mały|Redakcja „Słowa”: Bolesław Wit-Święcicki, Witold Tatrzański, Józef Mackiewicz, Kazimierz Luboński, Hartung Słowo (Słowo wileńskie) – polski lokalny, opiniotwórczy dziennik wydawany w latach 1922–1939 w Wilnie, uznawany za organ prasowy monarchistów, konserwatystów i litewskiego ziemiaństwa skupionych w Stronnictwie Prawicy Narodowej, a następnie po 1926 roku w Organizacji Zachowawczej Pracy Państwowej.

Historia Gazeta powstała w 1922 z inicjatywy „żubrów kresowych”, tj. grupy zamożnego ziemiaństwa dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, i miała za zadanie propagować wartości konserwatywne, a w późniejszym czasie stać w trwałej opozycji do planów wprowadzenia reformy rolnej. Przez niemal cały okres swego istnienia była finansowana głównie z prywatnych funduszy księcia Janusza Franciszka Radziwiłła.

Od samego początku aż do napaści 17 września 1939 ZSRR na Polskę redaktorem naczelnym „Słowa” był Stanisław „Cat” Mackiewicz (który następnie stał się jego właścicielem). Młody publicysta z czasem na tyle uniezależnił się od swoich patronów, by już w 1926 prowadzić coraz mniej zachowawczą politykę pisma. Wyraził to m.in. swoim pozytywnym stosunkiem względem przewrotu majowego, co uznane zostało przez środowisko konserwatystów za tzw. wyjście przed szereg. „Słowo” patronowało także mającemu miejsce w tym samym roku zjazdowi w Nieświeżu, które zaowocowało trwałym pojednaniem litewskiego ziemiaństwa z Józefem Piłsudskim.

Na łamach gazety prezentowano bardzo konkretne poglądy odnoszące się do prowadzonej polityki międzynarodowej, m.in. koncepcję sojuszu z Niemcami i odzyskanie utraconych ziem na wschodzie. Publicyści „Słowa” w latach 30. stali w daleko posuniętej opozycji względem Józefa Becka. Był on nieustannie krytykowany za niestałą politykę w stosunku do Niemiec, która zdaniem Mackiewicza doprowadziła we wrześniu 1939 do napaści III Rzeszy na Polskę. Efektem opozycyjnej działalności redakcji było osadzenie na siedemnaście dni od 22 marca 1939 redaktora naczelnego pisma w obozie internowania w Berezie Kartuskiej.

„Słowo” przez niemal cały okres istnienia rywalizowało z endeckim „Dziennikiem Wileńskim”. Konflikt niekiedy przywierał na sile, a jego kulminacją były liczne pojedynki redaktorów naczelnych obu pism. Ostatni numer „Słowa” ukazał się 18 września 1939. W związku okupacją Wilna przez ZSRR, a następnie Republikę Litewską siedzibę redakcji pisma przeniesiono do Londynu, gdzie od 1940 wznowiono wydawanie periodyku w formule tygodnika.

Publicyści „Słowa” W ciągu siedemnastu lat istnienia wileńskiego „Słowa” na łamach pisma regularnie publikowano teksty znanych autorów. Wśród nich byli:

Zobacz też Słowo Wileńskie Polacy na Litwie Wileńszczyzna

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne „Słowo” w zasobach Jagiellońskiej Biblioteki Cyfrowej

Kategoria:Czasopisma w języku polskim Kategoria:Czasopisma w Polsce (1918–1939) Kategoria:Czasopisma wydawane od 1922 Kategoria:Czasopisma wydawane do 1939 Kategoria:Niewydawane dzienniki polskie Kategoria:Prasa konserwatywna w II Rzeczypospolitej Kategoria:Prasa w Wilnie (II Rzeczpospolita)