Zygmunt Rudolf (ur. 16 lipca 1897 w Tomaszowie Mazowieckim, zm. 14 sierpnia 1990 w Warszawie) – wykładowca, twórca inżynierii sanitarnej w Polsce, laureat tytułu doctora honoris causa Politechniki Warszawskiej w 1987 r.

Życiorys Uczęszczał do Gimnazjum realnego w Sosnowcu. W 1915 zdał maturę z wyróżnieniem. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej i na Wydziale Matematyki Uniwersytetu Warszawskiego. Odbył służbę wojskową w latach 1918–1920. W 1922 ukończył studia na Politechnice Warszawskiej z tytułem inżyniera dróg i mostów.

Aktywny działacz w Kole Młodzieży Demokratycznej „Zarzewie” i w Kole Zagłębiowców.

W 1922 roku uzyskał stypendium naukowe Fundacji Rockefellera. Dzięki temu mógł kontynuować naukę na Wydziale Inżynierii Sanitarnej Uniwersytetu Harvarda w Cambridge. Na tej uczelni obronił pracę dyplomową z wyróżnieniem. W latach 1924–1926 na Uniwersytecie Harvarda pisał pracę doktorską na temat „Hydraulic and Operative Features of Mechanical Filtration”. Ze względu na ciężką chorobę i śmierć promotora nie udało mu się uzyskać tytułu doktora. W Stanach Zjednoczonych zapoznał się z najnowszymi osiągnięciami inżynierii sanitarnej.

Po powrocie do Polski pracował w administracji państwowej na stanowisku kierownika Samodzielnego Działu Techniki Sanitarnej w Departamencie Służby Zdrowia w Ministerstwie Zdrowia, a następnie Działem Techniki Sanitarnej w Departamencie Techniczno-Budowlanym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Później pełnił funkcję wiceprezesa Rady Przedsiębiorstwa Państwowego - Zakłady Wodociągowe na Górnym Śląsku. Był też rzeczoznawcą przy Polskim Instytucie Wodociągowo-Kanalizacyjnym i Biurze Studiów Związku Miast Polskich. Do 1939 roku sporządził projekty przepisów prawa, dotyczące problemów techniczno-sanitarnych (ustawy, rozporządzenia, zarządzenia).

Jeden z ważniejszych organizatorów wyposażenia miast polskich w urządzenia techniczno-sanitarne oraz twórca nowoczesnych metod ochrony środowiska miejskiego przed zanieczyszczeniem. W 1926 roku zainicjował program dotyczący kształcenia inżynierów sanitarnych w Polsce.

W 1928 roku zaczął wykładać Technikę sanitarną na Wydziale Inżynierii Lądowej i Geodezji PW. W tym samym czasie prowadził szkolenia z techniki sanitarnej w Państwowej Szkole Higieny.

Autor ponad 150 artykułów publikowanych w polskich i zagranicznych czasopismach technicznych. Otrzymywał zaproszenia do współpracy od wielu międzynarodowych organizacji np. Komitetu Higieny Ligi Narodów, Stałej Międzynarodowej Delegacji ds. Techniki Sanitarnej i Higieny Miast w Pradze, Rady Międzynarodowej Federacji Mieszkaniowej i Planowania Miast w Londynie.

Podczas okupacji pracował jako inżynier w Głównym Urzędzie Budownictwa w Warszawie. Uczestniczył w powstaniu warszawskim.

W 1945 roku pełnił funkcję naczelnika Wydziału w Ministerstwie Administracji Publicznej w Lublinie. Później w 1949 został dyrektorem Departamentu Techniki Urządzeń Komunalnych w Ministerstwie Administracji Publicznej, a następnie w Ministerstwie Gospodarki Komunalnej.

Od 1945 roku rozpoczął wykłady na Wydziale Inżynierii i Geodezji PW. W 1947 roku objął stanowisko kierownika Katedry Techniki Sanitarnej na Wydziale Inżynierii. W 1950 roku uzyskał tytuł profesora. W latach 1953–1955 i 1960–1961 był dziekanem Wydziału Inżynierii Sanitarnej i członkiem Senatu PW. Od 1952 do 1962 roku był kierownikiem Działu Techniki Sanitarnej w Instytucie Gospodarki Komunalnej.

