mały|Endolityczne sinice Endolit – organizm, który żyje wewnątrz skał, a dokładniej w porach między ziarnami skał, także w porach muszli lub szkieletów koralowców. Do endolitów należą niektóre gatunki archeonów, bakterii, glonów, grzybów, porostów i Amoebozoa. Liczne gatunki endolitów to ekstremofile, czyli organizmy żyjące w skrajnie trudnych dla życia warunkach. Endolity znajdowano na skałach na Antarktydzie (w pobliżu powierzchni skał)de la Torre, José R.; Goebel, Brett M.; Friedmann, E. Imre; Pace, Norman R. (2003). Microbial Diversity of Cryptoendolithic Communities from the McMurdo Dry Valleys, Antarctica. Applied and Environmental Microbiology, juli 2003, sid 3858–3867, volym 69, nr 7, ale także w skałach znajdujących się w ziemi na głębokości 3 km. Stanowią obiekt zainteresowania astrobiologów, którzy przypuszczają, że organizmy takie mogłyby żyć również na innych ciałach niebieskich poza ZiemiąWierzchos, J., Camara, B., De Los Rios, A., Davila, A. F., Sanchaz Almazo, M., Artieda, O., Wierzchos, K., Gomez-Silva, B., McKay, C., Ascaso, C. (2011). Microbial colonization of Ca-sulfate crusts in the hyperarid core of the Atacama Desert: Implications for the search for life on Mars. Geobiology, 9, 44-60.
Większość endolitów jest autotrofami – substancje organiczne budujące ich ciało i niezbędne do ich życia uzyskują z przetwarzania substancji nieorganicznych. Nie do końca zbadano, czy pozyskują je bezpośrednio ze skały, czy pośrednio – najpierw rozkładając ją wydzielanymi kwasami. Ponieważ żyją w środowisku, w którym jest bardzo mało wody i pierwiastków niezbędnych do życia, mają bardzo wolną przemianę materii. W niektórych przypadkach ich komórki dzielą się z częstotliwością raz na sto lat. Wiele swojej energii przeznaczają na naprawę uszkodzeń komórek spowodowanych przez promieniowanie kosmiczne, bardzo mało na rozrodczość i wzrost.
Wśród endolitów wyróżnia się 3 grupyStjepko Golubic, E.Imre Friedmann, and Jürgen Schneider (June 1981). The lithobiotic ecological niche, with special reference to microorganisms. Journal of Sedimentary Research "51" (2): s. 475–478: hasmoendolity – kolonizują pęknięcia i szczeliny w skałach euendolity – aktywnie wnikają do wnętrza skał i wytwarzają szczeliny dostosowane do ich rozmiaru i kształtu ciała kryptoendolity – kolonizują ubytki strukturalne w porowatych skałach, w tym ubytki wytworzone i opuszczone przez euendolity
Przypisy
Kategoria:Tolerancja ekologiczna