– okręt liniowy, przeddrednot Cesarskiej Marynarki Wojennej Wielkiej Japonii z końca XIX w. Został zaprojektowany i zbudowany w Wielkiej Brytanii, jako że japoński przemysł stoczniowy nie był ówcześnie w stanie poradzić sobie z budową tak dużej jednostki. Wkrótce po przybyciu do Japonii został okrętem flagowym głównych sił japońskich. Uczestniczył we wszystkich ważniejszych starciach morskich podczas wojny rosyjsko-japońskiej (1904–1905), odnosząc lekkie uszkodzenia w czasie bitew: na Morzu Żółtym i pod Cuszimą. „Asahi” nie wziął udziału w działaniach wojennych w czasie I wojny światowej, ale uczestniczył w interwencji syberyjskiej w 1918 roku.
Przeklasyfikowany na okręt obrony wybrzeża w 1921 roku, „Asahi” został dwa lata później rozbrojony, zgodnie z postanowieniami traktatu waszyngtońskiego. Służył następnie jako okręt szkolny i baza dla okrętów podwodnych. Przebudowany ponownie na jednostkę ratowniczą dla okrętów podwodnych, został przeniesiony do rezerwy w 1928 roku. Po wybuchu II wojny chińsko-japońskiej przywrócono „Asahi” do czynnej służby pod koniec 1937 roku i wykorzystywano jako transportowiec dla wojska. W następnym roku przebudowano go na jednostkę remontową. Pełnił służbę w okupowanym przez Japończyków Szanghaju, a następnie w zatoce Cam Ranh we Francuskich Indochinach, od końca 1938 do 1941 roku. Na początku 1942 roku okręt został przebazowany do zajętego przez Japonię Singapuru, by pomóc w remoncie uszkodzonego lekkiego krążownika „Naka”, a następnie, w maju, skierowany do Japonii. Podczas rejsu, 26 maja 1942, został storpedowany i zatopiony przez okręt podwodny USS „Salmon” (większość załogi się uratowała).
Geneza budowy Doświadczenia z walk podczas wojny chińsko-japońskiej (1894-1895) przekonały japońską Cesarską Marynarkę Wojenną o słabościach doktryny francuskiej Jeune École, której dotąd hołdowały, a która kładła nacisk na użycie torpedowców i lekkich jednostek do atakowania nieprzyjacielskich linii komunikacyjnych jako przeciwwagi dla klasycznych flot, których główną siłą uderzeniową były ciężkie (i kosztowne) jednostki pancerne. W związku z tym, aby odpowiednio wzmocnić flotę w związku z przewidywanym udziałem w przyszłych konfliktach, z początkiem 1896 roku Japonia wdrożyła dziesięcioletni plan rozbudowy floty. Program obejmował budowę sześciu pancerników i sześciu krążowników pancernych jako rdzenia nowej floty; koszty miała pokryć chińska kontrybucja wojenna w wysokości 30 mln funtów, wypłacona po I wojnie chińsko-japońskiej. Japonii brakowało możliwości technologicznych i potencjału przemysłowego, by samodzielnie zbudować te jednostki, dlatego podobnie jak wcześniej zakupione okręty liniowe typu Fuji, pozostałe cztery pancerniki miały także zostać zamówione w Anglii.
Budowie okrętów w Wielkiej Brytanii sprzyjał sojusz brytyjsko-japoński i silna pozycja związanych z marynarką lobbystów w Zjednoczonym Królestwie, świadomych jak duże sumy wpływają na skutek japońskich zamówień. Znaczna część funduszy uzyskanych w ramach kontrybucji wojennej po wojnie chińsko-japońskiej trafiła do brytyjskiego przemysłu stoczniowego. Brytyjczycy zbudowali w tym czasie pancerniki „Fuji”, „Shikishima” (stocznia Thames Ironworks), „Yashima”, „Hatsuse” (zakłady Elswick) i „Mikasa” (Vickers-Maxim w Barrow-in-Furness). Za „Asahi”, piąty pancernik budowany w Wielkiej Brytanii dla Japonii, odpowiedzialna była stocznia Clydebank Engineering & Shipbuilding Company w Clydebank, a powstał on w ramach programu marynarki na 1897 rok.
