Metro w Krakowie – proponowany system podziemnego transportu szynowego zarówno w formie metra, jak i premetra w stolicy województwa małopolskiego, Krakowie.

Historia thumb|Sieć metra wg planów z roku 2012 W latach 60. XX wieku pojawiły się pierwsze założenia budowy sieci premetra. Już wtedy odbyła się konferencja naukowców i specjalistów od transportu pt. „Metro w Krakowie”. Od tamtego czasu, mimo że problem był wielokrotnie dyskutowany, nie został poruszony przez władze miasta. Dopiero w 2014 roku projekt wpisano do referendum, w którym 55,11% mieszkańców opowiedziało się za jego realizacją.

W połowie lutego 2018 roku, planowano ogłoszenie przetargu na studium wykonalności szybkiego, bezkolizyjnego transportu szynowego. Na ten cel Urząd Miasta Krakowa przeznaczył 2,370 mln euro, z tego 1,375 mln euro pochodziło z dotacji przyznanej przez Komisję Europejską. Dokument ten miał być gotowy w 2019 roku i miał pozwolić zadecydować którędy i w jakiej formie poprowadzić metro. Kraków jest jedynym miastem w Polsce poza Warszawą, gdzie projekt budowy metra zapisano w oficjalnych dokumentach. 2 sierpnia wybrano wykonawcę studium wykonalności.

Projekt premetra z 2021 roku thumb|Wybrany w 2021 roku przebieg linii premetra. 7 czerwca 2021 roku zaprezentowano wyniki Studium wykonalności, w którym firma ILF Consulting Engineers Polska przeanalizowała łącznie ponad 30 wariantów tras oraz 21 wariantów inwestycyjnych. W ramach „Studium wykonalności budowy szybkiego bezkolizyjnego transportu szynowego w Krakowie” opracowano siedem przebiegów tras. Wykonane zostały liczne symulacje oraz analizy proponowanych możliwości pod względem społecznym, demograficznym i planowanych inwestycji. 7 najlepszych wariantów tras z 4 dodatkowymi podwariantami dla każdego z nich zostało szczegółowo przeanalizowanych pod kątem trzech możliwych środków transportu – oznacza to, że badanych było aż 21 wariantów inwestycyjnych. Analizy wykonano dla 7 horyzontów czasowych w interwałach 5 letnich, w okresie od roku 2028 do roku 2058. Każdy z nich weryfikowany był pod kątem szeregu kryteriów m.in. przewidywanej liczby pasażerów, średniego czasu podróży, uwarunkowań konserwatorskich, węzłów przesiadkowych, potencjału miastotwórczego czy orientacyjnego kosztu przewiezienia jednego pasażera.

W II kwartale 2021 firma zarekomendowała rozwiązanie najlepsze pod względem efektywności, opłacalności finansowej, bezpieczeństwa, ryzyka, czynników społecznych i środowiskowych: wariant szybkiego tramwaju premetra – tzn. taboru tramwajowego z zastosowaniem tuneli na odcinkach najbardziej newralgicznych: głównie na odcinku centralnym, gdzie występują największe utrudnienia na sieci tramwajowej oraz w rejonie wielowariantowego węzła przesiadkowego w Bronowicach. Wariant metra wykraczał poza ramy finansowe miasta. Pierwsza trasa premetra ma mieć 21,82 km długości, do 32 stacji, dwa tunele (6,6 km trasy przebiegać będzie w tunelu) i estakadę (1,4 km trasy); jej koszt szacowany jest na ok. 5,846 mld zł brutto. Wariant ten będzie rekomendowany do dalszych prac przez władze Krakowa, które to przewidują, że w ciągu kilku lat od roku 2021 uda się uzyskać decyzję środowiskową dla pierwszego etapu robót, tj. dla odcinka od przystanku „DH Wanda” do przystanku „Stadion Miejski (odcinek o długości blisko 10,5 km, z czego 5,6 km to tunel pod Śródmieściem, a 1,4 km to estakada).

Konsultacje społeczne (czerwiec 2023) W dniach 5–30 czerwca 2023 r. przeprowadzono konsultacje społeczne dotyczące oceny oddziaływania na środowisko budowy pierwszego etapu premetra. W ich ramach przeprowadzono 4 spotkania stacjonarne dla mieszkańców, w szczególności tych dzielnic, przez które przebiega trasa, tj: II Grzegórzki i XIV Czyżyny, III Prądnik Czerwony, XV Mistrzejowice i XVI Bieńczyce oraz I Stare Miasto.

