swojej galerii prace Henriego Matisse’a, Paula Cézanne’a i Vincenta van Gogha, wspierał też młodych amerykańskich malarzy, w tym Bluemnera, wystawiając ich prace w swojej galerii. Bluemner dzięki temu uzyskał solidne podstawy, jeśli chodzi o historię sztuki, aktywnie działał jako recenzent sztuki, wykładowca, pisarz i krytyk. Później stał się stałym współpracownikiem Stieglitza w wydawaniu czasopisma Camera Work.
Powrót do Europy W kwietniu 1912 roku Bluemner powrócił do Europy, aby kontynuować naukę. Wiele podróżował w Niemczech, Francji, Włoszech, Anglii i Holandii, gdzie studiował sztukę dawnych mistrzów oraz twórców współczesnych. Sporządzał obszerne notatki, a na podstawie swoich badań wykonał wiele szkiców. Jego wczesne prace wykazują wpływy tonalizmu, impresjonizmu, postimpresjonizmu i sztuki japońskiej, o czym świadczy jego pointylistyczna technika, spłaszczona perspektywa i wyraziste stosowanie koloru. Podczas pobytu za granicą Bluemner wystawiał swoje akwarele w Galerie Fritz Gurlitt w Berlinie, gdzie wcześniej prezentowała swoje kontrowersyjne prace grupa Die Brücke. Podczas pobytu w Anglii zwiedził w Grafton Galleries postimpresjonistyczną wystawę Rogera Frya, pod wpływem której stał się zagorzałym zwolennikiem ideologii modernistycznej
Powrót do Stanów Zjednoczonych Wkrótce po powrocie do Stanów Zjednoczonych, Bluemner zadebiutował w kilku najważniejszych galeriach i wystawach Nowego Jorku; pięć jego prac zostało wystawionych w ramach Armory Show, był też jednym z szesnastu artystów amerykańskich, których twórczość zaprezentowano w 1916 roku na Forum Exhibition of Modern American Painters. Pomimo uczestnictwa w kolejnych wystawach, w tym indywidualnych przez kolejnych dziesięć lat Bluemnerowi nie udało się sprzedać zbyt wielu obrazów, więc żył wraz z rodziną niemal w ubóstwie. W 1926 roku, po przedwczesnej śmierci żony, Liny Schumm Bluemner przeniósł się do South Braintree w stanie Massachusetts. W ciągu następnych paru lat miał kilka znaczących, indywidualnych wystaw w nowojorskich Whitney Studio Galleries i w Marie Harriman Gallery. Ogarnięty przygnębieniem i poczuciem winy zwracał się coraz bardziej w stronę emocjonalnej symboliki koloru, porzucając kraciasty styl Mondriana na rzecz bardziej naturalistycznych pejzaży. Częstymi tematami w tym okresie były u niego dom i drzewa oraz wschody i zachody słońca i księżyca. Nadal eksperymentował z nowymi technikami a jego obrazy olejne, odznaczające się jasną paletą i lśniącą powierzchnią, zyskały uznanie krytyków. Chociaż artysta cieszył się szacunkiem i dużo wystawiał, sprzedaż obrazów często przedstawiała się skromnie. Niestabilna sytuacja gospodarcza i zmiana gustów publiczności dodatkowo przyczyniły się do jego niepewnej sytuacji finansowej. Jego abstrakcyjne prace zaczęły tracić na popularności w miarę wzrostu znaczenia regionalizmu. W 1932 Whitney Museum of American Art zakupiło do swojej stałej kolekcji jeden z jego obrazów. Aby związać koniec z końcem, Bluemner przyjmował zlecenia z agencji rządowych: Public Works of Art project (1934) i Works Progress Administration (1936). Zachorowanie na raka sprawiło, iż zaczął mieć kłopoty z wypełnianiem obowiązków wynikających z umów. Kurczące się perspektywy, rosnące długi, ubóstwo i pogarszający się stan zdrowia sprawiły, iż 12 stycznia 1938 roku odebrał sobie życie.
Dziedzictwo W 1997 roku córka Oscara Bluemnera, Vera Bluemner Kouba (1903–1997) przekazała swoją bogatą kolekcję ponad 1000 prac ojca na rzecz Stetson University. Spuścizna obejmuje prace wykonane w różnych mediach, od szkiców ołówkiem i węglem drzewnym do najważniejszych dzieł jak obrazy olejne i akwarele, reprezentujące wszystkie okresy twórczości artysty. Kouba, która zawsze miała wrażenie, że jej ojciec był niedoceniany w świecie sztuki, przechowywała te prace w swoim domu w DeLand, Floryda, gdzie po przejściu na emeryturę w 1970 roku zamieszkała wraz mężem, Rudolphem Koubą.