Konstrukcja thumb|left|Szkic rozmieszczenia pancerza i uzbrojenia na okrętach typu Shikishima z Brassey's Naval Annual 1915. „Asahi” miał analogiczną konfigurację, ale posiadał tylko dwa kominy. Konstrukcyjnie „Asahi” oparty był na zmodyfikowanych planach pancerników typu Formidable zbudowanych dla Royal Navy, ale posiadał o dwa sześciocalowe działa więcej. Pełna długość okrętu wynosiła 129,6 m, szerokość 22,9 m, a zanurzenie normalne – 8,3 m; wyporność przy normalnym ładunku wynosiła 15 400 ton (15 200 długich ton). „Asahi” miał dno podwójne na całej długości, podzielone na 55 przedziałów wodoszczelnych. Kadłub był ponadto podzielony na 223 wodoszczelne pomieszczenia. Okręt był przystosowany do roli okrętu flagowego, a jego załoga liczyła (włączając sztab admiralski) 773 oficerów i marynarzy.
Okręt napędzały dwie pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania zbudowane przez firmę Humphrys, Tennant and Dykes, do których parę dostarczało 25 kotłów typu Belleville o roboczym ciśnieniu pary 17,03 barów (1703 kPa; 247 psi); każda maszyna obracała jedną śrubę. Nominalna moc silników wynosiła 15 000 koni parowych (ihp), przy wymuszonym ciągu, co miało pozwolić osiągnąć prędkość maksymalną 18 węzłów. Podczas prób morskich 23 marca 1900 roku „Asahi”, przy mocy maszyn 16 335 ihp, rozpędził się jednak do 18,3 węzłów. Standardowy zapas węgla wynosił 1000, a maksymalny – 2000 ton (według innych źródeł, odpowiednio 700 i 1549 ton), co pozwalało przy prędkości 10 węzłów na zasięg 9000 mil morskich (lub 4000). Wedle prób stoczniowych, zużycie węgla, przy maksymalnym zapasie 2000 ton, zapewniało zasięg 4000 mil przy niemal maksymalnej prędkości 17,5 węzłów. Okręt był wyposażony w trzy napędzane parą prądnice o mocy 4,8 kW (6 KM), sześć reflektorów i 800 lamp żarowych do oświetlenia wewnątrz.
„Asahi” był bardzo zbliżony pod względem budowy do pancerników typu Shikishima. Odróżniał się jednak od nich innym rozplanowaniem maszyn (na skutek czego miał dwa, a nie trzy kominy), lepszym rozkładem przedziałów wodoszczelnych, nowocześniejszym wyposażeniem (metalowe meble, pokłady wyłożone korkiem). Cechowały go jednak częste awarie mechanizmów i nadmierne zużycie węgla.
Głównym uzbrojeniem „Asahi” były cztery dwunastocalowe (305 mm) armaty, o długości lufy 40 kalibrów (L/40), produkcji ; te same działa były instalowane na poprzednich japońskich pancernikach. Zamontowane były one parami w dwóch wieżach działowych, w dziobowej i rufowej części nadbudówki. Konstrukcja wież i łóż umożliwiała ładowanie dział przy dowolnym kącie obrotu wieży, przy stałym kącie podniesienia +13,5°. Pole ostrzału każdej wieży wynosiło 240°. Działa wystrzeliwały ważące 386 kg (850 lb) pociski z prędkością wylotową 730 m/s.
Artylerię średniego kalibru stanowiło 12 dział kal. 152 mm (6 cali) o długości lufy 45 kalibrów, strzelające amunicją z łuską (ang. quick firing – QF), pociskami o masie 45 kg (100 lb) z prędkością wylotową 700 m/s. Armaty zamontowane były w kazamatach, osiem na wysokości pokładu głównego, a sześć w nadbudówce. Lekką artylerię, przeznaczoną do obrony przeciw torpedowcom, stanowiło 20 armat 12-funtowych (QF 12-pounder 12 cwt). Działa te strzelały pociskami kalibru 76 mm, o masie 5,7 kg z prędkością wylotową 719 m/s. Działa 76 mm rozmieszczone były następująco: po cztery na pokładzie głównym na dziobie i na rufie; cztery na pokładzie górnym, na śródokręciu i dwie bezpośrednio nad nimi; cztery wokół tylnej i dwie wokół przedniej . W porównaniu do brytyjskich pancerników typu Formidable działa te były bardziej rozproszone, co utrudniało koncentrację ognia, ale uniemożliwiało też zniszczenie kilku naraz przez pojedyncze trafienie (dodatkowo, „Asahi” posiadał o dwie armaty 152 mm i 4 – 76 mm więcej niż jednostki brytyjskie, kosztem mniejszego zapasu węgla). Uzupełniało je osiem 47 mm 3-funtowych armat Hotchkissa zamontowanych na nadbudówce i cztery 47 mm 2,5-funtowe działa, także Hotchkissa, zainstalowane na marsach bojowych (F.T. Jane podaje po sześć dział każdego wagomiaru i dodatkowo 8 km Maxima). Trójfuntówki miotały granaty o masie 1,45 kg (3,19 lb) z prędkością wylotową 587 m/s, a dwu-i-półfuntówki – granaty ważące 1,1 kg (2,5 lb) z prędkością wylotową 430 m/s. Uzbrojenia dopełniały cztery podwodne wyrzutnie torpedowe kalibru 450 mm (18 cali), po dwie na każdej burcie.