Zmiana przebiegu pierwszego etapu premetra (grudzień 2023) W grudniu 2023 została podjęta decyzja o wyłączeniu z wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odcinka od Parku Wodnego do ronda Generała Maczka. Projekt w dawnym kształcie nie uzyskałby pozytywnej opinii środowiskowej z powodu generowania nadmiernego hałasu i wibracji, powstania zatorów drogowych, zaburzenia krajobrazu oraz niepotrzebnej wycinki drzew, co negatywnie wpłynęłoby na bezpośrednie sąsiedztwo i obniżyłoby jakość życia codziennego.

Wykonawca zaktualizował kartę informacyjną przedsięwzięcia i przedłożył ją do organu prowadzącego postępowanie administracyjne dot. wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Tym samym I etap budowy premetra obejmować będzie odcinek od skrzyżowania ul. Reymonta i ul. Piastowskiej do realizowanej obecnie linii tramwajowej KST, etap IV (ul. Meissnera – Mistrzejowice) w obszarze Ronda Młyńskiego, z czego odcinek od wysokości ul. Akademickiej do włączenia do linii tramwajowej KST, etap IV przebiegać będzie w tunelu.

Metro – wariant M5D W ramach przygotowania studium wykonalności budowy szybkiego, bezkolizyjnego transportu szynowego w Krakowie zostało przedstawione kilka alternatywnych wariantów w kwestii budowy metra na linii wschód-zachód. Jednym z nich jest wariant M5D. Rozwiązuje on problem z poprowadzeniem linii metra przez ul. Dobrego Pasterza, uwzględnia gęstość zaludnienia oraz kompleksów biurowych/handlowych oraz poprawia komunikację z Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon.

Trasa wariantu posiada przebieg autorski, którego priorytetem jest dogodne połączenie z dworcem kolejowym Kraków Główny. Jest to jedyny wariant, którego trasy nie przebiegają bezpośrednio przez Plac Centralny – stacja Nowa Huta położona jest przy Alei Przyjaźni, co umożliwia dogodne dojście większej liczbie mieszkańców i powiązanie z przestrzenią publiczną Alei Róż. Wariant 5 jest także jedynym, który umożliwia połączenie zarówno osiedla Azory jak i Prądnika Czerwonego z Dworcem Głównym. Na trasach wariantu występują dwa potencjalne odcinki naziemne: w ciągu al. Bora-Komorowskiego (ok. 3000 m) i wzdłuż projektowanej trasy S7 (ok. 1200 m).

Wybór linii M1 i M2 24 września 2025 roku ogłoszono wybór tras M1 i M2 krakowskiego metra. Nowa Huta zostanie połączona liniami M1 z Opatkowicami oraz M2 z Kurdwanowem. Obie linie łącznie będą liczyły 29 stacji i mają obsługiwać 280 tysięcy pasażerów każdego dnia. Przetarg na budowę metra ma zostać ogłoszony do 2030 roku. Koszt całej inwestycji szacowany jest na 13-15 mld zł.

Przewidywane miejsca przystanków linii M1 Nowa Huta Zalew Nowohucki Aleja Róż Rondo Kocmyrzowskie Czyżyny Wiślicka Bora-Komorowskiego Rondo Młyńskie Olsza Rondo Mogilskie Dworzec Główny Stary Kleparz Teatr Bagatela Muzeum Narodowe Rondo Grunwaldzkie Ludwinów Brożka Ruczaj Kampus UJ Bobrzyńskiego Lubostroń Kobierzyn Kliny Opatkowice

Przewidywane miejsca przystanków linii M2 Nowa Huta ... te same miejsca co linia M1 Brożka Łagiewniki Sanktuarium Halszki Witosa Kurdwanów

Zobacz też Tramwaje w Krakowie

Przypisy

Linki zewnętrzne Studium wykonalności budowy szybkiego, bezkolizyjnego transportu szynowego w Krakowie (2021)

Kraków Kategoria:Transport w Krakowie Kategoria:Planowana infrastruktura transportu miejskiego