Antoni Patla (ur. 4 czerwca 1897 w Głowience, zm. 10 maja 1977 w AugustowieBiografia) – polski dziennikarz, muzeolog, pedagog, działacz niepodległościowy i społeczny, podporucznik rezerwy Wojska Polskiego, uczestnik ruchu oporu w trakcie II wojny światowej, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Franciszka i Marii z domu Jurczyk. W Krośnie ukończył 4 klasy szkoły powszechnej, jednak na skutek ciężkiej sytuacji materialnej rodziny, zmuszony był do przerwania nauki. Pracował fizycznie w rozlewni piwa w Krośnie, następnie w cegielni w Polance, a od marca 1911 jako cieśla. Od 1912 był członkiem Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Ponadto od kwietnia tego roku należał do Związku Strzeleckiego.

W czasie I wojny światowej, 28 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich, gdzie otrzymał przydział do 3 pułku piechoty w składzie II Brygady, wraz z którym odbył całą kampanię karpacką, bukowińsko-besarabską oraz wołyńską. W 1915 został ranny pod Rokitną. W latach 1817–1918 uczestniczył w kursie maturalnym, który odbywały się w 3 pp w Mamajowcach na Bukowinie. W lutym 1918, podczas bitwy pod Rarańczą został wzięty do niewoli austriackiej i przebywał w obozie w Szaldobos na Węgrzech. W kwietniu 1918 został wcielony do armii austriackiej i wysłany na front włoski, gdzie przebywał do pierwszych dni listopada 1918.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego i otrzymał przydział do 4 pułku piechoty Legionów, w szeregach którego walczył w obronie Lwowa. Następnie uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej i w październiku 1920 został ciężko ranny ranny. Będąc oficerem 4 pułku piechoty Legionów walczył m.in. pod Beresteczkiem. W latach 1921–1922 pełnił funkcję oficera oświatowego w 41 pułku piechoty im. Józefa Piłsudskiego w Suwałkach. W 1927 po studiach w Warszawie uzyskał dyplom dziennikarza. Od 1927 jako osadnik wojskowy osiadł w okolicy Grodna, gdzie prowadził gospodarstwo rolne. Tam też od 1928 współpracował z kilkoma czasopismami, m.in. z „Gazetą Polską Ziemi Grodzieńskiej”. W 1929 objął redakcję „Kuriera Nadniemeńskiego”. Od 1931 redagował miesięcznik naukowo-literacki poświęcony uzdrowisku Druskieniki. W listopadzie 1930 otrzymał awans na podporucznika rezerwy.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego aktywnie działał społecznie w wielu organizacjach, m.in. w Związku Legionistów, Kole Czwartaków, Towarzystwie Literatury i Sztuki oraz Związku Osadników Wojskowych.

Tuż przed wybuchem II wojny światowej powrócił do Krosna. Podczas wojny działał w strukturach AK ps. „Kuna”. Od 1945 do 1947 był organizatorem i kierownikiem Domu Dziecka dla sierot wojennych w Jackowie. Od 1947 do 1950 dyrektor Liceum Ogrodniczego w Suwałkach. Był także wiceprezesem Zarządu Okręgu PTTK w Białymstoku. Od 1955 tworzył we własnym mieszkaniu zaczątki Muzeum Regionalnego w Augustowie. Był także inicjatorem powołania rezerwatu na jeziorze Hańcza, a także twórcą założeń Suwalskiego Parku Krajobrazowego. W 1959 wydał przewodnik Piękno ziemi suwalsko-augustowskiej. Był też współzałożycielem Towarzystwa im. Marii Konopnickiej. Od 1962 honorowy przewodnik turystyki pieszej, a od 1972 członek honorowy PTTKpraca zbiorowa, W służbie zabytkom. Słownik biograficzny, w: Społeczna opieka nad zabytkami, PTTK, Brzozów-Warszawa, rocznik 1992, s.159, .

Zmarł pracując, w trakcie pisania książki o Ziemi Krośnieńskiej na konkurs Miesięcznika Literackiego. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Augustowie (sektor 2 grób 282).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1226 – 28 lutego 1921 Krzyż Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych trzykrotnie Krzyż Obrony Lwowa Krzyż Legionowy Srebrny Wawrzyn Akademicki – 5 listopada 1938M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 607 „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”. Odznaka za więzienie w Szaldobos na Węgrzech Złota Honorowa Odznaka PTTK Medal im. A. Janowskiego Złota Honorowa Odznaka Ligi Ochrony Przyrody

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Antoni Patla, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2021-12-20].

Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego Kategoria:Członkowie Związku Legionistów Polskich Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Ludzie związani z Suwałkami Kategoria:Ludzie związani z Grodnem Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką PTTK Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Legionowym Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Obrony Lwowa Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Pochowani w Augustowie Kategoria:Polscy muzealnicy Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1977