Ryszard Cezary Michalak (ur. 1972) – polski politolog, doktor habilitowany nauk społecznych w zakresie nauk o polityce, profesor Uniwersytetu Zielonogórskiego. Zajmuje się problematyką polityki wyznaniowej PRL, teorią polityki wyznaniowej, sytuacją religijno-polityczną w EuropieMichalak R., Characteristics of the religious policies of the EU member states, W: Diverse Approaches to Designing and Implementing Public Policy in Contemporary Societies, 2025 , (Red.) Dorota Szaban, Piotr Pochyły , Göttingen: V&R unipress 2025, s. 111--127, ISBN: 9783847118879 (szczególnie w PolsceMichalak R., Political conditions of identity changes in the Evangelical Church of the Augsburg Confession in Poland. Is Polish Lutheranism moving towards the Swedish model?, W: Religion and identity. Political conditions, (Red.) Ryszard Michalak , Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht Verlage - Brill 2023, s. 271--282, ISBN: 9783525302200, Federacji Rosyjskiej, Królestwie SzwecjiMichalak R., Tidöavtalet. A new phase of Sweden's program to contain Islamism, W: Religion and identity. Political conditions, 2023 , (Red.) Ryszard Michalak , Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht Verlage - Brill 2023, s. 131--154, ISBN: 9783525302200 i innych państwach nordyckich) oraz politologią religii.
Życiorys W 1996 roku ukończył studia na Uniwersytecie Wrocławskim. W 2001 roku uzyskał w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Zielonej Górze stopień naukowy doktora. W 2015 roku otrzymał stopień doktora habilitowanego nauk społecznych na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Jest zatrudniony w w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji (wcześniejsza nazwa: Instytut Politologii) Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Zielonogórskiegohttps://inpa.uz.zgora.pl/instytut/pracownicy/dr-hab-ryszard-michalak--prof-uz. Od 2019 roku jest kierownikiem Katedry Stosunków Międzynarodowych. W latach 2020-2024 był członkiem Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego. W latach 2005-2010 był także wykładowcą w Instytucie Społeczno-Prawnym Akademii Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu.
Autor, współautor i redaktor ponad stu publikacji, w tym czternastu monografii i opracowań redakcyjnych. Najważniejsze monografie autorskie: The Methodist Church in Poland: Activity and Political Conditions, 1945-1989, Routledge Methodist Studies Series, Publisher: Routledge – Taylor & Francis Group, London – New York 2021; Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945-1989, Oficyna Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2014; Kościoły protestanckie i władze partyjno-państwowe w Polsce (1945-1956), Semper, Warszawa 2002. Najważniejsze monografie redagowane: Religion and identity. Political conditions, Vandenhoeck & Ruprecht Verlage - Brill Group, Göttingen 2023 oraz Implementacja zasad religijnych w sferze politycznej (2016), Polityka jako wyraz lub następstwo religijności (2015), Religijne determinanty polityki (2014) – Wydawnictwo Morpho.
Prelegent i moderator podczas przeszło trzydziestu konferencji i kongresów, w tym w ostatnich latach na: Międzynarodowym Kongresie Religioznawczym, Ogólnopolskim Kongresie Politologii, Ogólnopolskim Kongresie Europeistyki oraz w ramach cyklicznych konferencji z zakresu politologii religii na Uniwersytecie Zielonogórskim oraz na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Wypromował dwóch doktorów, pięćdziesięciu ośmiu magistrów i trzystu trzech licencjatów.
Był ekspertem w zespołach doradczych Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2019/2020) oraz ekspertem Komisji Ewaluacji Nauki przy Ministerstwie Edukacji i Nauki (2021/2022). W latach 2017-2021 zasiadał w zarządzie think tanku European Issues Institute w Warszawie. Od 2021 r. wchodzi w skład Rady Naukowej Swedish Institute for Strategic Studies and Academic Research w Sztokholmie.
W 2024 r. wszedł w skład Obywatelskiego Komitetu Poparcia Kandydata na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dr. Karola Nawrockiego w wyborach w 2025.
Zapatrywania naukowe Uważa, że kluczem do wyjaśnienia koncepcji i celów polityki wyznaniowej wobec mniejszości religijnych w latach 50. są „Notatki służbowe” Serafina Kiryłowicza i inne materiały Wydziału III Urzędu do Spraw Wyznań. Tam zostały zapisane motywacje decydentówPolityka wyznaniowa państwa... 2014..
W czasach stalinowskich ważne miejsce w polityce wyznaniowej państwa stanowiła polityka likwidacyjna. Wynikało to z ideologicznej potrzeby desakralizacji przestrzeni publicznej. W okresie stalinizmu, poza Kościołem katolickim, sześć innych związków religijnych uznano za szczególnie niepożądane: Świadkowie Jehowy, Kościół Greckokatolicki, ZKE, Kościół Metodystyczny, Unia Zborów ADS i Polski Narodowy Kościół Katolicki. Po roku 1956 ocenę taką utrzymano tylko wobec ŚJ i Kościoła Greckokatolickiego. ŚJ uważano za wspólnotę aspołeczną, misyjną i uzależnioną od ośrodka w USA. Kościół Greckokatolicki był traktowany jako „nośnik separatyzmu ukraińskiego”. ZKE traktowano jako środowisko misyjne i powiązane z ośrodkami na Zachodzie, Kościół Metodystyczny był środowiskiem misyjnym, powiązanym z ośrodkami na Zachodzie oraz wspólnotą konkurencyjną dla ewangelików augsburskich. ADS było traktowane jako środowisko misyjne i powiązane z ośrodkami na Zachodzie. W odniesieniu do Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego dokonano reorientacji polityki, od likwidacyjnej do sprzyjającej wspólnociePolityka wyznaniowa państwa... 2014, s. 133-134..
Publikacje Państwo wobec działalności Kościołów protestanckich typu ewangeliczno-baptystycznego w latach 1947-1950 na przykładzie Ziem Zachodnich „Studia Zachodnie”, t III, 1998, s. 173-186. Kościoły protestanckie i władze partyjno-państwowe w Polsce (1945-1956) (2002) Historia polityczna Polski 1952-2002 (2003) Środowiska protestanckie wobec kwestii współpracy duchownych ze służbą bezpieczeństwa PRL [w:] Kościoły, polityka, historia : ze studiów nad problemami mniejszości wyznaniowych w Polsce w XX i XXI wieku / red. Stefan Dudra, Olgierd Kiec, Warszawa : Wydaw. Naukowe „Semper”, 2009, s. 161-175 Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945-1989 (2014) Religijne determinanty polityki (2014) Polska 1945-2015. Historia polityczna (2016) [współautorstwo] The Methodist church in Poland : activity and political conditions, 1945-1989 (2022)
Przypisy
Linki zewnętrzne dr hab. Ryszard Michalak – Uniwersytet Zielonogórski autorstwa prof. Michała Pietrzaka Lista publikacji i cytowania w Google Scholar Publikacje R. Michalaka na Academia.edu
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Polscy historycy protestantyzmu Kategoria:Polscy politolodzy Kategoria:Urodzeni w 1972 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Zielonogórskiego