Trybunał inkwizycji w Padwie – sąd inkwizycyjny z siedzibą w Padwie w Republice Weneckiej, który uformował się ostatecznie w roku 1544. Był kierowany przez franciszkanów konwentualnych i należał do struktur inkwizycji rzymskiej. Istniał do 1797.
Historia W 1254 papież Innocenty IV powierzył franciszkanom sprawowanie urzędu inkwizycji w Marchii Trewizańskiej, do której należała też Padwa. Jednakże na początku XIV wieku franciszkańscy inkwizytorzy działający w Padwie i Vicenzy zostali oskarżeni o malwersacje finansowe. W wyniku dochodzenia papież Bonifacy VIII zadecydował o odebraniu tych okręgów franciszkanom i powierzeniu ich inkwizytorom z zakonu dominikanów (1302). Dominikańscy inkwizytorzy Padwy i Vicenzy w latach 1302–1308 skazali na stos nie mniej niż 22 członków sekty braci apostolskich.
W 1477 papież Sykstus IV przywrócił okręgi inkwizytorskie Padwy i Vicenzy w ręce franciszkanów. W 1530 niemal cała Marchia Trewizańska, w tym diecezja Padwy, zostały podporządkowane głównemu inkwizytorowi tej prowincji rezydującemu w Wenecji. Jednak w 1544 ponownie utworzono oddzielny trybunał dla diecezji padewskiej. Pierwszym inkwizytorem został Girolamo Girelli. W ciągu następnych kilku lat trybunał ten został zreformowany i zgodnie z regułami obowiązującymi w Republice Weneckiej w jego skład weszli także świeccy urzędnicy. W drugiej połowie XVI wieku trybunał padewski wszedł w skład struktur inkwizycji rzymskiej i został objęty nadzorem Kongregacji Świętego Oficjum w Rzymie.
W 1610/11, 1631 i 1736 inkwizytorzy Padwy prowadzili zakończone wyrokami śmierci procesy przeciwko osobom oskarżonym o sprawowanie Eucharystii bez święceń kapłańskich.
Kres istnieniu trybunału padewskiego położyła inwazja rewolucyjnej Francji na północną Italię w latach 1796–1797, w wyniku której Republika Wenecka przestała istnieć. Padwa weszła w skład proklamowanej w 1797 Republiki Cisalpińskiej. W dniu 17 lipca 1797 rewolucyjne władze municypialne zlikwidowały trybunał inkwizycji i zniszczyły jego archiwum.
Organizacja Na czele trybunału stał inkwizytor z zakonu franciszkanów konwentualnych, któremu pomagało dwóch wikariuszy generalnych i trzech wikariuszy rejonowych na prowincji. Siedzibą trybunału był konwent S. Francesco w Padwie. Jurysdykcji trybunału podlegała jedynie diecezja padewska.
Lista inkwizytorów (1544–1797) Girolamo Girelli da Brescia OFMConv (1544–1563) Cornelio Divo da Venezia OFMConv (1563) Massimiliano Beniami da Crema OFMConv (1563–1585), jednocześnie inkwizytor Rovigo do 1567 Annibale Santucci da Urbino OFMConv (1586–1597) Felice Pranzini da Pistoia OFMConv (1597–1602) Zaccaria Orceoli da Ravenna OFMConv (1602–1614) Paolo Sansoni da Milano OFMConv (1614–1627) Antonio Vercelli da Lendinara OFMConv (1627–1659) Giovanni Angeli da Lucignano OFMConv (1659–1670) Francesco Rambalducci da Verucchio OFMConv (1670–1672) Francesco Antonio Triveri da Milano OFMConv (1672–1674) Oliviero Tieghi da Ferrara OFMConv (1674–1688) Domenico Mengacci da Bagnocavallo OFMConv (1688–1690) Ambrogio Lissotti da Conegliano OFMConv (1690–1727) Giovanni Pellegrino Galassi da Bologna OFMConv (1727–1732) Antonio Girolamo Cagnacci OFMConv (1732–1737) Paolo Antonio Agelli OFMConv (1737–1740) Paolo Antonio Ambrogi OFMConv (1740–1746) Lorenzo Filippi OFMConv (1746–1750) Francesco Antonio Mantoa da Vicenza OFMConv (1750–1766) Francesco Antonio Benoffi OFMConv (1766–1786) Girolamo Maria Zanettini da Cividale OFMConv (1787–1797)
Bibliografia
Fabiana Veronese, «Terra di nessuno». Misto foro e conflitti tra Inquisizione e magistrature secolari nella Repubblica di Venezia (XVIII sec.), Dysertacja doktorska, Università Ca’Foscari Venezia 2010.
Padwa Kategoria:Padwa