Cmentarze w Toruniu – nekropolie znajdujące się zarówno na prawym, jak i lewym brzegu Wisły w Toruniu.
Na terenie Torunia znajduje się kilkanaście cmentarzy różnych wyznań, co wiąże się z wielokulturową historią miasta. W średniowiecznym Toruniu zmarłych chowano w podziemiach kościoła oraz w przyległych do kościołów placach. Następnie mieszkańców Torunia grzebano na cmentarzach przy kaplicach, a bogatych mieszczan nadal w podziemiach kościołów. Początkowo wszystkie cmentarze należały do Kościoła katolickiego, od XVI wieku powstały cmentarze dla protestantów. Pod koniec XVIII wieku wprowadzono zakaz chowania zmarłych wewnątrz kościołów.
Podczas budowy Twierdzy Toruń zlikwidowano dotychczas istniejące cmentarze. Nowe budowano w większej odległości od zwartej zabudowy. W 1811 roku otwarto tzw. nowy cmentarz św. Jerzego, który jest najstarszą zachowaną nekropolią Torunia.
Cmentarze w prawobrzeżnym Toruniu Cmentarze komunalne + Nazwa Administrator Rok założenia Adres Uwagi Cmentarz Komunalny nr 1 Gmina Miasta Toruń 1839 ul. Grudziądzka 22/30 nieczynny, dawniej wojskowy Cmentarz Komunalny nr 2 Gmina Miasta Toruń 1891 ul. Grudziądzka 129-137 Centralny Cmentarz Komunalny Gmina Miasta Toruń 1976 ul. Grudziądzka 192
Cmentarze parafialne + Nazwa Administrator Rok założenia Adres Uwagi Cmentarz św. Jerzego parafia katedralna, parafia ewangelicko-augsburska, parafia prawosławna i parafia WNMP 1811 ul. Gałczyńskiego Cmentarz św. Jakuba parafia św. Jakuba Apostoła 1817 (część ewangelicka), 1838/1839 (część katolicka) ul. Antczaka Cmentarz św. Barbary parafia św. Antoniego 1842 ul. Przysiecka 12 Cmentarz Podwyższenia Krzyża Świętego parafia Podwyższenia Krzyża Świętego 1848 ul. Turystyczna 49-51 Cmentarz Matki Bożej Królowej Polski parafia Matki Bożej Królowej Polski prawdopodobnie I poł. XIX w. ul. Rydygiera 21 nieczynny Cmentarz św. Antoniego parafia św. Antoniego pomiędzy 1892 a 1909 ul. Owsiana 57 Cmentarz Najświętszej Marii Panny parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny 1919 ul. Wybickiego 78/80Cmentarz Matki Bożej Nieustającej Pomocy parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy 1999 ul. Wymarzona 22 Najmłodszy cmentarz w Toruniu
Cmentarze nieistniejące + Nazwa Rok założenia Rok likwidacji Adres Uwagi Cmentarz św. Jerzego nieznany 1815 w sąsiedztwie kościoła św. Jerzego, na miejscu, gdzie dzisiaj znajduje się skrzyżowanie Szosy Chełmińskiej z Czerwoną Drogą Cmentarz św. Wawrzyńca nieznany nieznany, użytkowany jeszcze na początku XIX wieku okolice dzisiejszej ulicy Wały gen. Sikorskiego Znajdował się w sąsiedztwie kościoła św. Wawrzyńca Cmentarz żydowski nieznany, istniał co najmniej od 1724 roku grudzień 1975 ul. Kazimierza Pułaskiego Cmentarz Staroluterański 1854 1992 ul. Matejki od 11 listopada 2011 roku teren nosi nazwę: skwer Inwalidów Wojennych Cmentarz benedyktynek 1667 1837 zbieg ul. Lubickiej z ul. Winnica Cmentarz Elsnerów 1811 1866 ul. św. Józefa 37-45 Teren cmentarza należy obecnie do Toruńskich Wodociągów Cmentarz Bawarczyków 1813 zbieg ul. Legionów i ul. Bawarczyków miejsce dawnego pochówku Bawarczyków upamiętnia pomnik. W II połowie XX w. na terenie nekropoli wybudowano szkołę (Zespół Szkół Technicznych) Cmentarz Boża Męka 1811 1924 ok. ulic Stanisława Staszica i Stefana Czarneckiego Garnizonowy 1816 1839 zastąpiony cmentarzem przy ul. Grudziądzkiej
Cmentarze w lewobrzeżnym Toruniu Cmentarze parafialne + Nazwa Administrator Rok założenia Adres Uwagi Cmentarz św. św. Piotra i Pawła parafia św. św. Piotra i Pawła 1813 ul. Poznańska 104 Cmentarz przy ul. Poznańskiej 146/148 parafia św. św. Piotra i Pawła 1937 ul. Poznańska 146/148 Cmentarz Opatrzności Bożej parafia Opatrzności Bożej 1947 ul. Włocławska 56-58 Cmentarz ewangelicki Gmina Miasta Toruń koniec XVII w. ul. Rudacka 27 nieczynny Cmentarz ewangelicki Gmina Miasta Toruń 1845 ul. Poznańska 114 nieczynny Cmentarz ewangelicki Gmina Miasta Toruń nieznana ul. Łączna 38 nieczynny Cmentarz tzw. nowy ewangelicki Gmina Miasta Toruń nieznana, prawdopodobnie lata 1898–1902, według innej hipotezy po 1868 ul. Poznańska 313 nieczynny
Cmentarze nieistniejące + Nazwa Rok założenia Rok likwidacji Adres Uwagi Cmentarz żydowski prawdopodobnie XVIII wiek druga połowa XIX wieku Podgórz Cmentarz komunalny 1912 1945 ul. Turkusowa 24 w 2006 roku władze miasta uporządkowały teren. Obecnie obszar zielony
Kolumbarium W Toruniu oprócz tradycyjnych grobów na dwóch cmentarzach (Centralny Cmentarz Komunalny i św. Jerzego) założono kolumbaria, w których składa się urny z prochami zmarłych. Od czasu wybudowania w mieście spopielarni zwłok (2013 rok) ta forma pochówku staje się coraz bardziej popularna.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Cmentarze w Toruniu