Opancerzenie składało się z głównego pasa pancernego ze stali Harveya, wysokiego na 2,44 m (8 stóp), z czego 1,11 m znajdowało się ponad linią wodną przy normalnym zanurzeniu. Centralna, najgrubsza część pasa miała 229 mm (9 cali) i 68,28 m długości. Na końcach okrętu grubość zmniejszała się do zaledwie 102 mm (4 cali). Nad nim umieszczony był pas o grubości 152 mm, łączący barbety wież artylerii głównej. Barbety miały grubość 356 mm (14 cali), a 254 mm (10 cali) za piętnastocentymetrowym pasem pancernym. Pancerz wież miał 254 mm na froncie, 152 mm na bokach i 38 mm (1,5 cala) na dachu. Poprzeczne grodzie łączące barbety z głównym pancerzem wzdłużnym miały grubość 305–356 mm (152 mm na poziomie pokładu dolnego). Kazamaty artylerii średniej osłonięte były piętnastocentymetrowym pancerzem z przodu i pięciocentymetrowym z tyłu. Pokład pancerny miał 64 mm (2,5 cala) grubości w części poziomej, a 102 na skosach. Wieża dowodzenia chroniona była 345 mm stali.
Podobnie jak wszystkie inne pancerniki japońskie tego okresu, „Asahi” wyposażony był w cztery dalmierze optyczne FA3 o zasięgu skutecznym ok. 7300 m. Posiadał także artyleryjskie celowniki teleskopowe o 24-krotnym powiększeniu.
Budowa i służba thumb|„Asahi” wkrótce po ukończeniu w 1900 r. Stępkę pod pancernik „Asahi” („poranne, wschodzące słońce” – poetycka nazwa Japonii, pochodząca ze zwrotki wiersza waka), położono 1 sierpnia 1899 roku w Clydebank w Szkocji w stoczni Clydebank Engineering & Shipbuilding Co. Budowy dokończyło przedsiębiorstwo John Brown & Company, które kupiło tę stocznię w międzyczasie. Okręt został zwodowany 13 marca 1899 roku i ukończony 31 lipca 1900 roku.
Na próbach morskich przeprowadzonych pod koniec marca 1900 roku okręt osiągnął 6,69 węzła przy 613 ihp, 9,28 węzła przy 1610 ihp, a 13,06 węzła przy 4355 ihp. Prowadzone dwa dni później próby zużycia paliwa wskazały, że mimo wysokiej fali i silnego wiatru, okręt rozpędzał się do 17,5 węzła, osiągając moc maszyn 12 947 ihp i zużywając zaledwie 1,59 funta (0,72 kg) węgla na koń mechaniczny na godzinę. Po oczyszczeniu kotłów w Plymouth, „Asahi” odbył cykl prób maksymalnej mocy maszyn, w czterech przebiegach dystansu 12,26 mili morskiej między Start Point i Berry Head, osiągając 16 000 KM. Prędkości w kolejnych przebiegach wynosiły odpowiednio 17,92 w., 18,65 w., 18,08 w. i 18,3 w., przy czym w pierwszym i trzecim okręt płynął pod silny wiatr. Po zakończeniu prób szybkościowych odbyły się próby zwrotów na pełnej szybkości ze sterowaniem maszynowym i – z prędkością nieco zredukowaną do 15 węzłów – ręcznym. Okręt wrócił następnie do Spithead, z niemal maksymalną prędkością 17 węzłów, wykonując po drodze testy zatrzymań, startów i biegu wstecznego.
Prace wykończeniowe uległy trzymiesięcznemu opóźnieniu, kiedy na skutek wejścia na mieliznę w okolicach Southsea (po próbach morskich), „Asahi” uszkodził poszycie dna. Ukończywszy naprawy w Portsmouth, pancernik, w dniu zakończenia prac, wypłynął z Anglii i 23 października 1900 roku przybył do Yokosuki. 22 maja 1901 roku „Asahi” został okrętem flagowym Stałej Floty w składzie 1. Eskadry Pancerników 1. Floty, reaktywowanej 28 grudnia 1903 roku Połączonej Floty.
Początek wojny rosyjsko-japońskiej