Stanisław Daniłowicz herbu Sas (ur. ok. 1609, zm. 1636) – starosta czerwonogrodzki w 1624 rokuW tym roku dostał dożywocie na starostwo czerwonogrodzkie Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 249..
Syn wojewody ruskiego Jana Daniłowicza i Zofii Żółkiewskiej, po kądzieli wnuk hetmana Stanisława Żółkiewskiego.
W latach 1624–1626 studiował w Ingolstadt i Lowanium, następnie podróżował po Europie. Poseł na sejm zwyczajny 1626 roku z ziemi chełmskiejJan Seredyka, Parlamentarzyści drugiej połowy panowania Zygmunta III Wazy, Opole 1989, s. 101.. Po powrocie do Polski otrzymał w 1631 r. starostwo korsuńskie i czehryńskie. W 1632 r., w czasie bezkrólewia po śmierci króla Zygmunta III Wazy, poranił i posiekł starostę winnickiego Adama Kalinowskiego, za co został ogłoszony infamisem. Chcąc zmazać winę wziął udział w wojnie smoleńskiej, wyróżniając się w czasie potyczki 3 grudnia 1633 r., kiedy został ranny. W 1635 r. uzyskał zdjęcie banicji.
Jesienią następnego roku podczas wyprawy na Dzikie Pola dostał się do niewoli tatarskiej i mimo obietnicy wysokiego okupu został na żądanie wodza Tatarów budziackich Kantymira – ścięty przez jego syna Tujtymira, „od tyrański ręki a głowy pijanej”, jak donosił hetman Stanisław Koniecpolski w liście do prymasa Jana Wężyka. Jego bezgłowe ciało Tatarzy odesłali do Polski.
Został pochowany w kolegiacie św. Wawrzyńca w Żółkwi, gdzie w pół wieku później jego siostrzeniec, król Jan III Sobieski ufundował mu nagrobek, wykonany w latach 1692–1693 przez Andreasa Schlütera.
Przypisy
Bibliografia Kasper Niesiecki, Korona Polska przy Złotey Wolnosci Starożytnemi Wszystkich Kathedr, Prowincyi y Rycerstwa Kleynotami Heroicznym Męstwem y odwagą, Naywyższemi Honorami a naypierwey Cnotą, Pobożnością y Swiątobliwością Ozdobiona…, Lwów: w drukarni Collegium Lwowskiego Societatis Jesu 1738, t. 2, 761 s., s. 15–16. Władysław Czapliński, Daniłowicz Stanisław (†1636) [w] Polski Słownik Biograficzny, Kraków 1937, t. IV/1, zeszyt 16, 480 s., s. 417.
Linki zewnętrzne
Энциклопедический Словарь Ф. А. Брокгауза и И. А. Ефрона
Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Stanisław Daniłowicz Kategoria:Pochowani w kolegiacie św. Wawrzyńca w Żółkwi Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1626 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (ziemia chełmska) Kategoria:Starostowie czehryńscy Kategoria:Starostowie czerwonogrodzcy Kategoria:Starostowie korsuńscy Kategoria:Uczestnicy walk z powstaniami kozackimi w I Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w XVII wieku Kategoria:Wojskowi I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1636