W dniach od 7 października 2005 roku do 12 lutego 2006 Whitney Museum of American Art zorganizowało poświęconą artyście wystawę Oscar Bluemner: A Passion for Color. Wystawa, której kuratorem była Barbara Haskell, miała na celu zaprezentowanie całego dorobku artysty od najwcześniejszych dzieł, inspirowanych architekturą do późniejszych, kolorowych pejzaży, ukazujących ich autora w pełni jego możliwości twórczych. Wystawa, pomyślana jako ponowna ocena miejsca Bluemnera w panteonie kluczowych postaci amerykańskiego modernizmu początku XX wieku, była największą do tamtego momentu wystawą retrospektywną, poświęconą jego twórczości.
30 listopada 2011 roku obraz Bluemnera Złudzenie prerii w New Jersey (Czerwona farma w Pochuck) został sprzedany przez nowojorski dom aukcyjny Christie’s za sumę 5 346 500 dolarów.
W 2013 roku Montclair Art Museum zorganizowało wystawę prac Bluemnera zatytułowaną: Oscar Bluemner's America: Picturing Paterson, New Jersey, poświęconą setnej rocznicy dwóch ważnych wydarzeń związanych z jego osobą; w 1913 roku w Paterson Bluemner namalował obrazy przedstawiające tzw. Jedwabny Strajk (Paterson Silk Strike) oraz wziął udział w wystawie Armory Show na Manhattanie, dzięki której społeczeństwo amerykańskie zapoznało się z awangardowymi stylami panującymi w Europie.
Twórczość W ciągu dwóch pierwszych dekad XX wieku Bluemner stworzył własny, niepowtarzalny styl, w którym uwidocznił się wpływ kubizmu, futuryzmu, fowizmu, ekspresjonizmu, synchromizmu oraz jego własnych doświadczeń architektonicznych. Inspiracji do swych obrazów artysta poszukiwał w swoim lokalnym środowisku oraz w krajobrazach, portach i fabrykach Nowego Jorku i New Jersey. Stałym elementem jego twórczości stało się przeciwstawianie natury i przemysłu. Tematami obrazów były blokowe budynki w geometryzujących formach, z ostrymi konturami, umieszczane w abstrakcyjnym pejzażu. Artyście chodziło raczej o uproszczenie rzeczywistości, niż tworzenie czystej abstrakcji. Chcąc tworzyć dzieła dramatyczne i oddziałujące na emocje Bluemner stosował wyraziste, pryzmatyczne kolory w śmiałych kombinacjach i zestawieniach; uważając, iż jego sztuka „powinna pochodzić z wnętrza”, używał koloru jako czynnika psychologicznego i emocjonalnego.
Kolor był dla niego środkiem do tworzenia formy i ożywienia pejzażu. Każdemu z kolorów przypisywał konkretne znaczenie i emocje: kolor czerwony – to kolor główny, maksimum wszystkiego, co artystyczne i ma największy powab, jest symbolem mocy, witalności, energii, życia, ognia, krwi, pasji, walki, emocji i wściekłości, kolor zielony – kojarzy się z odpoczynkiem, z czymś pomiędzy, kolor biały – oznacza światło, energię, śnieg, zimno i czystość, kolor czarny – symbolizuje ciemność, pierwszy plan, smutek, społeczeństwo, kolor szary – stanowi przeciwieństwo koloru, jest neutralny, cofnięty kolor żółty – kojarzy się ze światłem, ciepłem, wesołością, wzmacnia pomarańczowy i czerwony, symbolizuje postęp i inteligencję, jest przeciwieństwem koloru niebieskiego i fioletu, kolor niebieski – to chłód i dystans. Jest pasywny przestrzennie, kontrastowy w stosunku do czerwieni, [wyraża nastrój] od radości do z przygnębienia, kolor fioletowy – oznacza wyróżnienie, uroczystość, rzadkość, niepokój, odległość, jest ubogi w światło, najbliższy szarości.
Osiągnięty przez niego efekt był jednocześnie prosty, złożony i sugestywny, niepodobny do niczego stworzonego przez jego współczesnych. Bluemner przewyższał także swoich kolegów, jeśli chodzi o oryginalność i innowacje techniczne. Często łączył pigment z niezwykłymi materiałami, jak żółtka jaj, żywica, kazeina, gwasz, formaldehyd, lakier i ołów, kładąc je na różne podłoża od płótna do drewna i kartonu. W swoich eksperymentach osiągał charakterystyczne kolory i tekstury, będące kwintesencją jego stylu artystycznego.
W latach 20. Bluemner skoncentrował się na akwarelach, których dramatyczne formy i bogata paleta były efektem jego studiów nad sztuką Orientu, malarstwem symbolistycznym oraz poglądami Johanna Wolfganga von Goethego, Arthura Schopenhauera, Henriego Bergsona i Oswalda Spenglera. Jego obrazy z lat 30., jak cykl Kompozycje na kolorowe tematy (Compositions for Color Themes), zawierały formalne inspiracje muzyką klasyczną oraz ikonograficznie ujęte poglądy Freuda dotyczące podświadomości.
Dorobek Bluemnera i jego wkład w sztukę amerykańską z początku XX wieku stawiają go w rzędzie najważniejszych amerykańskich modernistów.
Zbiory