Autor 206 książek i artykułów na temat ochrony wód, powietrza i gleby przed zanieczyszczeniami, balneotechniki, ochrony środowiska, zasad kontroli i nadzoru zapobiegawczego w zakresie ochrony środowiska. Należał do wielu towarzystw technicznych i naukowych, zarówno w Polsce, jak i zagranicą. Członek Towarzystwa Urbanistów Polskich, Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Budownictwa, Polskiego Towarzystwa Reformy Mieszkaniowej, Naczelnej Organizacji Technicznej, Ligi Ochrony Przyrody, Związku Absolwentów uniwersytetu Harvarda, Czechosłowackiego Związku Gazowników, Wodociągowców i Techników Sanitarnych oraz brytyjskiego Królewskiego Towarzystwa Zdrowia.

Radny Stołecznej Rady Narodowej, członek i wiceprezes Komisji Gospodarki Komunalnej. Należał do PPS, a potem do PZPR.

Laureat wielu nagród i odznaczeń. W 1987 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Politechniki Warszawskiej.

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A 36-4-24).

Stanowiska kierownik Samodzielnego Działu Techniki Sanitarnej w Departamencie Służby Zdrowia w ówczesnym Ministerstwie Zdrowia wiceprezes Rady Przedsiębiorstwa Państwowego - Zakłady Wodociągowe na Górnym Śląsku rzeczoznawca przy Polskim Instytucie Wodociągowo-Kanalizacyjnym i Biurze Studiów Związku Miast Polskich podczas okupacji - inżynier w Głównym Urzędzie Budownictwa w Warszawie 1945– naczelnik Wydziału w Ministerstwie Administracji Publicznej w Lublinie 1949– dyrektor Departamentu Techniki Urządzeń Komunalnych w Ministerstwie Administracji Publicznej dyrektor w Ministerstwie Gospodarki Komunalnej 1947– kierownik Katedry Techniki Sanitarnej na Wydziale Inżynierii 1953–1955 i 1960–1961 dziekan Wydziału Inżynierii Sanitarnej PW 1952–1962 kierownik Działu Techniki Sanitarnej w Instytucie Gospodarki Komunalnej

Członkostwa członek Towarzystwa Urbanistów Polskich, członek Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Budownictwa członek Polskiego Towarzystwa Reformy Mieszkaniowej członek Naczelnej Organizacji Technicznej członek Ligi Ochrony Przyrody członek Związku Absolwentów Uniwersytetu Harvard członek Czechosłowackiego Związku Gazowników, Wodociągowców i Techników Sanitarnych członek brytyjskiego Królewskiego Towarzystwa Zdrowia Radny Stołecznej Rady Narodowej członek i wiceprezes Komisji Gospodarki Komunalnej

Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1977) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1987) Order Sztandaru Pracy II klasy (1965) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1959) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (22 czerwca 1948) „za zasługi w pracy zawodowej i społecznej”. Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 11 listopada 1936 „za zasługi w służbie państwowej”., 1946) Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.

Upamiętnienie W 1999 roku Zarząd Główny PZITS ustanowił medal im. prof. Zygmunta Rudolfa.

W półwiecze powołania Wydziału Inżynierii Sanitarnej PW – podczas sesji jubileuszowej – w sali 611 Gmachu Wydziału Inżynierii Środowiska wmurowano 27 października 2001 r. poświęconą mu tablicę pamiątkową.

Wybrane publikacje „Usuwanie i wykorzystanie odpadków miejskich” (1967)

Przypisy

Linki zewnętrzne

https://web.archive.org/web/20150402164135/http://www.is.pw.edu.pl/index.php/pl/home/wydzial/historia-wydzialu https://web.archive.org/web/20150622160443/https://opacwww.bs.katowice.pl/0032102101320/rudolf-zygmunt/technika-sanitarna https://web.archive.org/web/20170806062855/https://www.pw.edu.pl/Uczelnia/Historia/Doktorzy-honoris-causa-PW

Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Warszawskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Tomaszowie Mazowieckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Warszawskiej Kategoria:Zmarli w 1990