Mette Frederiksen (ur. 19 listopada 1977 w Aalborgu) – duńska polityczka, w latach 2011–2015 minister, działaczka partii Socialdemokratiet, od 2015 przewodnicząca tego ugrupowania. Premier Danii od 2019.
Życiorys Ukończyła studia licencjackie z zakresu administracji na Uniwersytecie w Aalborgu (2007) i magisterskie z zakresu afrykanistyki na Uniwersytecie Kopenhaskim (2009). W latach 2000–2001 udzielała się jako doradczyni ds. młodzieży w duńskiej centrali związkowej LO.
W 2001 po raz pierwszy została wybrana do Folketingetu. Z powodzeniem ubiegała się o reelekcję w kolejnych wyborach w 2005, 2007, 2011, 2015, 2019, 2022 i 2026.
W latach 2005–2011 zajmowała stanowisko wiceprzewodniczącej frakcji parlamentarnej socjaldemokratóww. W pierwszym rządzie Helle Thorning-Schmidt była ministrem ds. zatrudnienia (2011–2014). W drugim gabinecie dotychczasowej premier sprawowała urząd ministra sprawiedliwości (2014–2015). W czerwcu 2015, po przegranych przez lewicę wyborach krajowych i rezygnacji Helle Thorning-Schmidt z kierowania partią, została nową przewodniczącą Socialdemokratiet.
W wyborach w 2019 jej partia uzyskała najwięcej mandatów, otrzymując około 26% głosów. Jednocześnie blok lewicowych partii wspierający socjaldemokratów zdobył większość parlamentarną. W związku z tym Mette Frederiksen przystąpiła do próby utworzenia rządu. Negocjacje trwały kilka tygodni. Ostatecznie ustalono, że socjaldemokraci stworzą monopartyjny gabinet mniejszościowy, a ich tradycyjni koalicjanci (Socjalistyczna Partia Ludowa, Det Radikale Venstre i Czerwono-Zieloni) zadeklarowali wsparcie w parlamencie. Skład rządu z Mette Frederiksen jako premierem został przedstawiony 27 czerwca 2019, tego samego dnia został on zaprzysiężony, rozpoczynając urzędowanie.
W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2022 socjaldemokraci uzyskali ponownie najwięcej miejsce w parlamencie. Mette Frederiksen stała się główną kandydatką na premiera, powołanie nowego rządu poprzedziły kilkutygodniowe rozmowy prowadzone celem utworzenia gabinetu większościowego. Ostatecznie porozumienie koalicyjne ogłosiły dwa główne ugrupowania z obu konkurujących ze sobą bloków politycznych (Socialdemokratiet i liberalna partia Venstre) oraz nowa centrowa formacja Moderaterne Larsa Løkke Rasmussena. Nowy większościowy rząd liderki socjaldemokratów rozpoczął funkcjonowanie 15 grudnia 2022.
W wyborach w 2026 jej formacja zajęła kolejny raz pierwsze miejsce, uzyskując jednakże najsłabszy wynik od wielu lat. Po wyborach doszło do najdłuższych w historii Danii negocjacji celem utworzenia kolejnego gabinetu (trwających około dziesięciu tygodni). Początkowo rozmowy prowadziła bez powodzenia Mette Frederiksen. W maju również bezskutecznie koordynował je lider liberałów Troels Lund Poulsen. W konsekwencji jeszcze w tym samym miesiącu prowadzenie negocjacji ponownie przejęła przewodnicząca socjaldemokratów. Ostatecznie 1 czerwca 2026 ogłoszono zawarcie mniejszościowej koalicji tworzonej przez cztery formacje: Socialdemokratiet, Socjalistyczną Partię Ludową, Moderaterne i Radykalną Lewicę. Poparcie zapewniające większość nowemu rządowi Mette Frederiksen w parlamencie zadeklarowały ugrupowania Czerwono-Zieloni i Alternatywa. Jej nowy gabinet rozpoczął funkcjonowanie 3 czerwca 2026.
Życie prywatne Rozwiedziona z pierwszym mężem, z którym ma dwoje dzieci. W 2020 zawarła związek małżeński z wieloletnim partnerem Bo Tengbergiem.
Odznaczenia i wyróżnienia Komandor 1. Stopnia Orderu Danebroga (2024) Order Księżnej Olgi I klasy (Ukraina, 2023) Order Wolności (Ukraina, 2024) Wielka Wstęga Orderu Nilu (Egipt, 2024) Człowiek Roku „Gazety Wyborczej” (2026)
Zobacz też pierwszy rząd Mette Frederiksen drugi rząd Mette Frederiksen
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Kopenhaskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Aalborgu Kategoria:Duńscy ministrowie sprawiedliwości Kategoria:Duńscy parlamentarzyści Kategoria:Ludzie roku Gazety Wyborczej Kategoria:Ludzie urodzeni w Aalborgu Kategoria:Odznaczeni Orderem Danebroga Kategoria:Odznaczeni Orderem Księżnej Olgi Kategoria:Odznaczeni Orderem Nilu Kategoria:Odznaczeni Orderem Wolności (Ukraina) Kategoria:Politycy Socialdemokraterne Kategoria:Premierzy Danii Kategoria:Urodzeni w 1977